Амерыканскі інжынер больш за 30 гадоў прасоўвае ідэю каланізацыі Марса

• 11.10.2026, 13:46

Роберт Зубрын верыць, што гэта ўратуе чалавецтва.

Амерыканскі інжынер Роберт Зубрын ужо больш за 30 гадоў пераконвае свет у неабходнасці каланізацыі Марса. Яго ідэі паўплывалі на развіццё сучаснай касмічнай галіны і дапамаглі сфармаваць погляды Ілона Маска на асваенне Чырвонай планеты, піша The Economist (пераклад — сайт Charter97.org).

У 1990-х Зубрын прапанаваў праект, які дазваляў адправіць людзей на Марс без прамежкавых касмічных станцый і месяцовых баз. Замест дастаўкі ўсіх неабходных рэсурсаў з Зямлі каланісты павінны былі вырабляць паліва, ваду і будаўнічыя матэрыялы непасрэдна на планеце. Інжынер ацэньваў кошт сваёй праграмы прыкладна ў $20 млрд супраць $500 млрд, закладзеных у тагачасных разліках НАСА.

Зубрын лічыць, што асваенне новых светаў здольнае не толькі паскорыць тэхналагічны прагрэс, але і паменшыць канфлікты за рэсурсы на Зямлі.

«Калі адкрыць новыя планеты, навошта ваяваць?» — любіць паўтараць інжынер.

Ён перакананы, што марсіянскія пасяленні змогуць стварыць больш свабоднае грамадства, заснаванае на самастойнасці і інавацыях. Пры гэтым Зубрын выступае за вядучую ролю дзяржавы ў касмічнай праграме, а не за ператварэнне палёту на Марс у асабісты праект мільярдэра.

Да Маска ён адносіцца з захапленнем, але без ідэалізацыі. Зубрын называе яго вялікім, хоць і глыбока недасканалым чалавекам, і крытыкуе яго палітычныя погляды. Пры гэтым інжынер лічыць магчымасці SpaceX вялізнай перавагай для чалавецтва.

Не ўсе падзяляюць яго аптымізм. Крытыкі папярэджваюць, што залежнасць каланістаў ад абмежаваных запасаў паветра, вады і харчавання можа стварыць новыя формы дыктатуры.

Сам Зубрын разумее, што наўрад ці ўбачыць заснаваны ім свет пры жыцці. Яго мэта — увайсці ў гісторыю як адзін з тых, дзякуючы якім чалавецтва дабралася да Марса.