Уладзімір Сарокін: «Смак рускай улады - гарэлка, снег і кроў»
- 17.04.2008, 13:07
Між тым як у Крамлі рыхтуюцца да змены гаспадара, расейскі пісьменнік Уладзімір Сарокін скончыў працу над новай кнігай. Яго "Цукровы Крэмль" тэматычна звязаны з "Днём апрычніка", але не з'яўляецца наўпростым працягам нашумелай аповесці.
Галоўны герой Андрэй Камяга з'явіцца і ў "Цукровым Крамлі", але толькі ненадоўга... Пра гэта і шмат пра што яшчэ пісьменнік распавёў аглядальніку "Граняў" Барысу Сакалову.
- Вы толькі што вярнуліся ў Расею з Нямеччыны, дзе вам і раней шматкроць даводзілася бываць. На вашую думку, дзе жыццё дынамічнейшае: на Захадзе ці ў нашай айчыне?
- Нягледзячы на тое, што знешне Еўропа стала крыху іншай, каштоўнасці там не памяняліся. І гэта адразу адчуваецца, як толькі трапляеш у Берлін ці Парыж. Калі ж казаць пра Расею, то тут 90-я гады і цяперашні час - гэта розныя эпохі. Пры Ельцыне, нягледзячы на ўсё бязладдзе і хістанні, у Расеі ўпершыню за шматлікія дзесяцігоддзі ці нават стагоддзі спрабавалі ўсвядоміць, што мера ўсіх рэчаў - чалавек, а не імперская дзяржава. А цяпер дастаткова ўключыць тэлевізар, каб пераканацца ў адваротным. Спрэс гутаркі пра веліч, моц і, галоўнае, бязгрэшнасць Дзяржавы Расейскай. І, як і раней, аказваецца, што чалавек мусіць прыносіцца ў ахвяру гэтаму Ваалу.
- Ці чакаеце вы змяненняў у сувязі са зменай Пуціна на Мядзведзева ў Крамлі?
- Наша непразрыстая ўлада - а яе непразрыстасць за апошнія восем гадоў моцна ўзрасла - прымушае нас варажыць на кававай гушчы: што будзе? Мне неяк брыдка гэтым займацца, я імкнуся жыць сённяшнім днём і даўно ўжо спрабую пераканаць сябе ў тым, што будучыня Расеі - яе сучаснасць. Адно можна сказаць: Крэмль - гэтае такое месца, дзе людзі як быццам мутуюць, і мутацыі гэтыя этычнага кшталту. Не трэба быць празорцам, каб прадказаць, што Мядзведзеў таксама гэтага не ўнікне, што ён будзе змяняцца. У які бок? Цяжка сказаць.
- Ваша кніга "Заплыў", якая толькі выйшла, складаецца з апавяданняў, напісаных яшчэ ў канцы 70-х - пачатку 80-х гадоў. Чаму вы вырашылі апублікаваць іх менавіта цяпер?
- У некалькіх апавяданнях ёсць апісанне розных таталітарных рэжымаў з элементамі фантастыкі. Уся кніга – энтамалогія таталітарызму, гэта значыць класіфікацыя таталітарызму як дзіўнай і атрутнай жамяры. Гадоў дзесяць таму мне здавалася, што выдаць гэтыя тэксты было б для мяне не вельмі дарэчна і цікава. Дзіўным чынам схацелася выпусціць іх у свет менавіта цяпер, калі гэтая атрутная і дзіўная жамяра зноў вярнулася на расейскія прасторы. У 90-я гады здавалася, што гэтыя мае раннія апавяданні засталіся ў тым часе, а цяпер людзі, якія іх чыталі, кажуць, што ім цікава, што яны атрымліваюць не толькі літаратурную, але і фенаменалагічнае асалоду.
- Вы толькі што скончылі новую кнігу пад назвай "Цукровы Крэмль". Гэты працяг "Дня апрычніка"?
- І так і не. Я б сказаў, што гэта гутарка на тую ж тэму, але з іншай інтанацыяй. Калі "Дзень апрычніка" - гэта маналог галоўнага героя, то "Цукровы Крэмль" - гэта хор галасоў, гамонячых на тую ж тэму. Абедзве кнігі - гэта спроба вылучыць экстракт расійскай улады і паспытаць яго на смак.
- І які ж гэта смак?
- Ведаеце, ёсць горкі шакалад. Вось, мусіць, гэта той смак... Зрэшты, не, не так, гэта занадта проста. Калі змяшаць у гранёнай шклянцы гарэлку, снег і кроў, гэта і будзе смак расейскай улады, расейскай дзяржаўнасці. У нас шмат хто прызвычаіўся пацягваць гэты кактэйль.
- А назва "Цукровы Крэмль" няўжо не сведчыць пра пэўную саладжавасць?
- Безумоўна. Я забыўся дадаць у гэты кактэйль шэсць лыжак цукровага пяску.
- Ці з'явіцца ў новай кнізе зноў апрычнік Андрэй Камяга?
- З'явіцца, але ненадоўга і не надта шчасліва для яго.
- А у якім годзе адбываецца дзеянне?
- У 2028-м.
- І якая там Расея?
- Глядзі "Дзень апрычніка".
- Ці будзе трэцяя кніга - на ўзор "ледзяной трылогіі"?
- Не, тэма зачынена. Кропка ў выглядзе кулі ў галаве Камягі пастаўлена.