Расійскія рэгіёны ўвайшлі ў пяты год вайны з рэкорднай фінансавай дзіркай
- 26.02.2026, 15:10
Дэфіцыт фінансаў дасягнуў піку за ўвесь час назіранняў.
Нарастаючыя праблемы ў эканоміцы з-за вайны і санкцый ударыла па фінансавай стабільнасці расійскіх рэгіёнаў. Па выніках 2025 года сукупны дэфіцыт рэгіянальных бюджэтаў вырас у 3,6 раза ў параўнанні з узроўнем папярэдняга года і дасягнуў 1,478 трлн руб. У выніку паказнік стаў рэкордным за ўвесь час назіранняў. Пра гэта сведчаць разлікі агенцтва АКРА на падставе даных Адзінага партала бюджэтнай сістэмы, піша «Коммерсант».
Рэзкі рост дэфіцыту адбыўся з-за таго, што рэгіёны пры агульных даходах у 22,6 трлн руб. (плюс 4% да 2024 года) патрацілі 24,1 трлн руб. (плюс 9%). У выніку з «дзіркай» у бюджэце сутыкнуліся 74 рэгіёны супраць 50 годам раней. У абсалютным вымярэнні найбольшы дэфіцыт быў у Масквы (299 млрд руб.). Затым з вялікім адрывам ідуць Ямала-Нянецкая (84 млрд руб.) і Ханты-Мансійская (72 млрд) акругі.
Пры росце паступленняў НДФЛ (на 12%, або 732 млрд руб.), падаткаў на сукупны даход (на 11%, або 119 млрд) і на маёмасць (на 6%, або 99 млрд) рэгіёны сутыкнуліся з падзеннем паступленняў ключавога для іх падатку — на прыбытак кампаній (на 9%, або 493 млрд). Усяго з-за пагаршэння фінансавых вынікаў прадпрыемстваў летась паступленні гэтага падатку ўпалі ў 55 суб'ектах. Найбольш істотна — у рэгіёнах з эканомікай, залежнай ад здабычы патаннелых карысных выкапняў. У прыватнасці, у Комі зніжэнне такіх паступленняў склала 50%, у Арынбургскай вобласці — 40%, у ЯНАО — 39%. У абсалютных велічынях больш за ўсё страцілі бюджэты Цюменскай вобласці (мінус 70 млрд руб.), ЯНАО (53 млрд) і ХМАО (35 млрд).
Асноўнай крыніцай закрыцця дэфіцыту сталі рэшткі часова свабодных сродкаў на рахунках бюджэтаў. Сукупна рэгіёны накіравалі на гэтыя мэты амаль 1 трлн руб. з назапашаных раней 2,9 трлн руб., прафінансаваўшы такім спосабам прыкладна дзве траціны дэфіцыту. Яшчэ каля 30% былі закрыты за кошт прыцягнення банкаўскіх крэдытаў (449 млрд руб.), а астатняя частка — з дапамогай аблігацый і іншых крыніц.
Да гэтага Мінфін паведамляў пра рост дэфіцыту федэральнага бюджэту да 5,645 трлн руб. па выніках 2025 года. У параўнанні з 2024-м «дзірка» ў казне стала большай у 1,6 раза, а ў адносным выражэнні — 2,6% ВУП — устанавіла рэкорд з 2020 года (3,8% ВУП). Напярэдадні, 25 лютага, прэм'ер-міністр РФ Міхаіл Мішусцін паведаміў, што ён разам з прэзідэнтам РФ Уладзімірам Пуціным і кіраўніцай ЦБ Эльвірай Набіуллінай «шмат гадзін» абмяркоўваў рашэнне праблемы дэфіцыту расійскага бюджэту. Ці было знойдзена нейкае рашэнне і якія меры абмяркоўваліся, Мішусцін не ўдакладніў.
Тым часам рэгіёны пачалі скарачаць прынятыя на 2026 год бюджэты. Так, улады Прыморскага краю на пасяджэнні 25 лютага паменшылі выдаткі на 3 млрд руб. Паводле слоў кіраўніцы мясцовага ўрада Веры Шчарбіны, было ўрэзана фінансаванне адукацыйных устаноў, культуры, турызму і сельскай гаспадаркі. Да гэтага ў Чалябінскай вобласці скарацілі выдаткі бюджэту на 2,2 млрд руб.