FT: Макрон апынуўся паміж двума агнямі
- 11.02.2026, 12:40
З-за распрацоўкі знішчальніка новага пакалення ў Еўропе.
Прэзідэнт Францыі Эманюэль Макрон сутыкнуўся з перашкодай у сваіх амбіцыях па развіцці флагманскай франка-нямецкай праграмы знішчальнікаў новага пакалення — а менавіта з сярэдняй абароннай кампаніяй краіны, якая, як меркавалася, павінна была выконваць яго ўказанні. Ідзецца пра сямейную кампанію Dassault Aviation, якая з 1950-х гадоў вядзе самастойную палітыку і мае ўплыў, бо з'яўляецца галоўным пастаўшчыком французскіх баявых самалётаў. Пра гэта піша Financial Times.
«Яна вядомая тым, што ў 1980-х гадах адмовілася ад іншага трансмежавага абароннага праекта — Eurofighter Typhoon, які пазней быў створаны Вялікабрытаніяй, Італіяй, Германіяй і Іспаніяй, — паколькі хацела быць лідарам у праектаванні і вытворчасці», — дадаецца ў матэрыяле.
Як адзначае FT, на гэты раз сітуацыя амаль такая ж. Dassault і яе генеральны дырэктар Эрык Трапп'е плануюць захаваць кантроль над знішчальніцкім кампанентам Future Combat Air System (FCAS) коштам 100 млрд еўра, нягледзячы на рашучую апазіцыю з боку партнёра Airbus. Макрон спрабаваў уратаваць праект ад краху, вядучы неаднаразовыя перамовы з канцлерам Германіі Фрыдрыхам Мерцам.
«Гэтая блытаніна зноў прыцягнула ўвагу да складаных адносін паміж Dassault і яе галоўным заказчыкам — урадам Францыі, паставіўшы зноў пытанне пра тое, хто насамрэч прымае рашэнні», — падкрэсліваецца ў публікацыі.
У той жа час былы топ-менеджар Airbus і ветэран галіны Марван Лахуд прадказаў, што Dassault у гэтым пытанні не саступіць.
«Усе думаюць, што ўрад прымае ўсе рашэнні, але насамрэч усё значна складаней. Існуе кампраміс. Усё зводзіцца да таго, чаго Францыя чакае ад абароннай кампаніі — ці чакае яна, што кампанія будзе падпарадкоўвацца, ці што яна будзе вырабляць лепшыя сістэмы ўзбраення?», — патлумачыў Лахуд.
Са свайго боку іншы кіраўнік галіны зрабіў яшчэ больш рэзкую заяву:
«Міністры прыходзяць і сыходзяць, прэзідэнты прыходзяць і сыходзяць — а Dassault застаецца».
У FT адзначаюць, што, як і ўсе абаронныя падрадчыкі, кампанія не можа бясконца ігнараваць дзяржаву, бо французскае войска з'яўляецца найважнейшым пакупніком яе знішчальнікаў Rafale, якія прыносяць асноўную частку даходу. Такім чынам, прэзідэнты Францыі — галоўныя маркетолагі Dassault.
Таксама вядома, што Макрон паспрабуе заключыць кантракт з Індыяй на куплю каля 100 знішчальнікаў Rafale падчас візіту ў гэтую краіну ў сярэдзіне лютага.
«Але калі тупіковая сітуацыя з Германіяй не будзе вырашана, гэта стане плямай на спадчыне Макрона, улічваючы яго даўнюю падтрымку еўрапейскага абароннага супрацоўніцтва і змяншэнне залежнасці ад амерыканскай зброі», — папярэджваюць у выданні.
Што вядома пра праект FCAS
У FT нагадалі, што ў 2017 годзе Макрон разам з тагачаснай канцлеркай Германіі Ангелай Меркель абвясціў пра праект FCAS. Праграма была задумана як знішчальнік, які б бесперабойна ўзаемадзейнічаў з дронамі, узбраеннем новага пакалення і сучаснымі сістэмамі сувязі. Такім чынам, Dassault займалася распрацоўкай самалёта, а абароннае падраздзяленне Airbus, што базуецца ў Германіі, узначальвала астатняе.
«Гэты план паступова разваліўся, бо кампаніі спрачаліся наконт тэхнічных характарыстык самалёта, кіравання і выбару пастаўшчыкоў. Берлін абвінаваціў Dassault у змене ўмоў пагаднення і заяўляў, што першапачатковае пагадненне павінна быць выканана», — адзначылі ў матэрыяле.
У прыватнасці, пад кіраўніцтвам французскага генеральнага дырэктара Гійома Форы Airbus заняў больш агрэсіўную пазіцыю, якую падтрымаў урад Мерца. У Германіі таксама заявілі, што могуць самастойна заняцца распрацоўкай самалёта новага пакалення або знайсці іншых партнёраў.
Таму, калі Макрон не зможа адстаяць пазіцыю Dassault, мала хто бачыць, як можна ўратаваць гэты праект.
«Калі я чую, як некаторыя нямецкія калегі кажуць, што не разумеюць, што адбываецца з FCAS, або як у 2022 годзе яны казалі: «Як толькі Макрона перавыберуць, ён зможа прымусіць сям'ю гэта зрабіць», мне хочацца смяяцца», — сказаў адзін французскі кіраўнік абароннай галіны, які працаваў з Dassault.