«Думаю, што я добры тата»: гісторыя бацькі дванаццаці дзяцей з Мінска
- 21.10.2026, 10:39
Мужчына расказаў, што дапамагло яму не апусціць рукі пасля страты жонкі.
Іван і Вольга былі ў шлюбе больш за 20 гадоў — за гэты час у іх нарадзілася 12 дзяцей. Сужэнцы атрымалі чатырохпакаёвую кватэру, набылі дачу пад Мінскам і планавалі пражыць разам яшчэ доўгія гады. Але потым Вольга сур'ёзна захварэла: у яе выявілі анкалогію. Жанчына «згарэла» вельмі хутка — яе не стала ў 2022 годзе, і на плечы Івана леглі ўсе клопаты пра вялікую шматдзетную сям'ю. Onlíner пагутарыў з мужчынам пра тое, якім гэта — быць адзіным бацькам для дзесяці дачок і двух сыноў.
«Хлопчыкі менш патрабавальныя»
У кватэры, што знаходзіцца ў адным з мікрараёнаў Мінска, утульна і светла. З парога тут пахне спецыямі, у духоўцы гатуецца абед на вялікую сям'ю, а чысціні і парадку на кухні можа пазайздросціць нават дасведчаная гаспадыня.
— Зараз са мной жывуць шэсць дзяцей, а яшчэ шасцёра ўжо выраслі — ім 18+, дарослыя ўжо, — усміхаецца Іван і запрашае нас да стала.
Да гарбаты ўжо прыгатавана румяная шарлотка, а на пліце ў чайніку закіпае вада.
— Пірог пекла адна з старэйшых дачок — Ліза, яна скончыла кулінарны каледж. Сёстры ёй, вядома, дапамагалі. Яблыкі — з нашага саду на дачы, а зёлкі я сам збіраю і нарыхтоўваю. У зборы, які зараз заварваецца, — іван-чай, мята, лісце вішні, — адзначае гаспадар і не спяшаючыся пачынае свой аповед.
Сужэнка Івана Вольга памерла чатыры гады таму. Яшчэ ў 2021-м у жанчыны выявілі анкалогію, і, нягледзячы на ўсе намаганні лекараў, выратаваць яе не ўдалося. Разам сужэнцы пражылі больш за 20 гадоў.
— Апошнія роды ў Вольгі былі цяжкія — давялося рабіць кесарава сячэнне, а потым былі ўскладненні. Пасля гэтага яна яшчэ і кавідам захварэла — гэта, верагодна, яшчэ больш усё пагоршыла. Яна была добрай жонкай і мамай. Калі ў нас з'явіліся дзеці, Вольга сышла з працы і цалкам прысвяціла сябе клопату пра іх. Хіба што некаторы час займалася рамесніцтвам: рабіла паштоўкі, заколкі, блакноцікі. Увогуле, мы ўсёй сям'ёй гэтым захапляліся: дзяўчынак жа шмат, заўсёды актуальна.
Вользе было 44 гады, калі яе не стала. Цяжка гэта ўсё, вядома, былі і слёзы, і перажыванні… Але я веруючы чалавек, жонка таксама была веруючай, і дзяцей мы стараліся выхоўваць з любоўю да Бога. Для нас смерць не азначае, што чалавек сыходзіць назаўсёды. Мы верым, што ён проста пераходзіць з аднаго стану ў іншы — з фізічнага ў духоўны. Але момант развітання ўсё адно заўсёды складаны, якім бы моцным ты ні быў.
На той момант, калі Іван застаўся адзін, дзве старэйшыя дачкі ўжо былі паўналетнія, а вось малодшай, Любачцы, было ўсяго 5 гадоў. Дарэчы, вось і яна — разам з сястрой Сафіяй зайшла на кухню павітацца з гасцямі.
Быць адзіным бацькам для 12 дзяцей (няхай некаторыя з іх ужо і выраслі) — само па сабе няпросты досвед. А ў Івана дык наогул атрымалася «задачка з зорачкай»: у яго 10 дачок. Пасля смерці жонкі ўсе «дзяўчачыя справы» ляглі на яго плечы.
— Хлопчыкі — яны такія… менш патрабавальныя. Майку нацягнуў — і ўсё нармальна. У дзяўчынак жа ўсё зусім інакш: то колер не той, то фасон, то даўжыня, — дзеліцца тонкасцямі клопату пра дзяцей Іван.
— А ходзіце з дачкамі на пакупкі?
— Ну, з малодшымі — Любай, Соняй, Ірай — яшчэ хаджу. А сярэднім ужо старэйшыя дапамагаюць. А ўвогуле, я і прычоскі ўмею рабіць, і выслухаю заўсёды, калі трэба, і параду дам, і супакою. Дзеці ў мяне ў цэлым дружныя, але ўсякое бывае. Часам даводзіцца быць «вогнетушыцелем», — смяецца мужчына.
У кухню зазірае Давід, малодшы сын Івана. Хлопец вучыцца ў дзясятым класе, захапляецца кіберспортам і футболам.
— Сам я раней займаўся тэнісам, ну і кагосьці з дзяцей навучыў — Андрэйку, Маргарыту, нават ездзілі на спаборніцтвы… Іра вось нядаўна пайшла на валейбол. А Любачка, наша малодзенькая, яна такая, больш творчая: ёй падабаецца выразаць, асабліва розныя дробныя дэталі, — адзначае Іван.
Прасім шматдзетнага бацьку пералічыць усіх сваіх дачок і сыноў па ўзросце. Ён жартуе, што для гэтага яму давядзецца ўзяць пашпарт або пашукаць пасведчанні аб нараджэнні.
— Найстарэйшая ў нас — Маша, яна нарадзілася ў 2000-м. Замужам, жыве ў Расіі, у яе самой ужо ёсць дачка — Сцяфачка. Маёй унучцы амаль 2 гадкі. Потым ідзе Аленка, далей — Вера з Надзяй, яны двайняты, Аня, Ліза… Усе яны ўжо паўналетнія, самастойныя… Пасля іх — Андрэй, яму 18 гадоў, ён нядаўна паступіў у БДУІР — яму я яшчэ, вядома, дапамагаю. Ну а потым ідзе Маргарыта — яна ў адзінаццатым класе, далей Давід, Іра — восьмы клас, Сафія — шосты. Ну і Любачка — ёй цяпер 10 гадоў.
Па выхадных гатуюць усе, а парадак наводзяць паводле графіка
Больш за 20 гадоў Іван прапрацаваў на МАЗе мадэльшчыкам па драўляных мадэлях. Але пасля смерці жонкі завод давялося пакінуць: трэба было займацца выхаваннем дзяцей.
— Некалькі гадоў я толькі атрымліваў пенсію па страце карміцеля — на гэтыя грошы і жылі. Але калі Любе споўнілася 8 гадоў, выйшаў на працу. На завод вяртацца не стаў: усё ж такі ранейшы графік цяжка сумяшчаць з клопатам пра дзяцей. Цяпер працую аўтакурыерам у «Яндекс Доставке», і гэта аптымальны варыянт. Адаў дзяцей у школу — развёз заказы, потым вярнуўся — прыгатаваў абед. Вольны графік дазваляе мне ўсё паспеваць.
Як жа ўладжаны побыт у сям'і Пуховічаў? За гатаванне ў асноўным адказвае тата, а вось уборкай займаюцца ўсе разам. Для гэтага існуе нават свой графік дзяжурстваў.
— У суботу або ў нядзелю можам сабрацца ўсе разам і штосьці спячы, а так у асноўным гатую я: дзецям жа каму на вучобу, каму на працу — няма асабліва часу. Стараюся зрабіць ежы адразу на пару дзён, каб не стаяць увесь час каля пліты. Ну і бытавая тэхніка вельмі дапамагае: у нас ёсць і камбайн, і мультыварка, і пасудамыйка.
У кожнага ў сям'і ёсць свае абавязкі. Старэйшыя дзеці дзяжураць па чарзе, а малодшыя ім дапамагаюць. Адны сочаць за парадкам у ваннай ці калідоры, іншыя выносяць смецце, складаюць чыстую бялізну або дапамагаюць разабраць пасудамыйную машыну. Нават у самых маленькіх знаходзяцца пасільныя справы.
— Калі дзяжурных няма, то я, як правіла, падхопліваю ўборку. І такое бывае даволі часта, — усміхаецца Іван.
«Дзеці ведаюць, што заўсёды могуць звярнуцца да мяне па падтрымку і параду»
Улетку і па выхадных сям'я часта праводзіць час на дачы недалёка ад Мінска. У звычайную легкавую машыну ўсе, вядома, не змяшчаюцца, але для такіх паездак у таты ёсць вялікі бус — там месца хапае ўсім.
— Я сам нарадзіўся і вырас у вёсцы, таму да працы на зямлі прывучаны. Калі мы набылі ўчастак, я адразу пасадзіў сад — там ёсць і яблыні, і грушы. У дзяцінстве, памятаю, мне яблыкаў не ставала, а цяпер у нас на дачы растуць і парэчкі, і агрэст, і вішні. Ёсць і агарод, цяпліцы, дзе вырошчваем памідоры, агуркі, перцы. Прыемна, калі свае гародніна і садавіна. Дзеці, вядома, ва ўсім дапамагаюць, асабліва старэйшыя дзяўчынкі: і палюць, і паліваюць. Яблыкаў сёлета было шмат, таму давялося з імі пабавіцца — рабілі сок, сушылі.
Увогуле, як прызнаецца сам Іван, вялікай сям'і бывае складана сабрацца разам, асабліва са старэйшымі дзецьмі: у кожнага свае справы і клопаты.
— Нават на святы не заўсёды атрымліваецца ўбачыцца з усімі. Але адносіны мы падтрымліваем, і ўсе мае дзеці ведаюць, што могуць звярнуцца да мяне па падтрымку і параду. Нядаўна ў мяне быў юбілей — 50 гадоў, і старэйшыя дзеці падарылі мне новы тэлефон. Вядома, было прыемна. А з тымі, хто яшчэ жыве са мной, стараемся хаця б раз на тыдзень збірацца, абмяркоўваць вучобу, паўсядзённыя справы і планы: хто паедзе на дачу, а хто застанецца дома.
Таксама Іван з дзецьмі час ад часу ездзіць у родную вёску, якая знаходзіцца ў Мядзельскім раёне. Бацькоў у мужчыны даўно няма — бацькі не стала ў той жа год, калі памерла Вольга.
— Але там цяпер жыве цётка Валя — другая жонка таты. Мы з дзецьмі і мой брат са сваёй сям'ёй часам прыязджаем да яе ў госці, дапамагаем па гаспадарцы. Усё ж такі ўжо пажылы чалавек, складанавата ёй.
— Што вам дапамагло не апусціць рукі, калі вы засталіся з дзецьмі адзін?
— Калі ў чалавека ёсць трывалая аснова, ён можа ўстояць нават у самыя цяжкія часы. А калі яе няма, то тады складаней — хто за гарэлку хапаецца, хто за іншы дэструктыў і проста паступова разбураецца. У мяне гэтая аснова ёсць: гэта вера, надзея, любоў. У Бібліі напісана: «Унылы дух сушыць косці». Сам стараюся не журыцца і дзяцей гэтаму вучу.
Яшчэ адна важная частка жыцця Івана, яго натхненне і аддушына — гэта музыка. У дзевяностыя гады мужчына скончыў музычнае вучылішча па класе духавых і ўдарных інструментаў і некалькі гадоў нават працаваў педагогам па спецыяльнасці.
— Цяпер я кірую аркестрам у царкве і навучаю маладых музыкаў, спяваю ў хоры. На фартэпіяна, гітары таксама іграю з задавальненнем. З музыкай у мяне даўняя дружба — яна дапамагае перажываць і смутак, і радасці. Дый сяброў у мяне шмат з музычнага вучылішча — да гэтага часу падтрымліваем сувязь. Нядаўна вось нас з дзецьмі запрашалі на канцэрт народнага аркестра. Калі дзеці былі маленькія, мы больш разам спявалі, цяпер ужо не так. Але нікога не прымушаю: лічу, што чалавек павінен займацца тым, да чаго яго душа цягнецца і да чаго ёсць задаткі.
Іван прызнаецца: ён не думаў, што ў такім узросце застанецца без жонкі. Уяўляў, як яны з Вольгай выгадаюць дзяцей, разам пасталеюць, будуць на пенсіі ездзіць на мора…
— Але, на жаль, не заўсёды атрымліваецца так, як нам хочацца. Аднак аднаму нядобра… Хацелася б, канечне, каб была спадарожніца…
— А з дзецьмі пра гэта размаўлялі — пра тое, што вы можаце другі раз ажаніцца?
— Ну, чыста тэарэтычна мы гэта абмяркоўвалі. Усе па-рознаму ставяцца, але ў цэлым — з разуменнем.
— Іван, а вы ўвогуле строгі бацька?
— Хутчэй прынцыповы. Я за справядлівасць, пастаянна тлумачу дзецям: калі хтосьці менш робіць, значыць, у кагосьці спраў больш. А так, увогуле, думаю, што я добры тата.