СМІ: ГУР і Залужны таемна спрабавалі рыхтавацца да ўварвання РФ

• 20.02.2026, 20:18

У Кіеве не верылі, што Расія пачне вайну.

Яшчэ да афіцыйнага прызнання пагрозы паўнамаштабнага ўварвання Украіна пачала таемную падрыхтоўку да абароны. Галоўнае ўпраўленне разведкі (ГУР) і тагачасны галоўнакамандуючы Узброеных Сіл Украіны Валерый Залужны таемна распрацоўвалі планы абароны краіны, у той час як прэзідэнт Уладзімір Зяленскі не да канца верыў у рэальнасць нападу.

Разведчыкі і вайскоўцы дзейнічалі пад прыкрыццём рэгулярных «вучэнняў», забяспечваючы стратэгічныя пазіцыі і рыхтуючы краіну да магчымай вайны. Пра гэта паведамляе The Guardian, матэрыял заснаваны на больш як 100 інтэрв'ю з прадстаўнікамі разведкі і вайскоўцамі розных краін.

Паводле матэрыялаў расследавання, перамовы паміж Зяленскім і былым прэзідэнтам ЗША Джо Байдэнам часам насілі напружаны характар: Байдэн наўпрост папярэджваў пра наступ расійскіх войскаў на Кіеў, але ўкраінскае кіраўніцтва не заўсёды ўспрымала гэтыя сігналы ўсур'ёз. У той жа час дарадца па нацыянальнай бяспецы ЗША Джэйк Саліван падкрэсліў, што ўкраінскія спецслужбы і вайскоўцы з самага пачатку былі ўпэўненыя ў непазбежнасці ўварвання.

ГУР пачаў ціхое планаванне надзвычайных сцэнарыяў ужо ў студзені 2022 года. Разведчыкі арандавалі канспіратыўныя дамы вакол Кіева і назапашвалі вялікія сумы наяўных, маскіруючы падрыхтоўку пад рэгулярныя «вучэнні». У сярэдзіне лютага «вучэнні» працягнуліся, бо любыя буйныя перамяшчэнні войскаў без афіцыйнай санкцыі заставаліся незаконнымі.

Расчараваныя адмовай Зяленскага ўводзіць ваеннае становішча, Залужны і вышэйшае вайсковае кіраўніцтва абмежавана планавалі дзеянні самастойна. Напярэдадні ўварвання на дне Чорнага мора былі ўсталяваныя міны, каб прадухіліць марскую высадку, а часткі падраздзяленняў перамясціліся на стратэгічна важныя пазіцыі. Адзін з генералаў адзначыў: «Гэта было забаронена, але выбару ў нас не было».

ГУР працягваў збіраць звесткі нават у дзень перад атакай. 18 лютага Кірыл Буданаў атрымаў трохгадзінны брыфінг ад заходняга чыноўніка пра планы Расіі адносна аэрадрома ў Гастомелі. Гэта інфармацыя дапамагла выпрацаваць меры абароны ў апошні момант. Таксама напярэдадні ўварвання Буданаў атрымаў ад украінскага банкіра Дзяніса Кірэева звесткі ад кантактаў у расійскай эліце пра час і напрамак атакі, што дазволіла падрыхтавацца да першага ўдару.

Як адзначае The Guardian, менавіта гэтая таемная падрыхтоўка стала ключавой для стрымлівання наступу і арганізацыі абароны Украіны ў першыя дні вайны, нягледзячы на абмежаванні, накладзеныя афіцыйным кіраўніцтвам.