Назіранне за птушкамі дорыць маладосць
- 26.02.2026, 12:56
Каб захоўваць востры розум да глыбокай старасці, неабавязкова вучыць сем моў.
Замест гэтага можна захапіцца бёрдвотчынгам — назіраннем за птушкамі ў іх натуральным асяроддзі існавання. Паводле свежага даследавання ад спецыялістаў з Ёркскага ўніверсітэта (Канада), такое хобі станоўча ўплывае на працу чалавечага мозгу і запавольвае яго старэнне, піша «Нож».
Калі мы асвойваем новы навык, наш мозг перабудоўваецца, стварае і ўмацоўвае новыя нейронныя сувязі. Напрыклад, у музыкаў змяняюцца вобласці мозгу, адказныя за гук, у спартсменаў — за рухальныя навыкі.
Аўтары новага навуковага артыкула пажадалі зразумець, як на працу чалавечага мозгу ўплывае рэгулярнае назіранне за птушкамі. Для гэтага яны правялі эксперымент з удзелам 48 арнітолагаў-аматараў. Узрост добраахвотнікаў вагаўся ад 22 да 79 гадоў, палова з іх даўно займалася бёрдвотчынгам, астатнія былі пачаткоўцамі.
Удзельнікам паказвалі выявы розных птушак, якія мелі шмат вонкавых падабенстваў. Ім адводзілі па 10 секунд на пошук двух выяў з асобінамі аднаго віду. На працягу ўсяго даследавання эксперыментатары адсочвалі актыўнасць мозгу выпрабаваных.
«Усе птушкі сапраўды падобныя, — кажа Эрык Уінг, кіраўнік даследавання. — Мы наўмысна абралі віды, якія прымушалі людзей адчуваць замяшанне».
Як і чакалася, дасведчаныя арнітолагі-аматары ідэнтыфікавалі амаль удвая больш відаў птушак, чым пачаткоўцы. Пры гэтым у момант распазнавання нямясцовых асобін у бёрдвотчараў са стажам павышалася актыўнасць у трох вобласцях мозгу, адказных за распазнаванне аб’ектаў, візуальную апрацоўку, увагу і працоўную памяць.
«Гэта сведчыць пра шырокі спектр кагнітыўных працэсаў, задзейнічаных у назіранні за птушкамі», — дадаў Эрык Уінг.
Паводле дадзеных навукоўцаў, з узростам структурная складанасць мозгу зніжалася як у пачаткоўцаў, так і ў дасведчаных арнітолагаў. Тым не менш, у дасведчаных арнітолагаў паказчыкі зніжаліся менш прыкметна. Відаць, бёрдвотчынг спрыяе развіццю кагнітыўнага рэзерву — здольнасці мозгу абараняцца ад старэння і прыстасоўвацца да пашкоджанняў.