Урад Мясніковіча вісіць на валаску
- 18.10.2012, 12:01
Чуткі аб магчымай адстаўцы ўрада плодзяцца даўно, аднак зараз з'яўляюцца і падставы для кадравых перастановак у эшалонах улады.
Нягледзячы на патрабаванне Лукашэнкі забяспечыць 5,5-адсоткавы рост ВУП, ураду за першыя дзевяць месяцаў удалося вывесці эканамічны рост на адзнаку 2,5%. Невыкананне галоўнага паказчыка звычайна моцна хвалюе Лукашэнку, таму верагоднасць, што па выніках года нас чакаюць кадравыя перастаноўкі, высокая, пішуць naviny.by.
Заход растваральнікавага бізнесу не толькі адбіўся на гандлёвым балансе, але і змяніў траекторыю эканамічнага росту ў гэтым годзе. А адбылося так таму, што пачынаючы з ліпеня, калі Беларусь стала згортваць вытворчасць растваральнікаў, аб'ёмы прамысловай вытворчасці пачалі змяншацца. У ліпені ў параўнанні з чэрвенем - на 4,2%, у жніўні, калі растваральнікавы бізнес спыніўся, аб'ёмы прамысловай вытворчасці ў параўнанні з ліпенем зменшыліся наогул на 7,7%. Пасля гэтага аб'ёмы прамысловай вытворчасці стабілізаваліся: у верасні ў параўнанні са жніўнем памяншэнне адбылося толькі на 0,1%.
Скарачэнне аб'ёмаў прамысловай вытворчасці ў ліпені-верасні адбілася на тэмпах эканамічнага росту: калі ў першым квартале рост ВУП складаў 3,1%, у другім - 2,9%, то ў трэцім - толькі 1,9%. У цэлым за студзень-верасень эканамічны рост выйшаў на адзнаку 2,5% пры запланаваным гадавым заданні 5-5,5%.
Тэмпы росту ВУП у 2012 годзе
Узнікае пытанне: ці зможа ўрад за чацвёрты квартал падвоіць тэмпы росту ВУП? Нагадаем, што на вераснёвай нарадзе прэзідэнт запатрабаваў «няўхільна» забяспечыць выкананне гэтага паказчыка.
Беларускія эканамісты лічаць малаверагодным дасягненне запланаванага тэмпу росту ВУП на безэмісійнай аснове.
Дырэктар Даследчага цэнтра ІПМ Аляксандр Чубрык адзначае, што ў апошнія месяцы тэмпы росту экспарту ў параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года сталі запавольвацца, а ўнутраны попыт (спажыванне хатніх гаспадарак, інвестыцыі ў асноўны капітал) аднаўляецца. Пры захаванні цяперашніх тэндэнцый эканамічны рост па выніках года, лічыць эксперт, можа скласці ў раёне 4%.
«У чацвёртым квартале магчымыя два сцэнара развіцця падзей. Першы складаецца ў тым, што захоўваецца жорсткая грашова-крэдытная і фіскальная палітыка, улівання ў эканоміку дырэктыўных крэдытаў за кошт эмісійных рэсурсаў не адбываецца. У гэтым выпадку эканамічны рост будзе менш запланаванага ўзроўню, паводле нашых ацэнак - да 4%», - кажа Аляксандр Чубрык.
Другі сцэнар, працягвае эксперт, складаецца ў тым, што рост ВУП у чацвёртым квартале будзе стымулявацца метадам квазібюджэтнага фінансавання эканомікі. «Старымі метадамі, за кошт стымулявання ўнутранага попыту, 5,5-адсоткавы рост зрабіць можна, але якія гэта будзе мець наступствы для эканомікі - асобная размова», - адзначае Чубрык.
Але экспертам хацелася б верыць, што другога сцэнару, які багаты інфляцыйна-дэвальвацыйнымі працэсамі, не будзе. «Трэба перастаць патрабаваць ад эканомікі немагчымага, калі мы не хочам паўтарэння леташняга крызісу», - кажа эканаміст Сяргей Чалы.
Няўхільнае заданне
Між тым, беларускі кіраўнік прытрымліваецца меркавання, што ў што бы то ні стала па выніках года краіна павінна выйсці на запланаваныя тэмпы эканамічнага росту. Пры гэтым на вераснёвай нарадзе Аляксандр Лукашэнка канстатаваў, што ўрад пакуль не спраўляецца з ускладзенымі на яго задачамі.
«Рашэнні, прынятыя прэзідэнтам, ніхто не мае права не выконваць. Пытанне ў тым, што я свядома зацвярджаў паказчыкі на гэты год на такім невысокім узроўні - 5,5%. Але, аказваецца, і яны складаныя для рэалізацыі. Вы іх прапаноўвалі мне дакладна так у гэтым коле, вы кляліся і абяцалі, што яны будуць выкананы», - заявіў Лукашэнка і запатрабаваў да канца года «няўхільна» дасягнуць прыросту ВУП у 5,5%.
Інтрыга складаецца ў тым, што стане рабіць беларускі дыктатар у тым выпадку, калі «няўхільнае» патрабаванне выканана не будзе, - змірыцца ці пойдзе на кадравыя перастаноўкі?
Нагоды абраць другі шлях ў Аляксандра Лукашэнкі будзе - да канца года спецыяльна створаная дзяржкамісія падрыхтуе прапановы па аптымізацыі структуры, колькасці і функцый дзяржаўных органаў. Чаму б на фоне будучай кадравай рэформы не «ператрэсці» і Саўмін?
У банкаўскіх колах лічаць, што дасягненне 5,5-адсоткавага росту ВУП - гэта пытанне выжывання цяперашняга складу ўрада.
Беларускія эканамісты да магчымай адстаўкі ўрада ставяцца па-рознаму. «Больш важны ўплыў на эканоміку будуць аказваць перамовы з крэдыторамі, а не перастаноўкі ва ўрадзе», - лічыць Аляксандр Чубрык.
У сваю чаргу, Сяргей Чалы перакананы, што аб'ектыўных прычын для адстаўкі ўраду няма, а калі ўсё ж такі гэта адбудзецца, то будзе мець негатыўныя наступствы.
«За што адпраўляць урад у адстаўку? За невыкананне планавага параметру па росту ВУП? Мы добра памятаем, як нараджаўся гэты параметр. Першапачаткова Саўмін прапаноўваў восенню 2011-га абмежавацца тэмпам эканамічнага росту ў раёне 1%, Адміністрацыя прэзідэнта настойвала на больш высокіх тэмпах росту. Таму казаць сёння, што ўрад кляўся дасягнуць 5-5,5-адсоткавага росту ВУП не прыходзіцца. Саўміну навязалі гэта заданне», - нагадвае Чалы.
Рашэнне аб адстаўцы ўрада за невыкананне пастаўленых паказчыкаў будзе мець негатыўныя наступствы, працягвае эканаміст.
«Цяперашні склад урада неабходна берагчы, так як ён валодае ўнікальным вопытам. Многія чыноўнікі насуперак папярэднім поглядам пасля леташняга крызісу сталі прыхільнікамі жорсткай грашова-крэдытнай палітыкі, рынкавага курсаўтварэння, і пачалі разумець, што дасягненне высокіх тэмпаў эканамічнага росту можа супярэчыць эканамічнай стабільнасці», - кажа Чалы.
Адстаўка цяперашняга складу ўрада, адзначае эксперт, ні да чаго добрага не прывядзе. «Гэта будзе азначаць, што людзі, якія нечаму падчас крызісу навучыліся і зрабілі правільныя высновы, не патрэбныя», - рэзюмаваў Сяргей Чалы.