Дэмакраты рыхтуюць рэвалюцыю ў выбарах прэзідэнта ЗША

• 6.11.2026, 14:59

Сістэму, якая прывяла Трампа да ўлады, могуць скасаваць.

Перамога дэмакратаў на прамежкавых выбарах наблізіла ЗША да змены сістэмы абрання прэзідэнта: упершыню з’явілася рэальная магчымасць фактычна абысці калегію выбаршчыкаў і перадаваць пасаду прэзідэнта кандыдату, які атрымаў найбольш галасоў па ўсёй краіне. Кантроль над заканадаўчымі сходамі і губернатарскімі пасадамі ў пяці штатах можа дазволіць прыхільнікам рэформы набраць неабходныя для гэтага 270 галасоў выбаршчыкаў, піша iNews (пераклад — сайт Charter97.org).

Цяперашняя сістэма дазваляе кандыдату стаць прэзідэнтам, нават калі яго супернік атрымаў больш галасоў выбарцаў па ўсёй краіне. Так адбылося ў 2000 годзе, калі Джордж Буш-малодшы перамог Эла Гора, і ў 2016-м, калі Дональд Трамп абышоў Гілары Клінтан у калегіі выбаршчыкаў, хоць яна атрымала больш галасоў амерыканцаў.

Альтэрнатыўны механізм называецца «National Popular Vote Interstate Compact» («Міжштатнае пагадненне аб усенародным галасаванні»). Да яго ўжо далучыліся 18 штатаў і акруга Калумбія, якія разам маюць 222 галасы выбаршчыкаў. Для запуску пагаднення неабходна 270.

Цяпер дэмакраты атрымалі кантроль над уладамі Пенсільваніі, Мічыгана, Арызоны, Вісконсіна і Невады. Гэтыя штаты маюць яшчэ 61 голас, што ў суме дасць 283 — больш за неабходны парог.

Пагадненне прадугледжвае, што штаты-ўдзельнікі перададуць усе свае галасы выбаршчыкаў кандыдату, які перамог у агульнанацыянальным галасаванні, незалежна ад вынікаў унутры кожнага штата.

«Цяпер спрыяльны момант», — заявіў былы рэспубліканскі палітычны кансультант Патрык Розенсціэл, які выступае за рэформу.

Аднак ініцыятыва можа сутыкнуцца з судовымі і палітычнымі перашкодамі. Яе праціўнікі маюць намер аспрэчваць законнасць міжштатнага пагаднення, і канчатковае рашэнне можа дайсці да Вярхоўнага суда.