Студэнты Сербіі кінулі выклік Вучычу

• 21.10.2026, 17:09

Маючыя адбыцца парламенцкія выбары могуць змяніць краіну.

У Сербіі студэнцкі рух, што амаль два гады пратэстуе супраць карупцыі і аўтарытарнага кіравання, збіраецца кінуць выклік прэзідэнту Аляксандру Вучычу на датэрміновых парламенцкіх выбарах. Паводле некаторых апытанняў, спіс студэнтаў карыстаецца падтрымкай больш за 40% выбарцаў. Калі рух дасягне поспеху, гэта можа пакласці канец 14-гадоваму дамінаванню кіроўнай партыі, піша The New York Times (пераклад — сайт Charter97.org).

Удзельнікі руху сфармавалі спіс з 250 кандыдатаў, сярод якіх прафесары, вучоныя, лекары, рабочыя, артысты і актывісты. Іх адбіралі праз універсітэцкія факультэты і студэнцкія сходы, у якіх удзельнічалі тысячы чалавек. Пратэстоўцы вылучылі лозунг «Сербія або мафія», ператварыўшы выбары ў галасаванне аб даверы дзеючай уладзе.

Пратэсты пачаліся ў 2024 годзе пасля абвалу навеса на чыгуначным вакзале ў Новым-Садзе. Пагінулі 16 чалавек. Студэнты запатрабавалі прыцягнуць вінаватых да адказнасці, а затым арганізавалі дэманстрацыі, блакады ўніверсітэтаў і дарожныя акцыі.

Улады адказвалі ціскам. Удзельнікі пратэстаў падвяргаліся збіццю, затрыманням і сачэнню. Некаторыя атрымалі цяжкія траўмы, дзясяткі сутыкнуліся з крымінальнымі абвінавачаннямі.

Пры гэтым рух пазбег расколу і не стаў залежаць ад аднаго лідара. Калі Вучыч прапанаваў кіраўніку студэнцкага спісу, кардыёлагу Іліі Срдановічу, публічныя дэбаты, той адказаў: «У вас не хопіць грошай на званок» — адсылка да выраза, які ўжываецца пры нястачы сродкаў на мабільным рахунку.

Студэнты абяцаюць змагацца з карупцыяй, забяспечыць бясплатныя школьныя падручнікі, даступнае жыллё і медыцынскую дапамогу ў кожнай вёсцы.

Парламенцкія выбары ў Сербіі прызначаныя на нядзелю, 25 кастрычніка 2026 года. Вынік выбараў пакажа, ці здолее гэты рух ператварыць масавыя пратэсты ў палітычную сілу, здольную патесніць уладу Вучыча.