Пераважная большасць украінцаў карыстаецца роднай мовай у паўсядзённых зносінах
- 27.10.2026, 19:22
Апытанне.
Большасць украінцаў пераважна размаўляе ў побыце па-ўкраінску, а 85% адчуваюць сябе ўпэўнена, калі размаўляюць па-ўкраінску. У той жа час тым, хто пераходзіць на дзяржаўную мову, найчасцей перашкаджаюць рускамоўнае асяроддзе і звычка размаўляць па-руску.
Пра гэта паведамляе РБК-Украіна са спасылкай на вынікі даследавання Gradus, праведзенага напярэдадні Дня ўкраінскай пісьменнасці і мовы, які адзначаюць 27 кастрычніка.
Паводле апытання, 71% рэспандэнтаў пераважна карыстаюцца ўкраінскай мовай у паўсядзённых зносінах. Сярод тых, хто цяпер гаворыць па-ўкраінску, 58% робяць гэта з дзяцінства.
У той жа час для часткі апытаных украінская стала асноўнай мовай зносін ужо ў дарослым узросце. У прыватнасці, 23% перайшлі на яе пасля пачатку поўнамаштабнага ўварвання, 10% — у перыяд з 2014 па 2021 год, а 4% — да 2014 года.
Большасць апытаных не адчуваюць значных цяжкасцяў пры карыстанні дзяржаўнай мовай. Паводле вынікаў даследавання, 85% рэспандэнтаў адчуваюць сябе вельмі або хутчэй упэўнена, калі гавораць па-ўкраінску.
Пры пісьмовых зносінах гэты паказчык яшчэ вышэйшы: упэўнена пішуць па-ўкраінску 88% удзельнікаў апытання. З іх 55% заявілі, што адчуваюць сябе вельмі ўпэўнена.
Сярод тых, хто перайшоў на ўкраінскую мову пасля пачатку поўнамаштабнай вайны, найбольш распаўсюджанымі перашкодамі сталі рускамоўнае асяроддзе і звычка размаўляць па-руску. Пра гэта паведамілі адпаведна 49% і 48% апытаных.
Яшчэ 30% назвалі бар'ерам страх памыліцца або размаўляць з акцэнтам. 24% сутыкаліся з крытыкай, заўвагамі або насмешкамі з боку іншых.
Акрамя таго, 20% рэспандэнтаў адзначылі ўплыў рускамоўнага кантэнту, а 17% — недахоп практыкі і людзей, з якімі можна размаўляць па-ўкраінску.
У той жа час 34% апытаных лічаць, што ніякіх перашкод для пераходу няма, і ўсё залежыць ад жадання чалавека.
Сацыёлагіня, заснавальніца і CEO Gradus Яўгенія Блізнюк звярнула ўвагу на ролю псіхалагічных фактараў і падтрымкі з боку навакольных.
«Вынікі даследавання ўказваюць на важны момант. Кожны трэці звяртае ўвагу на страх памыліцца. Гэта азначае, што моўны пераход залежыць ад многіх фактараў, сярод якіх і гатоўнасць сацыяльнага асяроддзя падтрымліваць чалавека, які змяняе звыклую мову зносін», — адзначыла яна.
Нягледзячы на адрозненні ў паўсядзённых моўных звычках, 87% удзельнікаў даследавання згодныя з тым, што ўкраінская мова з'яўляецца важным атрыбутам незалежнасці Украіны.