Чорнае мора можа стаць зонай энергетычнага стрымлівання РФ
- 25.02.2026, 18:11
Трохбаковае пагадненне ЗША з Турцыяй і Украінай можа змяніць рэгіянальны баланс.
ЗША разглядаюць пастаўкі звадкаванага прыроднага газу (ЗПГ) ва Украіну праз Чорнае мора як новы рычаг уплыву, здольны ўмацаваць энергабяспеку Кіева і аслабіць пазіцыі Расіі ў рэгіёне. Для рэалізацыі гэтай ініцыятывы прэзідэнту ЗША Дональду Трампу давядзецца пераканаць Турцыю змяніць абмежаванні на праход буйных танкераў ЗПГ праз Басфор, піша Atlantic Council (пераклад — сайт Charter97.org).
На фоне таго, што ЗША і Еўропа ўжо ціснуць на расійскі «ценявы флот» танкераў, абмяжоўваючы экспарт нафты, адкрыццё маршруту для амерыканскага газу магло б нанесці Маскве новы стратэгічны ўдар. Вашынгтон імкнецца ператварыць сваё энергетычнае дамінаванне ў дадатковы інструмент ціску — і ўмацавання міру ў Чарнаморскім рэгіёне.
Ключавы момант можа наступіць на чэрвеньскім саміце НАТА ў Турцыі. Трамп можа прапанаваць трохбаковую здзелку паміж ЗША, Анкарай і Кіевам, якая дазволіць зняць абмежаванні на транзіт ЗПГ. У абмен Турцыя можа атрымаць выгадныя кантракты на будаўніцтва і эксплуатацыю інфраструктуры для прыёму і рэгазіфікацыі газу, узмацніўшы сваю ролю гаранта стабільнасці ў Чорным моры.
Украіна, чыя энергасістэма падвяргаецца пастаянным атакам, атрымае надзейную крыніцу паліва. Краіна мае адну з найбуйнейшых газатранспартных сістэм Еўропы і найбуйнейшыя на кантыненце падземныя сховішчы газу — 32 млрд кубаметраў. Стварэнне чарнаморскага маршруту ЗПГ магло б ператварыць яе ў стратэгічны буфер для еўрапейскіх спажыўцоў.
Асноўная перашкода — палітычная. Анкара гадамі абмяжоўвае праход буйных танкераў ЗПГ (даўжынёй больш за 200 метраў) праз Басфор. Аднак міжнароднае права, уключаючы Канвенцыю Мантрэ, забаронаў не прадугледжвае: пытанне ўпіраецца ў палітычную волю Турцыі.
Апаненты лічаць, што змяніць пазіцыю прэзідэнта Турцыі Рэджэпа Таіпа Эрдагана амаль немагчыма. Але прыхільнікі ініцыятывы мяркуюць, што нестандартны стыль дыпламатыі Трампа здольны адкрыць магчымасці, якія раней лічыліся недасяжнымі.
Для НАТА выгода відавочная: энергетычны калідор у Чорнае мора, звязаны з ЗША, стаў бы стрымлівальным фактарам для Расіі, якая наўрад ці асмеліцца наўпрост правакаваць амерыканскія інтарэсы.
Галіна гатовая. Пытанне толькі ў тым, ці хопіць палітычнай волі ў лідараў, калі яны збяруцца за адным сталом у чэрвені.