Штучны інтэлект расшыфраваў сакрэтны ліст Напалеона
- 2.10.2026, 15:51
Гэты гістарычны шыфр не ўдавалася разгадаць больш за 200 гадоў.
GPT-6 Astra расшыфраваў ваенны ліст, напісаны маршалам Напалеона 217 гадоў таму. Гэта работа прадэманстравала, як ШІ можа дапамагчы ў працы са складанымі дакументамі, аб’ядноўваючы распазнаванне выяў, крыптааналіз і гістарычныя даследаванні ў адзіны працоўны працэс.
18 верасня інжынер па штучным інтэлекце Картэр Чэрч апублікаваў расшыфроўку ліста, адрасаванага маршалу Напалеона Агюсту дэ Мармону. Ён адзначыў, што GPT-6 Astra дапамагла транскрыбаваць і расшыфраваць шыфр прыблізна за шэсць гадзін працы мадэлі, піша RuntimeWire.
Поўны даклад Чэрча змяшчае прапанаваны ключ, транскрыпцыю і скрыпт, прызначаны для ўзнаўлення прачытанага. Пазней, 30 верасня, Чэрч падсумаваў вынікі працы ў X.
Ліст складаўся з 24 радкоў знакаў і раней друкаваўся ў артыкуле французскага часопіса па ваеннай гісторыі за 1969 год. Хоць дакумент быў каталагізаваны як неразгаданы гістарычны шыфр, яго шыфраваны тэкст не быў транскрыбаваны ў адпаведным спісе. Замест таго, каб пачынаць з гатовага тэксту, Чэрч працаваў са сканаванай ілюстрацыяй з артыкула Дж. Уілкока.
Па словах Чэрча, Astra спачатку прааналізавала выяву ліста і вылучыла розныя варыянты напісання сімвалаў. Затым мадэль выкарыстала частку ўжо вядомага ключа шыфра, а для астатніх сімвалаў падбрала магчымыя значэнні з дапамогай спецыяльнага алгарытму.
Усяго ў лісце было каля 1 300 шыфраваных знакаў і 155 розных сімвалаў. Гісторык французскай крыптаграфіі Даніэль Тант раней вызначыў значэнне 33 сімвалаў, якія разам ахоплівалі каля 435 знакаў. Астатнія значэнні давялося вызначаць, аналізуючы адсканаваны ліст.
Расшыфраваны тэкст аказаўся французскім ваенным дакладам са штаба Эжэна дэ Богарнэ. У ім паведамлялася пра пазіцыі войскаў і перамяшчэнні аўстрыйцаў незадоўга да аўстрыйскага ўварвання ў красавіку 1809 года. 16 сакавіка Напалеон даручыў Эжэну накіраваць Мармону, які камандаваў французскімі войскамі ў Далмацыі, зашыфраваную справаздачу аб стане армій.
У адноўленым лісце Мармона заклікалі не паддавацца запалохванню «невялікім атрадам войскаў або скупчэннем натоўпу». Чэрч таксама параўнаў тэкст з мемуарамі Напалеона 1865 года і адзначыў, што расшыфроўка дапамагла дапоўніць сказ, які ў мемуарах абрываецца.
Прапанаваная інтэрпрэтацыя прайшла важную незалежную экспертызу. Чэрч адзначыў, што Сатосі Томокіё, кіраўнік вэб-сайта Cryptiana, прысвечанага гістарычным шыфрам, праверыў расшыфроўку і пазначыў запіс як расшыфраваны.
Не ўсе сімвалы ўдалося расшыфраваць. Чэрч вызначыў пяць знакаў, значэнне якіх застаецца неясным, у прыватнасці альтэрнатыўныя варыянты, што ўтрымліваюць згадку пра «Яго Вялікасць» і слова, перакладзенае як «натоўп». Ён адзначыў, што гэтыя разыходжанні не змяняюць агульнага сэнсу ліста.
Прафесійны досвед Чэрча таксама паўплываў на гэтае адкрыццё. Ён прапрацаваў больш за дзесяць гадоў у сферы аператыўнай бяспекі, перш чым перайсці да распрацоўкі штучнага інтэлекту ў кампаніі SentinelOne, дзе стварыў NEON — агенцкую платформу для расследаванняў і падтрымкі аналітыкаў.