Штучны інтэлект вырашыў спрэчку Ньютана

• 22.02.2026, 12:53

Знойдзены адказ на матэматычную загадку 300-гадовай даўніны.

Кітайскія навукоўцы прыцягнулі штучны інтэлект PackingStar, каб разабрацца з матэматычнай галаваломкай, над якой яшчэ ў 1694 годзе разважаў сам Ісак Ньютан.

Гаворка ідзе пра так званую «задачу пра лік дотыкаў» (kissing number problem), якая стагоддзямі заставалася сапраўдным выклікам для чалавечага розуму, піша Interesting Engineering.

Сутнасць праблемы даволі простая на паперы: колькі аднолькавых сфер могуць адначасова дакранацца да цэнтральнай сферы таго ж памеру, не перакрываючы адна адну? У нашым трохвымерным свеце Ньютан сцвярджаў, што такіх сфер можа быць 12, тады як яго апанент Дэвід Грэгары настойваў на 13.

Толькі праз двесце гадоў навукоўцы канчаткова пацвердзілі правату Ньютана. Аднак варта толькі выйсці за межы трох вымярэнняў, як задача становіцца неверагодна складанай. Напрыклад, у чатырохвымернай прасторы гэты лік роўны 24, а ў 24‑вымернай — дасягае ўражлівых 196 950.

Асноўная складанасць у тым, што з кожным новым вымярэннем геаметрычная складанасць расце экспаненцыяльна. Чалавечая ўява і звычайныя камп'ютары проста не здольныя «пралічыць» гэтыя канфігурацыі. Менавіта тут у гульню ўступае PackingStar.

Гэтая сістэма выкарыстоўвае двух агентаў ШІ, якія без усялякіх чалавечых падказак шукаюць аптымальныя структуры ў звышскладаных матэматычных прасторах. Выкарыстоўваючы гэты метад, каманда ўжо змагла пабудаваць унікальныя канфігурацыі для 13‑га вымярэння, выявіўшы тысячы новых варыянтаў размяшчэння сфер.