Навукоўцы: «Ружовы шум» у маўленні робіць размову прыемней
- 9.11.2026, 22:18
За рытмам удачнай размовы стаіць фізічная з’ява.
За рытмам удачнай размовы стаіць фізічная з’ява — так званы «ружовы шум». Ён праяўляецца ў тым, што суразмоўцы то супадаюць у выбары тэм і слоў, то разыходзяцца. Група Кэтрын О’Ніл з Дартмутскага каледжа ў Нью-Гэмпшыры паказала гэта на двух карпусах рэальных дыялогаў. Вынікі даследавання апублікаваныя ў часопісе Science Advances.
У фізіцы «ружовым шумам» называюць сігнал, энергія якога сканцэнтраваная ў нізкіх частотах. Аўтары працы пераносяць гэтую метафару на размову: суразмоўцы пэўны час застаюцца сінхроннымі — гавораць пра адно і тое ж, падбіраюць блізкія словы, — потым адзін уводзіць новую тэму, і сінхранізацыя парушаецца, а пасля другі падхоплівае тэму, і яна вяртаецца. Менавіта такія рытмічныя ваганні супадзенняў і разыходжанняў, паводле дадзеных даследчыкаў, робяць размову прыемнай.
Каманда шукала «ружовы шум» у двух гатовых карпусах дыялогаў двух суразмоўцаў, супастаўляючы яго выяўленасць з тым, наколькі ўдзельнікам спадабалася мець зносіны. Эфект выявіўся і ў запісах хуткіх спатканняў, і ў падкастах з двума вядоўцамі: чым мацней быў «ружовы шум», тым вышэй удзельнікі ацэньвалі задавальненне ад размовы.
Потым даследчыкі даручылі вялікай моўнай мадэлі Claude Sonnet 3.7 напісаць два варыянты дыялогаў — «прыемны» і «непрыемны». У сцэнарах, якія мадэль палічыла прыемнымі, «ружовага шуму» было заўважна больш. Навукоўцы звязваюць гэта з тым, што нейрасетка навучалася на тэкстах, напісаных людзьмі, і міжволі пераняла рытм удалых чалавечых размоў.
«У фізіцы «ружовы шум» існуе на мяжы хаосу: можна заставацца ў стабільнай кропцы, але не заставацца ў ёй назаўсёды. Гэта асабліва цікава для размовы: вы затрымліваецеся на тэме настолькі, каб пазнаць адно аднаго і зразумець прадмет, але і не засядаеце ў ёй, пакуль тэма не вычарпаецца», — патлумачыла О’Ніл.
Шмат тэорый маўлення дагэтуль разглядалі размову як лінейны шлях да мэты — перадаць інфармацыю, дамовіцца і прыняць рашэнне. «Ружовы шум» у гэтую карціну не ўпісваецца, і ягоная роля заставалася па-за межамі класічных мадэляў. Аўтары спадзяюцца, што іх вынікі дапамогуць і людзям больш свядома выбудоўваць размову, а распрацоўнікам дыялогавых ШІ-сістэм рабіць зносіны з машынай больш натуральнымі.