Андрэй Саннікаў: Лукашэнку давядзецца забыць пра «вялікую здзелку»
- 5.11.2026, 11:45
Могуць з'явіцца новыя ўмовы для дэмакратычных зменаў у Беларусі.
Лідар грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь» Андрэй Саннікаў лічыць, што вынікі прамежкавых выбараў у Кангрэс ЗША, дзе Дэмакратычная партыя атрымала кантроль над абедзвюма палатамі, будуць мець уплыў і на Беларусь, і на Украіну. Пра гэта апазіцыйны палітык расказаў у інтэрв'ю сайту Charter97.org:
— Гэта не проста перамога дэмакратаў, а сапраўдны разгром рэспубліканцаў, які ўжо атрымаў назву «сіняе цунамі». Галоўным вінаватцам многія называюць прэзідэнта ЗША Дональда Трампа. Аднак я не стаў бы ўскладаць на яго ўсю адказнасць.
Рэспубліканская партыя фактычна перастала функцыянаваць як самастойны палітычны інстытут пасля прыходу да ўлады. Партыя аказалася няздольнай стрымліваць прэзідэнта, чые непрадказальныя рашэнні і аўтарытарныя замашкі выклікалі ўсё больш пытанняў.
Сур'ёзную ролю адыграў і эканамічны фактар. Перад выбарамі рэзка выраслі цэны, у тым ліку на паліва, што было абумоўлена вайной у Іране. На фоне росту кошту жыцця і падзення рэйтынгу прэзідэнта незадаволенасць выбарцаў стала асабліва адчувальнай. Усё гэта ў сукупнасці і прывяло да такога знішчальнага паражэння рэспубліканцаў.
— Дэмакраты атрымліваюць кантроль над абедзвюма палатамі Кангрэса, аднак Трамп яшчэ два гады застаецца ў Белым доме. Што гэта зменіць для ЗША і сусветнай палітыкі? Наколькі Кангрэс зможа абмяжоўваць прэзідэнта?
— Баюся, што ўнутрыпалітычная сітуацыя ў ЗША можа стаць вельмі напружанай. Калі Трамп працягне прасоўваць сваю палітычную лінію, а дэмакраты будуць настойваць на рэалізацыі ўласнай, у тым ліку больш левай, павесткі, гэта непазбежна прывядзе да сур'ёзных палітычных канфліктаў.
Што да сусветнай палітыкі, то спадзяюся, што новы склад Кангрэса зможа аднавіць усебаковую дапамогу Украіне і спрыяць вяртанню ЗША да паўнавартаснага ўзаемадзеяння з трансатлантычнымі саюзнікамі. Перш за ўсё гаворка пра аднаўленне каардынацыі з еўрапейскімі партнёрамі і правядзенне ўзгодненай палітыкі ў межах НАТА.
У дэмакратаў будуць сур'ёзныя рычагі ўплыву. Атрымаўшы большасць у абедзвюх палатах, яны змогуць узначаліць ключавыя камітэты, у тым ліку камітэты па асігнаваннях. Іншымі словамі, у іх руках апынецца значная частка так званай «улады кашалька». Гэта дазволіць ім уплываць на бюджэтныя рашэнні, кантраляваць расходаванне сродкаў і абмяжоўваць магчымасці прэзідэнта ў рэалізацыі яго палітычных ініцыятыў.
— Ці паўплывае перамога дэмакратаў на Беларусь?
— Думаю, што паўплывае. Па-першае, мары пра міфічную «вялікую здзелку», якая нібыта, паводле версіі Лукашэнкі, магла б стаць вынікам яго дамоўленасцяў з Трампам, цяпер канчаткова разбіліся аб вынікі выбараў. Ды і да гэтага ўсе гэтыя размовы не варта было ўспрымаць сур'ёзна. Гэта былі, хутчэй, палітычныя фантазіі.
Па-другое, многае будзе залежаць ад змянення адносінаў Злучаных Штатаў да дапамогі Украіне. Як неаднаразова згадвалася, перамога Украіны ў гэтай вайне можа стварыць прынцыпова новыя ўмовы для дэмакратычных змяненняў у Беларусі.
Спадзяюся, што амерыканская місія па вызваленні беларускіх палітвязняў працягнецца. Аднак хацелася б, каб яна стала больш паслядоўнай і эфектыўнай. Вызваленне асобных зняволеных — важны крок, але гэтага недастаткова. Неабходна дамагацца спынення палітычных рэпрэсій у Беларусі і вызвалення ўсіх палітвязняў.
— Апошнім часам Трамп узмацняў ціск на Кіеў і спрабаваў дамовіцца з Пуціным. Што паражэнне рэспубліканцаў зменіць для Украіны пасля ціску з боку Трампа?
— Лічу, што палітычная блізкасць Трампа да Пуціна і яго спробы выбудоўваць асаблівыя адносіны з дыктатарам могуць паступова сысці на нішто. Без падтрымкі Кангрэса Трампу будзе значна складаней праводзіць сваю лінію ў дачыненні да аўтарытарных лідараў, у тым ліку Пуціна.
Украінцы годна вытрымалі чарговы перыяд ціску з боку прэзідэнта ЗША. Яны прадэманстравалі ўсяму свету, што не гатовыя прымаць рашэнні, якія супярэчаць іх нацыянальным інтарэсам, і што ніхто не мае права навязваць ім сваю волю.
Гэта асабліва важна ў сітуацыі, калі Украіна працягвае барацьбу не толькі за ўласную незалежнасць, але і за дэмакратычныя каштоўнасці, часта не атрымліваючы той падтрымкі, на якую магла б разлічваць.