Вучоныя нарэшце высветлілі, ці ёсць пазаземнае жыццё на папулярнай экзапланеце

• 26.02.2026, 13:49

Планету разглядаюць як магчымы свет з глабальным акіянам.

Міжнародная каманда вучоных накіравала на сістэму K2-18b два найбуйнейшыя радыётэлескопы — Karl G. Jansky Very Large Array (ЗША) і MeerKAT (ПАР). Вынікі аналізу, апублікаваныя на серверы прэпрынтаў arXiv, паказваюць: вузкапалосных радыёсігналаў, супастаўных па магутнасці з сучаснымі зямнымі тэхналогіямі, выяўлена не было. Прэпрынт працы апублікаваны на партале arXiv.

Экзапланета K2-18b, размешчаная ў 124 светлавых гадах ад Зямлі ў сузор'і Льва, застаецца адным з самых інтрыгуючых аб'ектаў для астраномаў. Яна знаходзіцца ў абітаванай зоне свайго чырвонага карліка, а назіранні касмічнага тэлескопа Джэймса Уэба паказалі наяўнасць у яе атмасферы вуглякіслага газу і метану. Планету разглядаюць як магчымы свет з глабальным акіянам пад шчыльнай вадароднай атмасферай.

Назіранні суправаджаліся складанай апрацоўкай дадзеных. Асноўная праблема радыёастраноміі — зямныя перашкоды, якія складаюць пераважную большасць зарэгістраваных сігналаў. Для іх фільтрацыі выкарыстоўваліся спецыялізаваныя сістэмы апрацоўкі: на VLA — Commensal Open-Source Multi-Mode Interferometer Cluster, на MeerKAT — платформа Breakthrough Listen User Supplied Equipment.

Даследчыкі прымянілі некалькі крытэрыяў адбору магчымых «тэхнасігнатур». З аналізу выключаліся частоты, моцна забруджаныя зямнымі крыніцамі, а таксама сігналы без даплераўскага зруху — такія маглі паходзіць толькі з Зямлі. Таксама адкідваліся занадта слабыя і празмерна моцныя сігналы, характэрныя для шумоў і інструментальных артэфактаў.

Дадаткова выкарыстоўваўся шматпрамянёвы аналіз: адзін прамень тэлескопа быў накіраваны строга на K2-18b, другі — у бок. Крыніца, якая знаходзіцца каля экзапланеты, павінна была з'явіцца толькі ў «мэтавым» прамені, тады як зямныя перашкоды фіксуюцца адразу ў некалькіх.

Нягледзячы на мільёны зарэгістраваных падзей, ніводзін сігнал не прайшоў усе фільтры. Гэта дазволіла ўстанавіць верхнюю мяжу магчымай магутнасці перадатчыка ў сістэме K2-18b — яна не перавышае ўзровень, супастаўны з радыёлакацыйнай сістэмай абсерваторыі Арэсіба (да яе разбурэння).

Аўтары падкрэсліваюць, што адмоўны вынік — важная частка навуковага працэсу. Акрамя таго, праца прадэманстравала эфектыўнасць аўтаматызаванай сістэмы фільтрацыі дадзеных. У будучыні такія метады будуць асабліва запатрабаваныя пры запуску новых інструментаў, уключаючы радыётэлескоп Square Kilometre Array.