Дырэктарка інстытута сучаснай псіхатэрапіі паставіла «дыягназ» Лукашэнку
- 25.02.2026, 11:50
Чаму дыктатар больш перажывае за жывёлу, чым за людзей?
Кіраўнік Беларусі працягвае ў краіне масавыя рэпрэсіі і нават сваім падначаленым абяцае «паставіць да сцяны». Пры гэтым яго моцна клапоціць, каб усё было добра з каровамі і свіннямі.
Аказваецца, з пункту гледжання псіхалогіі гэтаму ёсць тлумачэнне. «Салідарнасць» папрасіла патлумачыць.
На пачатку лютага Аляксандр Лукашэнка чарговы раз выступіў з «крыкам душы», занепакоіўшыся лёсам жывёл. У перыяд маразоў ён заявіў:
– Чаму я кажу пра падзеж? Гэта ж маральнае ўродства, калі мы не можам абараніць, асабліва ў гэтае цяжкае надвор'е, нашых меншых братоў. Як можна не абараніць кацяня, парсяня, цяля, сабачку?!
Ён таксама ўспомніў старыя часы, калі навароджаных парсянят свінаркі часам неслі дадому, каб сагрэць і выратаваць.
Такі «клопат» выглядаў рэзкім кантрастам у параўнанні са стаўленнем да людзей. Прыблізна ў той жа перыяд Лукашэнка запатрабаваў панізіць тэмпературу ў кватэрах і эканоміць на вулічным асвятленні.
У апошнія гады кіраўнік неаднаразова дэманстраваў сваю заклапочанасць жывёламі. Напрыклад, убачыўшы ў 2022-м на відэа, як дзяўчына б'е нагамі сваю сабаку, распарадзіўся адабраць пса ў гаспадыні і аддаць трэнеру сваёй каманды Дзмітрыю Баскаву.
А «падзеж статку» (захаванасць кароў) увогуле стаў для Лукашэнкі ідэяй-фікс: гэта тэма не сыходзіць з парадку дня шматлікіх нарадаў і паездак. «Гэта ж Асвенцым!» – крычаў Лукашэнка на ферме ў 2019-м.
Такое надзвычай «цёплае» стаўленне кіраўніка да жывёл здольнае выклікаць здзіўленне. З улікам таго, што пад яго кіраўніцтвам у Беларусі працягваюцца масавыя рэпрэсіі, а ў дачыненні да палітвязняў (ды і не толькі) практыкуюцца катаванні.
Лукашэнка дэманструе, што не здольны пашкадаваць ні жанчын, ні людзей з інваліднасцю, ні глыбокіх пенсіянераў.
«Маральнае ўродства» кіраўнік бачыць зусім не там, дзе астатнія.
Да і да вертыкальшчыкаў не скажаш, што ставіцца цёпла. Сярод яго любімых выказванняў на адрас падначаленых – «надзець кайданкі», «адарваць галаву», «паставіць да сцяны».
Як у адным чалавеку могуць ужывацца моцны эмацыйны «клопат» пра жывёл і жорсткае стаўленне да людзей?
Дырэктарка віленскага Еўрапейскага інстытута сучаснай псіхатэрапіі, псіхатэрапеўтка Ганна Матуляк патлумачыла «Салідарнасці», чаму можа існаваць такая дваістасць.
– Даследаванні паказалі: калі нейкі чалавек або група людзей успрымаюцца як пагроза або вораг (не заўсёды гэта рацыянальная ацэнка), часта адбываецца ўсім вядомая дэгуманізацыя: спачуванне проста выключаецца. Што мы сёння і назіраем у Беларусі, – тлумачыць суразмоўніца. – Ёсць такі феномен, як маральнае выключэнне. Калі пэўную групу людзей выводзяць за межы маральнага круга – і да іх ужываюцца іншыя стандарты.
Для рэжыму Лукашэнкі «змагары», «экстрэмісты» – не проста ворагі, а небяспечныя ворагі. Таму для прадстаўнікоў гэтай сістэмы жорсткасць не рэгіструецца як жорсткасць, а ўспрымаецца як неабходнасць.
Так спалучаецца, здавалася б, неспалучальнае: у сваёй сям'і чалавек можа быць сапраўды добрым, а ў дачыненні да палітычных апанентаў – бязлітасным. Бо для яго гэта ворагі, якія выведзены за межы маральнага круга.
А жывёлы, у адрозненне ад людзей, не ўяўляюць небяспекі. Яны не спрачаюцца, не патрабуюць змен, не пратэстуюць, не ставяць пад сумнеў тваю ўладу. Больш за тое, яны залежныя. Таму да іх лёгка праяўляць «цёплыя пачуцці».