Назвалі простую штодзённую звычку аптымістаў

• 14.02.2026, 17:28

Найбольш выяўныя вынікі назіраліся ў людзей сярэдняга ўзросту.

Скарачэнне часу, праведзенага перад тэлевізарам, можа заўважна знізіць рызыку развіцця дэпрэсіўнага расладу — асабліва ў сярэднім узросце. Да такой высновы прыйшлі даследчыкі з Універсітэта Гронінгена. Праца апублікаваная ў часопісе European Psychiatry (EP).

Аўтары вывучылі, як замена экраннага часу іншымі відамі актыўнасці ўплывае на верагоднасць развіцця дэпрэсіі. У адрозненне ад папярэдніх даследаванняў, якія проста звязвалі сядзячы лад жыцця з псіхічнымі расладамі, вучоныя прааналізавалі, што адбываецца, калі тэлевізар свядома «мяняюць» на спорт, сон або хатнія справы.

«Мы выявілі, што скарачэнне прагляду тэлевізара на 60 хвілін у дзень з пераразмеркаваннем гэтага часу на іншыя заняткі зніжае верагоднасць развіцця вялікага дэпрэсіўнага расладу на 11%», — паведаміла вядучая аўтарка даследавання Роса Палазуэлос-Гонсалес. Паводле яе слоў, пры замене 90 і 120 хвілін рызыка зніжалася ўжо на 25,9%.

Найбольш выяўныя вынікі назіраліся ў людзей сярэдняга ўзросту. Замена адной гадзіны прагляду тэлевізара ў дзень іншымі відамі актыўнасці зніжала рызыку дэпрэсіі на 18,78%. Пры замене паўтары гадзіны паказчык змяншаўся на 29%, а двух гадзін — адразу на 43%.

Амаль усе віды актыўнасці аказаліся карыснымі. Выключэнне склала толькі замена 30 хвілін прагляду на хатнія справы — яна не дала статыстычна значнага эфекту.

Затое замена паўгадзіны прагляду тэлевізара на спорт зніжала рызыку на 18%. Фізічная актыўнасць на працы або вучобе памяншала яе на 10,2%, актыўны вольны час або перамяшчэнне — на 8%, а дадатковы сон — на 9%. Ва ўсіх узроставых групах менавіта спорт паказаў найбольшы ахоўны эфект.

У аналіз увайшлі даныя 65 454 дарослых удзельнікаў нідэрландскага праекта Lifelines, у якіх на пачатку не было дэпрэсіі. Назіранне працягвалася чатыры гады. Удзельнікі паведамлялі, колькі часу яны трацяць на прагляд тэлевізара, спорт, фізічную актыўнасць на працы, хатнія справы, актыўнае перамяшчэнне і сон. Дыягназ вялікага дэпрэсіўнага расладу ўсталёўваўся з дапамогай стандартызаванага клінічнага інтэрв’ю.

Аўтары падкрэслілі, што атрыманыя даныя асабліва важныя для людзей сярэдняга ўзросту, калі рызыка дэпрэсіі пачынае расці, а сядзячы лад жыцця становіцца звыклым. Простае скарачэнне экраннага часу і яго замена рухам можа стаць даступнай стратэгіяй прафілактыкі псіхічных расладаў.