Маск зрабіў стаўку не на тых
- 5.11.2026, 18:55
Бізнесмен выдаткаваў паўмільярда на кандыдатаў-рэспубліканцаў, амаль усе яны прайгралі.
Ілон Маск стаў найбуйнейшым донарам у гісторыі прамежкавых выбараў у Кангрэс ЗША, але яго ўкладанні сябе не апраўдалі. З 43 рэспубліканцаў, чые кампаніі ён фінансаваў, у Палату прадстаўнікоў прайшлі толькі трое, 33 прайгралі, а яшчэ сем адстаюць ад дэмакратаў у акругах, дзе падлік галасоў працягваецца, паведамляе Reuters. Сярод сямі падтрыманых ім кандыдатаў у Сенат шасцёра пацярпелі паразу, а на Алясцы дэмакратка Мэры Пэлтола з невялікім адрывам лідзіруе пасля падліку 77% галасоў.
Асабліва балючым для мільярдэра аказаўся Тэхас, куды ён перанёс штаб-кватэры SpaceX і Tesla з Каліфорніі. Маск выдаткаваў $230 млн на падтрымку рэспубліканца Кена Пэкстана, які аброс скандаламі, і яшчэ $5 млн на барацьбу за пасаду губернатара. У выніку сенатарам ад штата стаў дэмакрат Джэймс Таларыка, а губернатаркай — дэмакратка Джына Інахоса.
Паводле звестак арганізацыі OpenSecrets, якая адсочвае фінансаванне кампаній, толькі на выбары ў Кангрэс Маск накіраваў $445 млн. Поўны аб'ём яго выдаткаў, магчыма, так і застанецца невядомым: паводле слоў крыніцы Reuters, знаёмай з расходамі, яшчэ дзесяткі мільёнаў прайшлі праз некамерцыйныя арганізацыі, а мільёны пайшлі на выбары ў штатах і на мясцовым узроўні. Financial Times называе агульную суму звыш $470 млн.
Паліттэхнолаг, які каардынаваў выдаткі буйных тэхналагічных кампаній на кампанію, паведаміў FT: «Грошы не спрацавалі. Ілон Маск выдаткаваў паўмільярда долараў і прайграў усе выбары, у якіх удзельнічаў».
Разам з Маскам прадпрымальнікі з Крамянёвай даліны ўклалі ў кампаніі рэспубліканцаў больш за $600 млн. Аднак іх шчодрасць разбілася аб незадаволенасць масавым будаўніцтвам дата-цэнтраў для штучнага інтэлекту (паводле дадзеных экзіт-пола NBC, большасць выбарцаў назвалі гэтае пытанне «вызначальным» або «важным» фактарам), а таксама аб высокую інфляцыю і вайну з Іранам. Паводле слоў паліттэхнолага, гэта вылілася ў «маналітнае» галасаванне за дэмакратаў: хваля аказалася настолькі магутнай, што пераважыла выдаткі бізнесменаў і тэхналагічных кампаній.
Шмат амерыканцаў, апроч таго, абураныя карупцыяй: буйныя тэхнакампаніі, якія актыўна падтрымлівалі Дональда Трампа да і пасля прэзідэнцкіх выбараў 2024 года, атрымалі ад яго адміністрацыі выгадныя кантракты або паслабленні ў рэгуляванні. «Кіраўнікі тэхналагічных кампаній выдаткавалі сотні мільёнаў долараў, але іх намаганні пайшлі прахам, — адзначыла кіраўніца некамерцыйнай арганізацыі Tech Oversight Project Саша Хоўарт. — Амерыканцы адхілілі іх карупцыйны ўплыў і любога звязанага з імі кандыдата».
Пасля перамогі Таларыка заявіў: «Мы толькі што даслалі сігнал кожнаму мільянеру-мегадонару, кожнаму трыльянеру-мегадонару, кожнаму карумпаванаму абаронцу гэтай паламанай палітычнай сістэмы. У гэтым штаце, у гэтай краіне ўлада належыць народу». Супраць яго Маск запусціў рэкламную кампанію на $153,5 млн, а сам дэмакрат параўнаў сябе і мільярдэра з біблейскімі Давідам і Галіяфам: «Сёння ўвечары мы перамаглі Галіяфа».
Маск у сераду раніцай адказаў у X: «Падобна, мае касмічныя лазеры, прызначаныя для ўмяшання ў выбары, на гэты раз не спрацавалі».
Акцыі SpaceX і Tesla ў сераду патаннелі на 3,9% і 3,3% адпаведна. Інвестараў турбуе, што Кангрэс, які перайшоў пад кантроль дэмакратаў, можа ўзмацніць нагляд за спадарожнікавым сервісам Starlink і праектамі Маска па будаўніцтве дата-цэнтраў, а таксама заняцца расследаваннем яго сувязяў з адміністрацыяй Трампа і ўладамі Тэхаса. Прафесар паліталогіі Бостанскага каледжа Дэвід Хопкінс патлумачыў Reuters, што многія дэмакраты лічаць Маска «містэрам Вялікія кішэні» для сваіх рэспубліканскіх апанентаў, і гэта, безумоўна, адаб'ецца на іх стаўленні да яго асабіста. Паводле яго слоў, мільярдэр асабліва ўразлівы: ён уваходзіў у адміністрацыю Трампа, узначальваючы Дэпартамент эфектыўнасці ўрада (DOGE), а яго кампаніі непасрэдна звязаныя з дзяржавай.
Частка расследаванняў ужо ідзе і працягнецца пры новым складзе Кангрэса. У кастрычніку дэмакраты са следчых камітэтаў Палаты прадстаўнікоў і Сената накіравалі лісты ў SpaceX, Міністэрства абароны і Белы дом з патрабаваннем падаць інфармацыю пра запаволенне хуткасці Starlink для ўкраінскіх вайскоўцаў.