Чаму Дональд Трамп атакуе Мадура
- 14.09.2025, 20:06
Прыклад і досвед антымадураўскага супраціву ў Вашынгтоне можа быць паказальным.
Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп распарадзіўся нанесці ваенныя ўдары па дзяржаве, прэзідэнт якой у 2024 годзе сфальсіфікаваў выбары і лічыцца нелегітымным у ЗША.
Ваенная напружанасць паміж ЗША і Венесуэлай узмацняецца. Пяць амерыканскіх знішчальнікаў F-35 дадаліся да эскадрыллі на вайсковай базе Пуэрта-Рыка, дзе ўжо знаходзіліся дзесяць такіх самалётаў: Дональд Трамп інтэнсіфікуе, як ён гэта называе, «барацьбу з незаконным абаротам наркотыкаў». А нядаўні візіт міністра вайны Піта Хегсета на гэтую базу падкрэслівае сур’ёзнасць намераў ЗША.
Венесуэла ж працягвае адчайна крытыкаваць ЗША, якія, паводле яе версіі, накіравалі эсмінец супраць рыбалоўнага судна, што знаходзілася ў яе суверэнных водах. Амерыканскія вайскоўцы нанеслі па судне ўдар, загінулі адзінаццаць чалавек. У Вашынгтоне гэты крок патлумачылі неабходнасцю жорстка перакрываць каналы наркагандлю — абараняць ЗША ад паставак наркотыкаў. Больш за тое, амерыканцам афіцыйна дазволена адкрываць агонь і па венесуэльскіх самалётах, калі яны наблізяцца да амерыканскіх караблёў або створяць ім пагрозу.
Палітыка Дональда Трампа ў дачыненні да рэжыму Нікаласа Мадура становіцца ўсё больш рашучай і бязкампраміснай — і гэта рэзка адрознівае Венесуэлу ад іншых краін, да якіх у Трампа ёсць прэтэнзіі. Дзіўна, але факт: Трамп ідзе ў рэчышчы лініі папярэдніка, «самага дрэннага ў гісторыі прэзідэнта» Джо Байдэна, і, як і «Сонны Джо», называе Мадура самазванцам і нелегітымным прэзідэнтам.
Трамп ідзе нават далей за Байдэна (што не дзіўна): парушаючы ўласныя абяцанні не ўжываць ваенную сілу за мяжой, менавіта Венесуэлу ён зрабіў адзінай дзяржавай, супраць якой ЗША вырашыліся на ваенныя дзеянні па-за сваімі межамі. У рэгіён накіравана не менш як восем караблёў, падводная лодка і цяпер ужо пятнаццаць F-35, размешчаных на вайсковай базе ў Пуэрта-Рыка.
Акрамя таго, адміністрацыя Трампа абвясціла ўзнагароду ў памеры 50 млн долараў за інфармацыю, якая будзе карыснай для арышту Нікаласа Мадура. Венесуэльскага лідара афіцыйна абвінавачваюць у сувязях з наркакартэлямі, а саму краіну ў Вашынгтоне разглядаюць як адну з асноўных крыніц нелегальнай міграцыі.
Пакуль што Дональд Трамп выкарыстоўвае нафтавыя санкцыі супраць Венесуэлы як інструмент стрымлівання ўплыву Расіі і Кітая ў Лацінскай Амерыцы. Вясной ён змякчыў абмежаванні для венесуэльскага нафтавага сектара, дазволіўшы кампаніі Chevron заключыць некалькі кантрактаў. Але калі будзе ўстаноўлена, што прэзідэнт Нікалас Мадура атрымаў якія-небудзь выплаты або фінансавую выгаду ад гэтых дамоўленасцяў, санкцыі могуць быць зноў ужорстчаныя.
Той факт, што асноўным матывам цяперашняга абвастрэння адносін паміж ЗША і Венесуэлай лічыцца барацьба з наркатрафікам, часткова пацвярджаецца размеркаваннем афіцыйных каментароў: ад імя Дзярждэпартамента заявы па венесуэльскім напрамку часцей за ўсё робіць менавіта Бюро па барацьбе з наркотыкамі. А вось рыторыка Дональда Трампа адносна Мадура застаецца супярэчлівай. Прэзідэнт то дапускаў магчымасць аперацыі па змене рэжыму, то абвяргаў наяўнасць падобных планаў. Абвінавачанні ў сувязях з наркакартэлямі на адрас Мадура ў значнай ступені носяць палітычны характар: не ўсе сцвярджэнні Белага дома знаходзяць пацверджанне ў звестках разведвальнай супольнасці.
Тэрмін «наркатэрарысты», які Дональд Трамп і некаторыя амерыканскія службовыя асобы выкарыстоўваюць у дачыненні да Нікаласа Мадура і яго атачэння, верагодна, замацаваўся ў палітычным дыскурсе ЗША шмат у чым пад уплывам венесуэльскай апазіцыі ў эміграцыі. Актывісты і былыя чыноўнікі з Венесуэлы, якія працуюць у Вашынгтоне (напрыклад, Давід Смолянскі, былы мэр горада Эль-Ацільё), актыўна прасоўваюць тэзіс аб нелегітымнасці ўлады Мадура і ўказваюць на парушэнні ў выбарчым працэсе 2024 года. Але няма публічна пацверджаных дадзеных, што менавіта яны перадавалі амерыканскаму ўраду разведвальную інфармацыю пра сувязі Мадура з наркакартэлямі; падобныя здагадкі застаюцца на ўзроўні ацэнак і палітычных інтэрпрэтацый.
Неўзабаве пасля сфальсіфікаваных выбараў у Кангрэсе абмяркоўваліся рэзалюцыі, што асуджалі дзеянні Мадура і прызнавалі легітымным прэзідэнтам Эдмунда Гонсалеса. Сам лідар венесуэльскай апазіцыі, хоць і не выдаліў са свайго акаўнта ў Instagram фотаздымак з Джо Байдэнам у Авальным кабінеце, карыстаецца аўтарытэтам і ў адміністрацыі Трампа. Гонсалес быў запрошаны на інаўгурацыю Дональда Трампа ў студзені 2025 года (але з самім Трампам не бачыўся), а неўзабаве пасля пачатку працы новай адміністрацыі правёў тэлефонную размову з дзяржаўным сакратаром Маркам Рубіё.
Сэм Уілсан, The Moscow Times