Мы можам стаць сведкамі двухпартыйнага кансенсусу
- Станіслаў Кучар
- 21.10.2026, 10:49
Неўдаволенасць дайшла нават да легендарнага майстра кампрамісу.
«Пуцін грае на Трампе, як на скрыпцы». Гэта не абвінавачанне ад чарговага палітыка-дэмакрата, а заява сенатара-рэспубліканца Тома Тыліса, якую ён зрабіў учора ў інтэрв'ю CNN. Напярэдадні Тыліс размаўляў з Зяленскім, а месяц таму асабіста наведаў Кіеў і Харкаў. Пачуўшы словы Трампа пра тое, што Расія апошнім часам паводзіць сябе «цалкам прыстойна» і «асабліва нічога не прадпрымае», сенатар абурыўся («Няўжо забойства 20–30 чалавек у дзень замест тысячы лічыцца ўмеранымі паводзінамі?»), а затым запатрабаваў высветліць, хто абмежаваў выкарыстанне Украінай сістэмы Starshield і хто затрымлівае дазвол на перадачу Кіеву ракет Patriot з запасаў еўрапейскіх саюзнікаў: «Калі гэта свядомае рашэнне, на руках адказных будзе кроў загінулых украінцаў».
Тыліс — далёка не адзіны рэспубліканец, які выступіў з рэзкай крытыкай пракрамлёўскай пазіцыі Трампа. Старшыня сенатскага камітэта па ўзброеных сілах Роджэр Уікер прапанаваў Трампу даволі вытанчаную здзелку: Украіна спыняе ўдары па расійскіх НПЗ, а ЗША дапамагаюць ёй знішчаць пускавыя ўстаноўкі, з якіх Расія запускае ракеты па ўкраінскіх гарадах. Сенатар Кевін Крэймер, даўні саюзнік Трампа ў энергетычнай палітыцы, асабіста абмеркаваў гэтую формулу з Зяленскім і паведаміў CBS, што ўкраінскі прэзідэнт гатовы пагадзіцца хоць заўтра. Крэймер заадно раскрытыкаваў санкцыйныя паслабленні Маскве і сам падыход адміністрацыі да перамоваў: «Нельга весці геапалітычныя перамовы так, як заключаюць здзелкі ў радзе дырэктараў». Дыктатары, растлумачыў сенатар, успрымаюць саступкі як запрашэнне выстаўляць новыя патрабаванні.
Неўдаволенасць дайшла нават да легендарнага майстра кампрамісу — спікера Палаты прадстаўнікоў Майка Джонсана, аднаго з найважнейшых саюзнікаў Трампа ў Вашынгтоне. Пасля рашэння прыпыніць увядзенне новых антырасійскіх санкцый Джонсан паведаміў, што запатрабаваў дадатковых кансультацый з Белым домам: «Мы разумеем, што Пуціну нельга давяраць. Ён даказвае гэта зноў і зноў». А ўплывовы рэспубліканец Браян Фіцпатрык, член камітэта Палаты прадстаўнікоў па разведцы, патрабуе не толькі ўзмацнення санкцый, але і расследавання абмежаванняў Starshield — аж да публічных слуханняў у Кангрэсе і скарачэння бюджэтаў ведамстваў, адказных за такія рашэнні. Крытыка пашыраецца. Сенатары-рэспубліканцы Джон Корнін і Рык Скот выступілі супраць санкцыйных саступак Крамлю. У сумесным звароце да Трампа супраць дызельнай здзелкі з Расіяй бралі ўдзел адразу шэсць сенатараў-рэспубліканцаў.
Асабіста мне з пункту гледжання не толькі сухой палітыкі, але і палітычна афарбаванай эмоцыі асабліва цікавы выпадак Эндру Маккарті. Былы федэральны пракурор, вядомы кансерватыўны юрыст, які гадамі абараняў Трампа ад абвінавачванняў у сувязях з Масквой, апублікаваў у National Review артыкул з патрабаваннем расследаваць дапамогу, якую прэзідэнт аказвае Пуціну. Пры гэтым ён выкарыстаў у загалоўку выраз «aid and comfort», літаральна «дапамога і садзейнічанне», прычым менавіта ў той фармулёўцы, якая фігуруе ў Канстытуцыі ЗША пры вызначэнні дзяржаўнай здрады. Вядома, гэта яшчэ не юрыдычнае абвінавачванне ў здрадзе, але як палітычны сігнал — больш чым красамоўна.
Менавіта ў гэтым я бачу найважнейшы сімптом. Супраць расійскай палітыкі Трампа выступаюць ужо не толькі асобныя бунтары-маргіналы з MAGA кшталту Марджоры Тэйлар Грын і не толькі рэспубліканцы старой школы, якія асацыююць сябе з эпохай Буша. Гэта дзеючыя кіраўнікі найважнейшых камітэтаў Кангрэса, уплывовыя сенатары, прыхільнікі самога Трампа — і нават спікер Палаты прадстаўнікоў. Людзі, ад якіх залежаць ваенны бюджэт, санкцыі, парламенцкія расследаванні і заканадаўчая павестка ўлады.
Пакуль гэта, вядома, не паўнавартасны бунт усёй Рэспубліканскай партыі. Многія крытыкі знешняй палітыкі Трампа працягваюць падтрымліваць яго па большасці іншых тэм. Але паміж нязгодай з Трампам у інтэрв'ю і гатоўнасцю выкарыстоўваць супраць яго рашэнняў рэальныя паўнамоцтвы Кангрэса — дыстанцыя, якую многія рэспубліканцы ўжо гатовы і маюць намер прайсці. За гэтым сапраўды варта сачыць. Асабліва за дзве тыдні да прамежкавых выбараў, калі Беламу дому найменш за ўсё патрэбны канфлікт з уласнымі заканадаўцамі. Калі так пойдзе і далей, пасля выбараў мы можам стаць сведкамі двухпартыйнага кансенсусу ў справе публічных абвінавачванняў і расследаванняў «здэлак» Трампа.
Станіслаў Кучар, Telegram