На захадзе Венгрыі знайшлі вялікі кельцкі скарб
- 19.11.2026, 12:17
Сотні срэбраных манет.
Падчас будаўніцтва электрастанцыі ў Сомбатхеі, на захадзе Венгрыі, быў выяўлены скарб з 208 кельцкіх срэбраных манет узростам больш за 2000 гадоў.
Манеты агульнай вагой больш за два кілаграмы былі знойдзеныя на глыбіні ўсяго 30–40 сантыметраў, паведамляе New Voice.
Падобных знаходак у краіне не было з канца 1960-х гадоў.
Раскопкі не абмежаваліся срэбранымі манетамі. Археолагі таксама выявілі пахаванне жалезнага веку, каменныя прылады працы ўзростам каля 7000 гадоў і рымскую цэглу са слядам сабачай лапы. 17 лістапада 2026 года энергетычная кампанія E.ON Hungária Group падзялілася новымі падрабязнасцямі даследаванняў, праведзеных Нацыянальным археалагічным інстытутам Венгрыі за апошнія гады.
Працуючы непадалёк ад вуліцы Мушкатлі, на поўнач ад Сомбатхея, археолагі спачатку наткнуліся на некалькі срэбраных манет, раскіданых у грунце. З дапамогай спецыялістаў з металашукальнікамі яны пашырылі зону работ і выявілі куды больш буйную калекцыю манет, схаваную ў яме. Частка з 208 манет знаходзілася ўнутры невялікага керамічнага сасуда. Стагоддзі сельскагаспадарчай дзейнасці прывялі да таго, што частка скарбу, які залягаў даволі блізка да паверхні, апынулася рассеянай у навакольным грунце.
Гэтыя манеты — срэбраныя тэтрадрахмы тыпу Велем, якія датуюцца канцом II або пачаткам I стагоддзя да нашай эры. Кожная тэтрадрахма была роўная па кошце чатыром драхмам — грашоваму наміналу, шырока распаўсюджанаму ў старажытнагрэчаскім свеце. Даследчыкі мяркуюць, што манеты маглі быць адчаканены ў раёне Велем-Сентвід, прыкладна ў 15 кіламетрах на захад ад месца раскопак.
Скарб закапалі ці то ад небяспекі, ці то ў дар багам
Прычына, па якой скарб быў закапаны, застаецца невядомай. Манеты маглі сімвалізаваць багацце, схаванае дзеля захавання ў небяспечны перыяд, альбо яны маглі быць ахвярапрынашэннем, пакінутым у зямлі ў рытуальных мэтах.
Тэрыторыя, дзе быў знойдзены срэбраны скарб, выкарыстоўвалася і праз стагоддзі — у рымскі перыяд. Раскопкі паказваюць, што калісьці тут знаходзіўся комплекс сельскіх віл. Хоць большая частка пабудоў была разабраная ў пазнейшыя перыяды, археолагам удалося часткова аднавіць план цэнтральнага будынка, які займаў плошчу каля 300 квадратных метраў.
Адзін з самых прыкметных прадметаў, знойдзеных на вілі, — фрагмент цэглы са слядам сабачай лапы. Верагодна, сабака пакінула гэты след, наступіўшы на цэглу, пакуль тая яшчэ была вільготная. Пасля абпалу гліны адбітак лапы захаваўся назаўсёды. Даследчыкі мяркуюць, што гэты фрагмент мог выкарыстоўвацца ў канструкцыі сістэмы абагравання падлогі будынка. Адбітак лапы служыць невялікім, але адчувальным злучальным звяном з паўсядзённым жыццём старажытнага Сомбатхея, паказваючы, як нават звычайны будаўнічы матэрыял можа захоўваць сведчанні прысутнасці жывёл, што жылі побач з людзьмі.
Рэгіён, дзе праводзіліся раскопкі, быў вядомы як археалагічны помнік яшчэ да будаўніцтва новай трансфарматарнай падстанцыі. Эксперты Нацыянальнага археалагічнага інстытута Венгрыі задокументавалі каля 400 археалагічных аб’ектаў і тысячы знаходак падчас падрыхтоўкі да будаўніцтва і правядзення работ. Сярод найстаражытнейшых артэфактаў — невялікае паліраванае каменнае цэсла, якое датуецца V тысячагоддзем да нашай эры. Артэфакты больш позніх перыядаў даюць уяўленне пра паўсядзённае жыццё і пахавальныя традыцыі супольнасцяў, што насялялі гэты рэгіён.
Двое ручных жорнаў, знойдзеныя ў заглыбленай у зямлю пабудове кельцкай эпохі, сведчаць пра дзейнасць па перапрацоўцы збожжа ў гэтым раёне. Такім чынам, месца, дзе былі закапаныя манеты, можа быць звязана не толькі са скарбам, але і з паўсядзённым жыццём людзей, якія жылі тут у розныя эпохі.