Сяргей Беражны: ЗША зрабілі прыніжальную для Расіі прапанову
- 11.11.2026, 13:11
Расія звальваецца ў чорную варонку памылак.
Вайна Пуціна зайшла ў тупік. Адстаўны генерал-палкоўнік Леанід Івашоў адкрыта заявіў, што Пуцін прайграў, і заклікаў яго спыніць вайну.
Якія сігналы расійскія эліты і найбліжэйшае атачэнне падаюць Пуціну? Ці ёсць сярод іх тыя, хто гатовы адкрыта выступіць супраць яго і праводжанай ім палітыкі?
Пра гэта сайту Charter97.org удалося пагаварыць з вядомым украінскім журналістам, рэдактарам і палітычным аглядальнікам LIGA.net Сяргеем Беражным.
— Цяжка сказаць, ці ёсць у расійскай палітыцы хоць якія дзеячы, здольныя паўплываць на сапраўды важныя рашэнні Крамля. Сігналы з пэўных колаў, вядома, ідуць. Але гэтыя колы вельмі рухомыя, зменлівыя і моцна залежаць ад расійскай прапаганды той або іншай накіраванасці. Сэнс у тым, што іх сігналы нікуды не даходзяць.
Крамлёўская механіка, як я яе сабе ўяўляю, наладжаная даволі герметычна. Сігналы звонку вельмі ўважліва фільтруюцца. Шэф не павінен атрымліваць інфармацыю, якую ён не можа расшыфраваць, якая не ўкладаецца ў яго сістэму і супярэчыць яго светаўспрыманню. Калі Пуцін нават выпадкова атрымае такі сігнал, думаю, гэта ні да чаго не прывядзе. Для яго гэта будзе на ўзроўні белага шуму. Як разумная думка, выказаная па-кітайску, для чалавека, які не ведае кітайскай мовы, не з’яўляецца разумнай, бо наогул не з’яўляецца думкай. Так і тут.
Мова Крамля даўно ўжо адарвалася і ад класічнай рускай мовы, і нават ад мовы нізавай Расіі. У лінгвістыцы гэта называецца прагматыкай: значэнні слоў і асобных лексічных адзінак пачынаюць змяняцца. Адно і тое ж слова можа мець некалькі розных сэнсаў. Зразумелы прыклад — слова «дэмакратыя», якое ў Расіі даўно стала лаянкавым. У звычайнай рускай мове яно лаянкавым не з’яўляецца паводле вызначэння, а проста абазначае палітычную ідэалогію або практыку. Тое ж адбылося з Рэвалюцыяй Годнасці ва Украіне. У Расіі яе ўспрымалі як спробу сысці з расійскага рабства ў еўрапейскае, то-бок проста змяніць аднаго гаспадара на іншага, хоць нічога падобнага яна не мела на ўвазе.
— На прамежкавых выбарах у ЗША дэмакраты атрымалі кантроль над абедзвюма палатамі Кангрэса. Як цяпер можа змяніцца палітыка ЗША ў дачыненні да Крамля? Ці можа перамога дэмакратаў і аслабленне Трампа прымусіць Пуціна пайсці на мірныя перамовы з Украінай?
— Па-першае, я думаю, што палітыка Трампа ў дачыненні да Пуціна не зменіцца, нягледзячы на перастаноўкі ў Кангрэсе. Кангрэс не вельмі моцна ўплывае на знешнюю палітыку адміністрацыі. Знешняя палітыка з’яўляецца прэрагатывай менавіта прэзідэнцкай адміністрацыі ЗША.
Хаця Кангрэс усё ж можа на яе ўздзейнічаць. Напрыклад, патрабаваць увядзення санкцый у адпаведнасці з законам Грэма — Блюменталя. Гэтыя санкцыі не былі своечасова ўведзены, як многія лічаць, па зусім надуманых прычынах. Паводле закона гэтыя прычыны павінны быць не проста пералічаныя, а ацэненыя Кангрэсам, які можа прыняць або адхіліць іх. Гэта зроблена не было. Магчыма, гэта адбудзецца пасля таго, як новы склад Кангрэса пачне працу ў студзені.
Да гэтага Трамп цалкам вольны дзейнічаць у ранейшых рамках. Паколькі ён увогуле ніякіх рамак не любіць, а тыя, што існуюць, імкнецца зламаць, думаю, ён працягне дзейнічаць у тым жа ключы. Таму ніякіх змен я зусім не чакаю. Калі нешта адбудзецца, буду вельмі здзіўлены. Абраныя кангрэсмены, зразумела, будуць рыхтаваць свае ініцыятывы да пачатку працы новага склікання, але да таго часу яны будуць прыкметныя галоўным чынам у навінавай павестцы.
Што да перамоў, якія зараз адбываюцца ў Абу-Дабі, то, наколькі я зразумеў з навін, там ёсць два істотныя моманты.
Першы — сумесная заява прадстаўнікоў ЗША, Еўропы і Украіны пра тое, на якіх падставах будуць будавацца перамовы і якія чырвоныя лініі не павінны перасякацца. Там, у агульным, усё класічна. Але сама трохбаковая заява, прынятая без удзелу Расіі, паказвае, што выразна абазначыўся адзіны фронт ЗША, Еўропы і Украіны. Вось гэта ў пэўнай ступені можа быць новым.
Другі момант заключаецца ў тым, што па выніках першага дня перамоў з’явілася дамоўленасць аб абмене палоннымі. Гэтай, уласна, і чакалі: гуманітарныя пытанні і абмен палоннымі. Думаю, гэтым усё чарговы раз і абмежуецца.
Што датычыць паведамлення пра тое, што Украіне нібыта прапаноўвалі дзеля дасягнення дамоўленасці перакроіць адміністрацыйныя межы Данецкай вобласці, каб Пуцін мог сказаць, што захапіў яе поўнасцю, то гэта смешная здагадка. Больш за тое, яна адкрыта прыніжальная для Расіі. Таму я не думаю, што гэта ідэя Крамля. Хутчэй, гэта ідэя амерыканскай перамоўнай групы, якая слаба ўяўляе сабе як амбіцыі Пуціна, так і тое, наколькі неспрыяльная для яго сітуацыя на фронце.
Дарэчы, тэзіс пра тое, што вайна зайшла ў тупік, падаецца мне як мінімум нацягнутым. Стратэгічна сітуацыя рухаецца на карысць Украіны. Ёсць надзея, што гэтая тэндэнцыя захаваецца хаця б пэўны час. Гэта будзе азначаць, што перамоўныя пазіцыі Расіі працягнуць слабець. Над гэтым, уласна, цяпер і працуе ЗСУ.
— Украіна аднавіла ўдары па расійскіх НПЗ і працягвае біць па лагістыцы і важных прадпрыемствах. На расійскіх запраўках зноў з’явіліся чэргі. Як гэтыя ўдары могуць адбіцца на эканоміцы РФ? Ці здольныя яны пераламаць ход вайны і ў выніку прывесці Расію да паразы?
— Паколькі я не спецыяліст па эканоміцы, мне цяжка гэта прагназаваць. Як мне ўяўляецца, узяты курс на стратэгію знясільвання. Гэтая стратэгія разлічана на дастаткова доўгі тэрмін. Нельга сказаць, у які момант адбудзецца злом, бо гэта практычна непрадказальна. Расія — вельмі буйная і своеасабліва ўладкаваная сістэма, у тым ліку з эканамічнага пункта гледжання.
Было б прасцей, калі б мы маглі абапірацца на наяўнасць там нейкай жорсткай сістэмы, напрыклад прыватнай уласнасці. Але яе няма. Элементы прыватнай уласнасці там злучаныя з элементамі дзяржаўнай. Атрымліваецца нешта кшталту сацыялістычнай гаспадаркі, да якой дадаюцца элементы сур’ёзнай крымінальнай уласнасці. Гэта розныя абшчакі, прычым як крамлёўскія, так і рэгіянальныя. Усе гэтыя сістэмы перацякаюць адна ў адну і ствараюць вельмі цікавую дынаміку, якая дазваляе Расіі манеўраваць у эканамічнай сферы. Гэта не адзіны падобны механізм, а толькі адзін з іх.
Я лічу, што гэта будзе працягвацца даволі доўга. Раскладанне гэтай сістэмы, якое, несумненна, ужо ідзе, таксама будзе працяглым. Задача Украіны — вытрымаць увесь гэты час, бо ў нас таксама адбываюцца даволі цяжкія працэсы, у тым ліку эканамічныя.
Мне здаецца, стратэгічны разлік заключаецца не столькі ў тым, што Украіна сама ўскладняе Расіі эканамічныя ўмовы. Яны пагаршаюцца з-за працэсаў, якія запусціў сам Крэмль, а мы толькі дапамагаем ім развівацца. Асноўная прычына эканамічных праблем Расіі — палітыка Пуціна. Ён прымае важныя стратэгічныя рашэнні: працягваць вайну, прадпрымаць тыя ці іншыя дыпламатычныя крокі, змяняць асноўных міжнародных партнёраў, рухацца на ўсход, у бок Кітая. Гэта памылковыя рашэнні, дыктуемыя яго светаўспрыманнем, тым, як ён бачыць свет. Паколькі яго светаўспрыманне ў значнай ступені неадэкватнае, то і рашэнні ён прымае кепскія, якія вядуць да пагаршэння сітуацыі.
Але прызнаць гэта Пуцін не ў стане. Ён не проста не хоча, а не разумее, як ён можа памыляцца, калі ўсё вакол пацвярджае яго правату. Кепскія рашэнні паступова назапашваюцца і адбіваюцца на рэальнай сітуацыі, перадусім у эканоміцы. Усё гэта ператвараецца ў чорную варонку памылак, у якую Расія ўпарта звальваецца. Выцягнуць яе адтуль, пакуль Пуцін знаходзіцца ва ўладзе, не ўдасца. Украіна толькі дапамагае гэтаму працэсу, спрабуе яго паскорыць і стварае дадатковыя крызісы ў расійскай эканоміцы. І пакуль гэта атрымліваецца. Але я разглядаю гэта хутчэй як дапаможны працэс. Галоўныя сілы, што разбураюць Расію, сядзяць у Крамлі.
Ёсць нават такая ератычная думка: хай яны там даўжэй паседзяць у Крамлі, нарабяць пабольш памылак і яшчэ глыбей загоняць Расію пад дыван.