Расію накрывае хваля дэфолтаў бізнесу
- 17.02.2026, 17:53
Рызыкі павялічваюцца.
Запаволенне эканомікі, падзенне прыбыткаў і высокая ключавая стаўка ЦБ РФ — загналі расійскі даўгавы рынак у крызіс неплацяжоў.
За студзень 2026 расійскія кампаніі 51 раз не выканалі абавязацельствы па даўгавых каштоўных паперах, уключаючы купоны, пагашэнні, аферты, кавэнанты, паведамляе Reuters са спасылкай на дадзеныя «Эксперт РА». У параўнанні са студзенем мінулага года колькасць такіх выпадкаў падвоілася, як і сума прапушчаных выплат — 3,38 млрд рублёў супраць 1,78 млрд.
Толькі мінулага тыдня 10 кампаній дапусцілі дэфолты: маскоўскі «Мосрегионлифт», вытворца бытавой хіміі «Чистая планета», навасібірская паліўная кампанія Нафтатранс плюс, чэлябінская кампанія па рамонце камп'ютараў «С-Принт», інтэрнэт-крама «Нэппі клаб», аграфірма Племзавод Пушкинское, лагістычны аператар «Монополия», машынабудаўнічы холдынг «Вератек», ландшафтны сэрвіс «Ландскейп констракшн хаб», вытворца тэхнічных газаў «ГазТрансСнаб» і навасібірскае ООО «Кузина».
Большасць кампаній у дэфолце фіксуюць адсутнасць грашовых сродкаў на дату выканання абавязацельства, выкліканае несвоечасовым паступленнем плацяжоў ад кантрагентаў; тая ж прычына была асноўнай сярод дэфолтных падзей у 2025 годзе, адзначае дырэктар па карпаратыўных рэйтынгах «Эксперт РА» Міхаіл Ніконаў.
Летась у Расіі было 25 дэфолтаў па аблігацыях — у два разы больш, чым годам раней, і рэкордная колькасць з 2022 года, калі пачатак вайны і санкцыі справакавалі крызіс у дзясяткаў кампаній. Хаця ЦБ зніжае ключавую стаўку, якую раней узняў да рэкордных за 20 гадоў узроўняў, бізнесу гэта не дапамагае: стаўкі па аблігацыях ужо паўгода практычна не зніжаюцца, указвае Ніконаў.
Каб прыцягнуць інвестараў, кампаніі прапануюць выплату купонаў раз на месяц (замест традыцыйных раз у квартал або раз у год). «Калі кошт абслугоўвання доўгу істотна ўзрос разам з частатой выплаты працэнтных плацяжоў, а сярод кліентаў эмітэнтаў растуць пратэрміноўкі па аплаце, рызыкі парушэння тэрмінаў выплаты купонаў эмітэнтамі сур'ёзна павялічваюцца», — папярэджвае Ніконаў.
У абсалютных лічбах — некалькі мільярдаў рублёў — маштабы дэфолтаў невялікія, падкрэслівае «Эксперт РА». Такая сума не здольная выклікаць крызіс у фінансавай сістэме, у адрозненне ад неплацяжоў па банкаўскіх крэдытах, якія вымяраюцца трыльёнамі.
Паводле даных ЦБ, на пачатак года 11% усіх пазык юрыдычных асоб сталі праблемнымі. А калі ўлічыць крэдыты, якія банкі былі вымушаныя рэструктурызаваць, змякчыўшы ўмовы для неплацежаздольных пазычальнікаў, то ў праблемнай зоне знаходзіцца амаль 15% карпаратыўнага крэдытнага партфеля.
Пад рэструктурызацыю трапілі 2,7 трлн рублёў пазык нафтагазавых кампаній, столькі ж — у прамысловым сектары, 1,6 трлн рублёў крэдытаў металургам і горназдабыўной галіне. У апошняй бедства церпяць вугальшчыкі, што па выніках мінулага года назапасілі больш за 300 млрд рублёў чыстай страты.
Якасць крэдытаў і надалей будзе пагаршацца, сказаў Bloomberg высокапастаўлены банкір з аднаго з найбуйнейшых банкаў. Дзякуючы рэструктурызацыям кампаніі атрымалі перапынак, але малаверагодна, што яны адновяць бізнес, дадаў суразмоўца агенцтва.