Ніякага «міру на траіх» не будзе

• Віталь Портнікаў
• 31.10.2026, 3:00

Чаму сустрэча Трампа, Пуціна і Сі не стане новай Ялтай.

Памочнік расійскага прэзідэнта па пытаннях знешняй палітыкі Юрый Ушакоў паведаміў, што ўжо вядзецца практычная праца па арганізацыі сустрэчы прэзідэнтаў Расіі і ЗША і старшыні КНР падчас саміту АТЭС у кітайскім Шэньчжэне. Праўда, з гэтай нагоды пакуль што не было каментарыяў ад гаспадароў сустрэчы. Аднак амерыканскі прэзідэнт не выключыў магчымасці яе правядзення і падкрэсліў, што хацеў бы абмеркаваць з расійскім і кітайскім калегамі пытанне ядзернай зброі.

У Пуціна іншая мэта — расійскі прэзідэнт хоча абмяркоўваць сітуацыю вакол вайны з Украінай. Але якімі б ні былі планы прэзідэнтаў адносна парадку дня такой сустрэчы, яе ўжо цяпер, без сумневу, можна назваць гістарычнай — ніколі яшчэ лідары ЗША, Расіі і Кітая не збіраліся ў такім фармаце, і мала хто верыў, што сустрэча адбудзецца падчас жудаснай вайны Расіі супраць Украіны. Менавіта таму эксперты ўжо цяпер кажуць пра «мір на траіх», параўноўваюць будучую сустрэчу — калі яна, вядома, адбудзецца — з Ялтай або Мюнхенам.

Аднак сустрэчы ў Мюнхене і Ялце былі важныя зусім не толькі тым, што іх удзельнікамі былі галоўныя палітычныя гульцы тагачаснага свету. А тым, што на гэтых сустрэчах прымаліся супольныя рашэнні, якія мелі вызначальны характар для будучыні. А што мы можам атрымаць ад саміту ў Шэньчжэне, апроч прыгожай фатаграфіі і канстатацыі «гістарычнасці»?

Напэўна — нічога! Характар адносінаў паміж ЗША і Кітаем або ЗША і Расіяй проста не прадугледжвае якіх-небудзь сур'ёзных супольных рашэнняў. Апошні візіт Сі Цзіньпіна у Вашынгтон завяршыўся без падпісання якіх-кольвек дакументаў, бакі не змаглі нават узгадніць супольнае камюніке, раней традыцыйна абавязковае для такіх паездак. Чаму мы лічым, што калі дадаць да гэтай формулы яшчэ і Пуціна, удасца пра нешта дамовіцца?

Пуцін можа гаварыць з Трампам і Сі пра расійска-украінскую вайну. Аднак амерыканскі прэзідэнт не можа даць яму тое, да чаго ён насамрэч імкнецца, — кантроль над Украінай. Ды і паўплываць на поўную адмену санкцый таксама не можа. Гэта, падаецца, разумеюць і ў Крамлі. Той жа Ушакоў ужо загаварыў пра неабходнасць дыялогу не толькі з Вашынгтонам і Кіевам, але і з еўрапейскімі лідарамі. То-бок у Маскве ўбачылі ўсю нерэалістычнасць плана «дамовіцца з Белым домам пра Украіну» ў той час, калі еўрапейцы працягваюць аказваць Кіеву сістэматычную фінансавую і ваенную дапамогу.

Але калі ў Трампа хаця б ёсць палітычная зацікаўленасць садзейнічаць завяршэнню расійска-украінскай вайны — і таму, што гэта ўмацоўвае яго пазіцыі міратворцы, і таму, што гэта адкрывае перспектывы эканамічнага супрацоўніцтва з Пуціным, то Сі — відавочна не той чалавек, які спрабуе ўзяць на сябе адказнасць за вайну.

Навошта гэта кітайскаму лідару? Для чаго яму адказваць за ўмовы ўрэгулявання канфлікту ў Еўропе? І які ў гэтым інтарэс Пекіну, калі Кітай і так мае эканамічнае супрацоўніцтва з Расіяй, а кожны новы дзень вайны робіць гэтую краіну яшчэ больш залежнай ад КНР? Кітаю не патрэбныя ні расійская перамога, ні расійская параза, ні роля гаранта ўрэгулявання. І яшчэ яму не патрэбная дыскусія пра скарачэнне ядзернай зброі. Сі Цзіньпін і іншыя кітайскія кіраўнікі неаднаразова падкрэслівалі, што для ўдзелу ў перамовах пра яго скарачэнне з ЗША і Расіяй іх ядзерны патэнцыял павінен быць блізкі да кітайскага.

То-бок альбо Кітай павінен атрымаць больш ядзернай зброі, альбо ЗША і Расія павінны скараціць свае арсеналы. Пры гэтым сапраўднай велічыні ўласнага ядзернага арсеналу Кітая сёння не ведае ніхто! Але нягледзячы на гэты факт, саму спробу Трампа ініцыяваць дыскусію пра сумеснае скарачэнне ядзерных узбраенняў пад выглядам трохбаковага саміту Сі будзе ўспрымаць як несумленную гульню.

Такіх прыкладаў адсутнасці агульнай зацікаўленасці я мог бы прывесці яшчэ нямала, аднак наўмысна спыніўся менавіта на тых пытаннях, якія хацелі б унесці ў парадак дня магчымай сустрэчы Трамп і Пуцін. Дык што, як бачыце, ніякага «міру на траіх» не будзе. Як не будзе і ніякай агульнай дамоўленасці пра ўмовы завяршэння расійска-украінскай вайны.

Віталь Портнікаў, Facebook