У Кітаі знайшлі дыназаўра, пакрытага пустотнымі шыпамі
- 18.02.2026, 21:08
Падобныя структуры ніколі раней не сустракаліся ні ў аднаго віду.
Кітайскія палеантолагі выявілі выключна добра захаваныя шкілет і скуру маладога ігуанадонта, які жыў 125 мільёнаў гадоў таму. Высветлілася, што гэты дыназаўр, які належаў да раней невядомага віду, быў пакрыты пустотнымі, падобнымі да іголак дыкобраза, шыпамі. Падобныя структуры ніколі раней не сустракаліся ні ў аднаго віду дыназаўраў, піша Naked science.
Ігуанадонты — птушына-тазавыя траваедныя дыназаўры, якія жылі ў юрскім і мелаўскім перыядах (164–66 мільёнаў гадоў таму). Упершыню ігуанадонтаў апісалі на пачатку 1800-х гадоў, ад таго часу іх скамянелыя рэшткі знаходзяць на ўсіх кантынентах планеты.
Цяпер гэта даўно існуючая галіна генеалагічнага дрэва дыназаўраў папоўнілася новым прадстаўніком: кітайскія палеантолагі, артыкул якіх апублікаваны ў часопісе Nature Ecology & Evolution, ідэнтыфікавалі раней невядомы від, які мае тып пакрыцця цела, ніколі раней не апісаны ні ў аднаго дыназаўра.
Выключна добра захаваныя скамянелыя рэшткі маладога ігуанадонта, які жыў у раннім мелаўскім перыядзе, прыкладна 125 мільёнаў гадоў таму, знайшлі на паўночным усходзе Кітая. Прычым выдатна захаваўся не толькі шкілет, але нават клеткі скуры вымерлай рэптыліі, што ўнікальна, бо на працягу мільёнаў гадоў мяккія тканкі, як правіла, цалкам дэградуюць.
Новы від атрымаў назву Haolong dongi ў гонар кітайскага палеантолага Дун Чжыміна, які ўнёс значны ўклад у даследаванне дыназаўраў у КНР.
Вучоныя выявілі, што ўздоўж хваста Haolong dongi быў пакрыты вялікімі перакрыўнымі шчытападобнымі лускамі. На шыі і грудзях былі бугрыстыя лускі, узор якіх істотна адрозніваўся ад узору лускі, апісанага ў іншых ігуанадонтаў. Высветлілася таксама, што гэтыя лускі чаргуюцца з шыпамі.
Гэтыя накожныя шыпы, паколькі яны бяруць пачатак у скуры, пакрывалі большую частку цела дыназаўра. У адрозненне ад рагоў або касцяных пласцін, яны не былі суцэльнымі, цвёрдымі ўтварэннямі. Замест гэтага яны ўяўлялі сабой пустотныя структуры, як іголкі дыкобраза. Падобная асаблівасць раней ніколі не назіралася ў дыназаўраў.
Haolong dongi быў траваедным, але ў раннім мелаўскім перыядзе, калі ён жыў, у тых жа экасістэмах палявалі невялікія драпежныя дыназаўры. Даследчыкі выказалі здагадку, што пустотныя шыпы былі ахоўнай адаптацыяй, якая, падобна да іголак дыкобраза, дазваляла адпужваць драпежнікаў.
Акрамя таго, шыпы маглі служыць для тэрмарэгуляцыі, то бок дапамагаць Haolong dongi рэгуляваць тэмпературу цела, паколькі павялічвалі плошчу паверхні скуры. Яшчэ адна гіпотэза: шыпы выконвалі ролю сэнсараў, дапамагаючы ігуанадонту своечасова выяўляць драпежнікаў або змены навакольнага асяроддзя.
Паколькі знойдзены экзэмпляр Haolong dongi — юная асобіна, вучоныя не выключылі, што дарослыя асобіны гэтага віду па меры сталення маглі страчваць шыпы. Каб высветліць, ці так гэта, патрэбныя далейшыя даследаванні.