Навукоўцы выявілі метад навучання, эфектыўнейшы за зубрэнне

• 23.02.2026, 20:09

Колькасць паўтораў не мае значэння?

Навукоўцы з Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Сан-Францыска выявілі метад навучання, які можа быць больш эфектыўным за зубрэнне: ключавым фактарам аказаўся не колькасць паўтораў, а інтэрвалы чакання паміж імі. Вынікі даследавання апублікаваныя ў часопісе Nature Neuroscience (NatNeuro).

На працягу больш за стагоддзе лічылася, што навучанне працуе паводле прынцыпу назапашвання: чым часцей сігнал і ўзнагарода супадаюць, тым мацней фармуецца сувязь. Аднак эксперыменты на мышах паказалі, што мазг інакш ацэньвае вопыт — ён улічвае час паміж падзеямі.

У лабараторнай мадэлі кароткі гукавы сігнал суправаджаўся падачай падсалоджанай вады. Калі ўзнагароду выдавалі з інтэрвалам у пяць–дзесяць хвілін, мышам патрабавалася прыкладна ў дзесяць разоў менш паўтораў, каб вывучыць сувязь паміж сігналам і ўзнагародай, чым пры інтэрвалах у 30–60 секунд. Пры гэтым агульны час навучання заставаўся аднолькавым.

«Нейрафізіялагічны аналіз паказаў, што вырашальную ролю адыгрывае дофамін — нейрамедыятар сістэмы ўзнагароджання. Спачатку яго ўсплёск узнікваў у момант атрымання цукру, але па меры навучання рэакцыя зрушвалася да самога сігналу. Пры больш рэдкіх узнагародах гэты зрух адбываўся хутчэй: кожная ўзнагарода ўспрымалася мазгом як больш значная і інфарматыўная», — растлумачылі навукоўцы.

Аднак эфект меў межы. Калі інтэрвал павялічваўся прыкладна да гадзіны, навучанне запавольвалася — верагодна, з-за таго, што паўзы запаўняліся іншымі стымуламі, якія аслаблялі сувязь.

Аўтары лічаць, што вынікі пацвярджаюць эфектыўнасць размеркаванага навучання ў параўнанні з зубрэннем. Занадта частыя паўторы могуць зніжаць «каштоўнасць» кожнага асобнага досведу, у той час як разумныя інтэрвалы ўзмацняюць яго ўплыў на фармаванне памяці і звычак.