«Кіеў вырашыў падпсаваць жыццё гаспадару белага шпіца»
- 23.02.2026, 18:30
Украіна рэзка мяняе палітыку ў дачыненні да рэжыму Лукашэнкі.
Напярэдадні чацвёртай гадавіны шырокамаштабнага ўварвання Расіі украінскае кіраўніцтва прыкметна змяніла сваю палітыку ў дачыненні да Беларусі. Вырашылі ціснуць на Аляксандра Лукашэнку і ўзмацніць супрацоўніцтва з яго палітычнымі праціўнікамі, піша на «Позірку» палітычны аналітык Аляксандр Класкоўскі.
Кіраўнік Беларусі, будучы бліжэйшым саюзнікам Крамля, ухітрыўся не паслаць сваіх салдат на гэтую вайну і разам з тым спрытна ўбудаваў сваю эканоміку ў патрэбы расійскага ВПК. Больш за тое, меркаючы набліжэнне нейкага худога міру, пачаў шукаць для сябе нішу ў будучым працэсе фармавання архітэктуры бяспекі ў рэгіёне, рыхтаваць глебу для выгаднага ўдзелу ў аднаўленні Украіны.
І тут Кіеў, які раней аддаваў перавагу асабліва не раздражняць Лукашэнку («не злаваць дзеда», кажучы мемам беларускай апазіцыі), узяўся раз за разам шчоўкаць яго па носе. Уладзімір Зяленскі стаў актыўна падымаць тэму Беларусі ў сваіх прамовах. Разышлася па загалоўках хлёсткая фраза ўкраінскага прэзідэнта, якая прагучала 25 студзеня ў Вільні: «Пакуль, на жаль, белы шпіц Лукашэнкі мае больш правоў, чым народ Беларусі».
У сваю чаргу кіраўнік украінскага знешнепалітычнага ведамства Андрэй Сібіга заявіў, што Лукашэнка, якога Украіна не лічыць «легітымна абраным прэзідэнтам», павінен «панесці адказнасць за саўдзел у расійскай агрэсіі».
Нарэшце, на мінулым тыдні Украіна ўвяла супраць беларускага кіраўніка санкцыі.
Ці толькі ў «Арэшніку» справа?
Пра прычыны такога рэзкага павароту ўкраінскай палітыкі каментатары ўжо выказаліся ўволю. Як сцвярджаюць шэраг крыніц, далася ў знакі змена кіраўніка адміністрацыі Зяленскага: на месца Андрэя Ермака, з якім звязваюць былы асцярожны курс, прыйшоў Кірыл Буданаў — як кажуць, аматар абвастраць гульню.
Але справа не толькі ў персаналіях. Зяленскі, абгрунтоўваючы санкцыі, адзначыў, што ў другой палове 2025 года на тэрыторыі Беларусі расіяне разгарнулі сістэму рэтранслятараў, каб дакладней наводзіць свае ўдарныя дроны на мэты ва Украіне.
Акрамя таго, адзначыў ён, «больш за 3 тыс. прадпрыемстваў Беларусі пастаўлены на службу расійскай вайне і пастаўляюць тэхніку, абсталяванне і кампаненты, аднесеныя да катэгорыі крытычна важных». У віну Лукашэнку ставяць і тое, што ён прадаставіў тэрыторыю сваёй краіны для расійскага «Арэшніка».
Усё гэта сапраўды мае месца. Але беларускія прадпрыемствы пачалі працаваць на ваенную машыну імперыі не ўчора. А «Арэшнік», як мяркуюць некаторыя эксперты, размешчаны на старым аэрадроме каля Крычава, усяго за пяць кіламетраў ад расійскай мяжы. Ды і не факт, што ў поўнай камплектацыі. То бок Крэмль толькі чыста сімвалічна «пазначыў» тэрыторыю саюзніка. У стратэгічным плане, лічы, нічога не змянілася.
Дык што галоўныя прычыны, з-за якіх Кіеў вырашыў абвастрыць гульню, відавочна, ляжаць глыбей. Пра гэта таксама выказваліся аналітыкі.
Па-першае, можна амаль са стапрацэнтнай упэўненасцю прагназаваць, што Лукашэнка не ўступіць у вайну сваёй арміяй. Ды і добра падрыхтаваных войскаў у яго няшмат. А ў Уладзіміра Пуціна няма рэзерваў, каб арганізаваць новае наступленне з беларускай тэрыторыі. Таму боязь украінскіх стратэгаў атрымаць яшчэ тысячу кіламетраў фронту, відаць, зышла на нішто.
Па-другое, Беларусь цяпер як ніколі ўразлівая для ўкраінскіх дронаў і ракет — у гэтай галіне ВПК і Узброеныя сілы Украіны прадэманстравалі каласальны прагрэс. І наўрад ці Лукашэнка ўпэўнены, што яго СПА ў выпадку чаго ўратуе Мазырскі НПЗ або нават яго ўласную рэзідэнцыю.
Карацей, у Кіеве, падаецца, вырашылі, што цяпер самы час «пазліць дзеда» — наўрад ці той у адказ зможа моцна нашкодзіць.
Сігнал: забудзь пра тогу міратворцы!
Але, вядома ж, задача не зводзіцца да таго, каб адыграцца за крыўды, патрапаць нервы дыктатару, які калісьці кляўся, што з яго зямлі ўдар па Украіне выключаны.
Санкцыі супраць Лукашэнкі прадугледжваюць пазбаўленне яго дзяржаўных узнагарод Украіны, блакіроўку актываў, забарону на ўезд на яе тэрыторыю. Але наўрад ці саагрэсар захоўваў там свае грошы або купляў нерухомасць, а па двух ордэнах, выкананых у жоўта-блакітнай гаме, напэўна моцна плакаць не будзе.
Дык што гэтыя рэстрыкцыі маюць перадусім характар палітычнага сігналу: мы не дазволім табе разгуляцца на ўкраінскім трэку. Забудзь пра тогу міратворцы, планы падлатаць легітымнасць ды яшчэ і падзарабіць на пасляваенным адраджэнні знясіленай Украіны.
У гэтай гульні Кіеў відавочна ідзе ўразрэз з цяперашнім курсам Вашынгтона ў дачыненні да Беларусі. І гэта, трэба думаць, свядомы выбар. Белы дом рэзка скараціў падтрымку Украіны, уся надзея цяпер на Еўропу. Таму ў інтарэсах украінскіх уладаў гарманізаваць свой падыход да рэжыму Лукашэнкі з жорсткай палітыкай Еўрасаюза. Да таго ж Украіна, трэба меркаваць, прымярае на сябе ролю рэгіянальнага лідара.
Застаецца пытанне, наколькі прадуманай і паслядоўнай будзе новая палітыка Кіева на беларускім трэку. Пакуль справа зводзіцца ў асноўным да жорсткага тролінгу Лукашэнкі.
Зяленскі дакладна аддзяляе беларускі народ ад рэжыму
Чым жа можа адказаць беларускі аўтакрат? Ну, у наступ на Кіеў дакладна не пойдзе: пораху малавата. Выдворыць рэшткі ўкраінскага пасольства? Таксама наўрад ці. Мінску выгадна быць пасярэднікам у абмене палоннымі, целамі загінулых. Таму, магчыма, справа абмежуецца лаянкай прапаганды.
Іншая рэч, што ад Дональда Трампа можна чакаць якіх заўгодна штукарстваў. Успомнім, як ён вырашыў памірыць Ерэван і Баку: прапанаваў праект транспартнага калідора паміж Азербайджанам і яго эксклавам Нахічэванню праз тэрыторыю Арменіі пры пасярэдніцтве ЗША — «маршрут Трампа». Фірмовы падыход у выглядзе здзелкі.
І змадэлюем такую сітуацыю. Штаты прымаюць прапанову Лукашэнкі набыць беларускі калійны актыў. А каб Мінск і Кіеў хутчэй змякчылі адносіны, Трамп прапануе яшчэ адзін маршрут свайго імя — транзіт калію праз порт Адэсы. Не факт, што ўладам Украіны ўдасца адмахнуцца. Ды і кіроўная вярхушка там можа змяніцца ў выніку выбараў.
Магчыма, Лукашэнка і маўчыць пакуль у разліку на падобныя камбінацыі, садзейнічанне «сябра Дональда».
Але гэта з вобласці гіпотэз. А вось прышчучваць беларускага дыктатара Кіеў ужо ўзяўся. Больш за тое, гэта супала з маскоўскімі папярэджаннямі на адрас Лукашэнкі, каб не надта зайгрываўся з амерыканцамі. Таму парадаксальным чынам дзяржавы, што ваююць паміж сабой, пачалі з двух бакоў падразаць яму крылы.
Падкрэслім, што Зяленскі ў сваіх прамовах дакладна аддзяляе дыктатарскі рэжым і беларусаў. Гэты рэфрэн вельмі важны. З-за саўдзелу рэжыму ў агрэсіі адносіны паміж двума народамі істотна пагоршыліся. Новы курс Кіева дае шансы, што пойдзе адваротны працэс.