Астраномы выявілі няправільную зорную сістэму

• 13.02.2026, 12:01

Планеты размешчаныя не так, як павінны.

Астраномы выявілі дзіўную зорную сістэму, якая пераварочвае з ног на галаву адно з самых надзейных правілаў астраноміі.

Чатыры планеты размешчаныя вакол зоркі тыпу чырвоны карлік пад назвай LHS 1903 не ў тым парадку, у якім павінны. Даследаванне апублікавана ў часопісе Science, піша Space.

Астраномы выявілі, што ў зорнай сістэме LHS 1903 знаходзяцца чатыры планеты. Найбліжэйшая да зоркі планета з'яўляецца камяністай, то бок зямнога тыпу, далей знаходзяцца два газавыя гіганты. Але чацвёртая планета змяняе надзейнае правіла астраноміі адносна размяшчэння планет у зорных сістэмах. Замест таго каб быць газавым гігантам, самая далёкая планета ад зоркі LHS 1903 з'яўляецца камяністай і падобная да Венеры па складзе.

Гэта робіць гэтую зорную сістэму ўнікальнай і змяняе традыцыйнае ўяўленне пра размяшчэнне планет вакол зорак. У большасці зорных сістэм, уключаючы нашу Сонечную сістэму, камяністыя планеты знаходзяцца блізка да зоркі, у той час як газавыя гіганты — далей ад яе.

Традыцыйныя мадэлі мяркуюць, што цяпло і выпраменьванне зоркі не дазваляюць фарміравацца газавым гігантам на блізкай адлегласці. Далей ад зоркі больш нізкія тэмпературы дазваляюць планетам накапляць і ўтрымліваць атмасферы з вадароду і гелія, што прыводзіць да ўтварэння газавых гігантаў. Але зорная сістэма LHS 1903 супярэчыць гэтаму дапушчэнню.

Астраномы выявілі доказы таго, што чатыры планеты маглі сфармавацца ў выніку асаблівага працэсу. Усе гэтыя планеты пачалі фарміравацца адна за адной у пратопланетным дыску з газу і пылу. Кожная наступная планета прыцягвала да сябе больш газу, і ў выніку на ўскраіне пратопланетнага дыска не засталося матэрыялу для фарміравання газавага гіганта. Таму ўтварыўся камяністы свет.

Гэта адкрыццё сведчыць, што планетныя сістэмы могуць развівацца больш разнастайнымі спосабамі, чым лічылася раней. Цяпер вучоныя хочуць адшукаць больш падобных сістэм, якія кідаюць выклік даўнім уяўленням пра тое, як фармуюцца планеты вакол зорак.