Найбольшы страх Лукашэнкі спраўджваецца
- 27.02.2026, 9:24
Гэта адбудзецца раптоўна.
Замест жаданых фота з Трампам на Савеце міру Лукашэнка зноў у Маскве, як піша яго прапаганда, «звярае гадзіннікі» з Пуціным.
Пра тое, што цяпер паказваюць гадзіннікі двух кіраўнікоў, «Філін» пацікавіўся ў расійскага палітолага Аляксандра Марозава.
— Мяркую, што Лукашэнка ў 2025 годзе ў пэўнай меры разлічваў на тое, што мірныя перамовы, ініцыяваныя Трампам, да чагосьці прывядуць, — кажа Аляксандр Марозаў. — Калі б так здарылася, гэта, канешне, вельмі моцна палегчыла б яго становішча.
Але сітуацыя такая, што надзею на перамовы страцілі ўсе, і Кіеў далучыўся да еўрапейскіх санкцый супраць Лукашэнкі.
Хоць перамоўны трэк з ім з боку Злучаных Штатаў выклікаў вялікую цікавасць. Аднак, на мой погляд, у адміністрацыі Трампа няма і не было ў дачыненні да Беларусі доўгатэрміновай стратэгіі.
Яго дзеянні, відаць, былі дыктаваныя тым, што хтосьці параіў дзейнічаць у «бэк'ярдзе» ў Пуціна — на Каўказе, у Казахстане, у Беларусі, яшчэ дзесьці, маўляў, трэба аднавіць там адносіны.
І Вашынгтон прытрымліваўся гэтага плану, без якой-небудзь глыбокай перспектывы. Адзіным вынікам гэтага трэку стала вызваленне палітвязняў.
— Як пабочны эфект — мы ўсё гэта зразумелі.
— Дакладна так. У выніку сітуацыя для Лукашэнкі пагоршылася. Вайна не заканчваецца, наадварот, анансуецца, што яна будзе цягнуцца яшчэ гады два. Для яго гэта дрэнна.
— Але чаму, ён жа ўсю прамысловасць пераарыентаваў на ВПК і вайну?
— Справа ў тым, што нават калі вайна спыніцца, расійскі ВПК усё роўна будзе спажываць усё тое, што цяпер вырабляюць у Беларусі. Завяршэнне ваенных дзеянняў зусім не азначае спынення праграмы пераўзбраення ў РФ.
Паводле прагнозаў экспертаў, ваенны бюджэт у Расіі складзены на 5–6 гадоў. Таму я не бачу, каб тут Лукашэнка нешта страціў у выпадку заканчэння вайны.
— Чаму асабіста яму быў бы выгадны мір?
— Гэта палегчыла б яму жыццё ў тым плане, што над ім перастала б навісаць галоўная пагроза — што Пуцін уцягне Беларусь у вайну.
Лукашэнка, без сумневу, гэтага б не хацеў. І беларускі народ гэтага не хоча. Гэта ясна, у гэтым сэнсе нічога не змянілася.
Аднак гэта яго самы страшны сон, які ў пэўны момант можа спраўдзіцца. Чым горшыя справы ў Пуціна на фронце, чым больш бязвынікова там усё ў плане дасягнення хоць якіх-небудзь мэтаў, тым большая верагоднасць, што Крэмль паўторна ўцягне Беларусь у вайну.
— Як вы гэта сабе ўяўляеце? Напярэдадні Уладзімір Зяленскі таксама неаднаразова гаварыў пра пагрозу таго, што беларусаў могуць уцягнуць у вайну менавіта жывой сілай.
— Зараз заканчваецца этап вайны, звязаны з абстрэламі па энергетычнай інфраструктуры Украіны. Пуціну трэба пачынаць нейкі новы этап, яму патрэбны новы ход.
І «ход» праз Беларусь з'яўляецца адным са сцэнарыяў у яго спісе. Гэта не значыць, што менавіта ён будзе рэалізаваны, але тым не менш ён у гэтым спісе ёсць.
Гаворка не пра тое, што Беларусь уступіць у вайну ўсімі сваімі ўзброенымі сіламі і яшчэ з мабілізацыяй. Не. Гаворка пра тое, што, па-першае, Крэмль задзейнічае вайсковыя аэрадромы Беларусі для нанесення ўдараў. Перамесціць туды ракетныя ўстаноўкі.
Акрамя гэтага, у вас ёсць спецпадраздзяленні, якія не могуць не выконваць загад. Іх колькасць нязначная, але не мае значэння, колькі іх.
Для ўдзелу ў вайне з боку Беларусі дастаткова і фарміравання, скажам, з дзвюх тысяч высокакваліфікаваных байцоў. То-бок Пуціну не патрабуецца прыцягваць 30 або 40 тысяч.
У абодвух выпадках ні Лукашэнка, ні вайскоўцы, у тым ліку і тыя, каго могуць адправіць ваяваць, не змогуць адмовіцца, паколькі яны і ўнутры «саюзнай дзяржавы», і ўнутры АДКБ і г.д.
Вядома, усё гэта стане фактарам змянення вайны, і на гэта будуць рэагаваць краіны-суседзі, сама Украіна.
— А ў чым яшчэ Лукашэнка сёння, апрача прадастаўлення сваёй тэрыторыі і вайскоўцаў, не можа адмовіць Пуціну, наколькі кароткі ў яго «павадок»?
— Зараз Крамлю нічога асаблівага ад Лукашэнкі не патрабуецца. Беларусь і так адыгрывае важную ролю і ў паралельным імпарце, і ў забеспячэнні ваеннай прамысловасці РФ. І для самой Беларусі гэта выгадна з эканамічнага пункту гледжання. То-бок сітуацыя нібы ўзаемавыгадная.
У той жа час роўнапраўнымі партнёрамі іх не назавеш: Лукашэнка — васал Крамля, і таму выгадна мець такога надзейнага васала.
Апроч таго моманту, калі Пуцін запатрабуе ад яго прамога ўдзелу ў вайне, яму нічога не пагражае.
— Напярэдадні СВР папярэдзіла пра планы Захаду «зноў паспрабаваць расхістаць сітуацыю» ў Беларусі, аслабіўшы звязку Мінска і Масквы да выбараў 2030 года. Потым тэму падхапіла Марыя Захарава. За гэтай раптоўнай заклапочанасцю нешта стаіць?
— На мой погляд, гэта звязана з двума фактарамі. З аднаго боку, СВР для сябе фіксуе ўсе адносіны Лукашэнкі з амерыканцамі.
Ён і сам, безумоўна, інфармуе Маскву пра гэтыя кантакты. Але, натуральна, інфармуе не пра ўсё. Пра нешта Пуцін даведваецца ад сваёй Службы знешняй разведкі.
У гэтым кантэксце ёсць вельмі цікавы эпізод, звязаны з тым, што Лукашэнка нібыта сабраўся на Савет міру да Трампа. Але ён забыўся, што ён не Такаеў.
Ён сапраўды не знаходзіцца ў становішчы Такаева, каб узяць і проста так паехаць, куды захочацца. Тым не менш тэма вісела ў паветры, і Масква, думаю, дала яму зразумець, што ехаць туды не трэба — сядзі ў Мінску, і пасылаць міністра замежных спраў туды таксама не трэба.
Нават калі б паехаў ваш кіраўнік МЗС, Крамлю гэта вельмі моцна не спадабалася б. Адсюль і гэтыя сігналы з Масквы з боку СВР і МЗС у такой форме.
— Фактычна, ніякіх сур'ёзных падстаў, каб рабіць такое папярэджанне Лукашэнку, прымусіўшы яго апраўдвацца, не было.
— Лічу, што не. Проста СВР і ФСБ павінны пастаянна дакладваць Пуціну пра нейкія новыя пагрозы, не важна якія. Ім трэба адпрацоўваць сваю павестку. І вось яны далажылі, маўляў, амерыканцы рыюць нейкі тунэль у напрамку Лукашэнкі і адначасова Захад рые тунэль у напрамку беларускай апазіцыі.
— Вяртаючыся да самага вялікага страху Лукашэнкі, які, дарэчы, супадае і з нашымі страхамі, — пра яшчэ большае ўцягванне Беларусі ў вайну. Наколькі гэта рэальна?
— Цалкам рэальна, таму што спіс таго, за кошт чаго Пуцін можа цяпер узмацніць сваю пазіцыю ў гэтай вайне, вельмі кароткі. У ім літаральна 3–5 сцэнарыяў, і ў гэтым топе — сцэнар выкарыстання Беларусі.
— Паводле якіх заўважных прыкмет можна будзе зразумець, што ён схіляецца менавіта да гэтага сцэнару, ці ўсё можа адбыцца раптоўна?
— Гэта, сто працэнтаў, будзе раптоўна, бо тут мусіць быць элемент ваеннай нечаканасці.
Але спецыялісты не змогуць не заўважыць, калі сапраўды будзе рыхтавацца ўдар па Заходняй Украіне з тэрыторыі Беларусі або нейкая новая спроба прасоўвання на Харкаў.
Нешта будзе відаць, гэта будзе выклікаць трывогу.