«Пуцін катастрафічна праваліўся»

• 27.02.2026, 13:48

Сёння Крэмль апынуўся ў пастцы.

Кіраўнік краіны-агрэсара Расіі Уладзімір Пуцін настойвае на тым, каб Украіна без бою перадала неакупаваныя тэрыторыі Данецкай вобласці, бо фактычна апынуўся ў пастцы. Пачынаючы ўварванне ў нашу краіну, ён абвясціў мэту – «вызваленне» Данецкай і Луганскай абласцей, але не дасягнуў яе нават праз чатыры гады вялікай вайны, пасля сотняў тысяч страт і касмічных выдаткаў на вайну. Акрамя таго, яго план вырашэння «ўкраінскага пытання» катастрафічна праваліўся, бо ў 2022 годзе дыктатар планаваў захапіць вялікую частку Украіны, уключна з Адэскай і Мікалаеўскай абласцямі, а таксама ўкраінскае прымор’е.

Ці спяшаецца Пуцін? Не, ён лічыць, што можа ваяваць яшчэ каля двух гадоў. Без перамогі хаця б «па ачках», то-бок без усталявання кантролю над усёй Данецкай вобласцю, ён не гатовы спыняцца, бо для Пуціна гэта роўназначна паражэнню. Вядома, падпісанне мірнай дамовы з «расійскім» Данбасам зусім не з’яўляецца гарантыяй таго, што агрэсар не нападзе зноў, калі з’явіцца магчымасць. Як Украіна можа зводзіць да нуля планы ворага – кароткатэрміновыя і глабальныя? Здзейсніўшы якасны і колькасны скачок у сваіх магчымасцях.

Такое меркаванне ў эксклюзіўным інтэрв’ю OBOZ.UA выказаў ізраільскі ваенны аглядальнік Давід Шарп.

– Як вы ацэньваеце перспектыву ваеннага паражэння арміі Расіі, асабліва ў выпадку, калі ў выніку прамежкавых выбараў у ЗША палітычная сітуацыя зменіцца не на карысць дзеючага прэзідэнта? Трамп спяшаецца, гэта бачна па яго дзеяннях. Як гэта можа адбіцца на выключна ваенных поспехах арміі акупанта?

– На жаль, павінен канстатаваць, што я не бачу перспектывы паражэння Расіі на полі бою. Калі мы не ўлічваем магчымасць раптоўнага сыходу Пуціна або нейкіх нечаканых палітычных змен у Расіі, а мяркуем, што Пуцін будзе пры ўладзе і ўсё застанецца як раней, то для таго, каб Расія пацярпела паражэнне, павінен адбыцца ўражальны якасны і колькасны скачок у магчымасцях Узброеных сіл Украіны. Каб Узброеныя сілы Украіны выйшлі на такі ўзровень, павінны адбыцца каласальныя змены ва ўсім, што тычыцца мабілізацыі, падыходу да камплектавання. Мноства найважнейшых рэчаў павінна адбыцца на ўнутраным украінскім фронце, чаго пакуль не прадбачыцца.

Мы ж гаворым пра паражэнне Расіі, а не проста пра прыпыненне наступу. Ці павінна каласальна, зусім уражальна ўзрасці дапамога Украіне з Захаду, Злучаных Штатаў, краін Еўропы. Толькі калі гэтыя два працэсы пачнуцца і будуць рэалізаваныя, з часам можна будзе гаварыць пра нейкія істотныя змены. Але ні адзін з гэтых працэсаў на дадзены момант не стаіць у парадку дня.

Калі ў лістападзе Трамп пацерпіць паражэнне на выбарах у Кангрэс і Сенат, гэта будзе ствараць яму дадатковыя праблемы, але, хутчэй за ўсё, не прывядзе да павелічэння дапамогі Украіне з боку ЗША больш, чым пажадае сам Трамп. Супраць волі прэзідэнта будзе складана аказаць больш дапамогі, гэта аб’ектыўная рэальнасць, і ўжо дакладна не адбудзецца якасны скачок. Гэта, па-першае.

Па-другое, да лістапада яшчэ далёка. Калі не будзе заключаная мірная дамова, будуць найцяжэйшыя баі, вайна працягнецца, і я, на жаль, пакуль не бачу, каб у бліжэйшыя месяцы адбыліся нейкія істотныя кардынальныя змены тых тэндэнцый, якія мы бачым цяпер.

– Цікавая ваша думка адносна таго, хто спяшаецца, а хто, наадварот, імкнецца зацягнуць вайну. Вы бачыце, што Трамп, відаць, спяшаецца заключыць мірную дамову, прынамсі спыніць баявыя дзеянні. Адначасова мы бачым, што, падаецца, Крэмль нікуды не спяшаецца. Яны ні на крок, ні на ёту не адышлі ад сваіх патрабаванняў фактычнай капітуляцыі Украіны. Яны заяўляюць, што гатовыя ваяваць надоўга, прапагандысты наагул гавораць пра 15–20 гадоў вядзення вайны. Паводле вашых ацэнак, сапраўды Крэмль гатовы доўга ваяваць, нягледзячы на ўсе праблемы з эканомікай Расіі, ці ўсё ж гэта гульня і яны сапраўды хацелі б хутчэй вырашыць гэтак званае ўкраінскае пытанне?

– Па-першае, вырашыць «ўкраінскае пытанне» ў іх разуменні – гэта тое, чаго яны хацелі ў пачатку вайны, то-бок захапіць большую частку Украіны і пакінуць невялікую квазі-дзяржаву на абмежаванай тэрыторыі. То-бок дэ-факта дэмантаж украінскай дзяржаўнасці і захоп велізарных тэрыторый. Несумненна, яны, у тым ліку, хацелі захапіць Адэскую і Мікалаеўскую вобласці і ўсё ўкраінскае Прычарнамор’е, і не толькі гэта. Гаворка ішла не толькі пра Данецкую вобласць, пра якую кажуць цяпер.

Гэтае вырашэнне «ўкраінскага пытання» для іх цяпер наогул не стаіць у парадку дня, нават калі вайна працягнецца яшчэ два гады.

Што да 15–20 гадоў – натуральна, ніхто не збіраецца ваяваць так доўга. Але важна разглядаць гэтыя заявы ў тым ключы, што, нягледзячы на цяжкія ўнутраныя праблемы і не такі ўжо вялікі запас трываласці, Расія разлічвае, што Украіна і яе партнёры вычэрпваюцца хутчэй, чым яна.

Паколькі Пуцін катастрафічна праваліўся ў вырашэнні гэтай сваёй вялікай задачы, вырашэнні «ўкраінскага пытання», ён хоча хаця б дамагчыся выніку, які выглядае як перамога па ачках, у тым ліку і для ягоных выбарцаў, і для яго самога. Што будзе, калі ён не захопіць Данецкую вобласць, а спыніцца? Здавалася б, колькі там той Данецкай вобласці. Але ж ён хваліўся, што захапіў усё Прычарнамор’е, Прыазоўе і гэтак далей, а Данецкую вобласць – не.

Што рабіць? Ён агучыў гэтую мэту як падставу для вайны, яна стала сімвалам прапаганды, таму, не захапіўшы яе, ён не зможа падаць сітуацыю як сваю паўнавартасную перамогу хаця б па ачках. Тым больш, што ў пачатку вайны ён жа не казаў, што хоча захапіць усю Украіну.

То-бок сёння Пуцін апынуўся ў пастцы. Калі ён не дасягне пэўных вынікаў на полі бою або ў перагаворным працэсе, для яго гэта будзе азначаць паражэнне або відавочны няў поспех. Чатыры гады ён ваяваў, сотні тысяч сваіх людзей забіў і пакалечыў, сотні мільярдаў долараў канулі ў Лету, ён у міжнароднай ізаляцыі, таму ён не можа дазволіць сабе абысціся без гэтага мінімуму.

Год-два – такі можа быць у іх падыход. Яны воююць некалькі месяцаў, ацэньваюць знешнепалітычную абстаноўку, як ціснуць амерыканцы, што яны робяць, што адбываецца на фронце, якія рэсурсы Украіны, якую дапамогу аказваюць саюзнікі, а далей вырашаюць. Яны працягваюць паступовы захоп тэрыторый і адначасова ацэньваюць уласныя магчымасці. Яны не спяшаюцца.

Я думаю, калі б на перамовах ім удалося выканаць задачу-мінімум, то-бок атрымаць Данецкую вобласць, магчыма, Пуцін палічыў бы, што гэтага пакуль дастаткова, а там будзе бачна. Калі з’явіцца шанец захапіць яшчэ, аднавіць вайну, вырашыць «ўкраінскае пытанне» або проста палепшыць сітуацыю, то яны гэта зробяць. Але, прынамсі цяпер, яму патрэбная гэта самая задача-мінімум, і дзеля яе ён гатовы ваяваць і два гады, каб захапіць Данбас, а заадно частку Запарожскай вобласці і яшчэ дзе-нідзе нешта. Яны часта дзейнічаюць паводле аптымістычных ацэнак і, магчыма, лічаць, што, скажам, у 2026 годзе могуць вырашыць гэту задачу.

Адпаведна, Пуцін не гатовы заключыць дамову на менш выгадных умовах, бо думае, што ўсё роўна дасягне мэты, і дэманструе гэтую няўмольнасць, каб і ўкраінцы, і заходнія партнёры былі гатовыя пайсці на ўступкі і праявілі згаворлівасць. Гэта таксама варта лічыць дыпламатычным манеўрам. Але тое, што яны не спяшаюцца, – відавочна.

Відавочна таксама, што яны не хочуць злаваць Трампа. Сітуацыя, калі Трамп не вельмі дапамагае Украіне, ім выгадная. Калі ён не надта цісне на Расію, – таксама. Ім вельмі важна, каб гэтая сітуацыя не змянілася. Яны ўжо бачылі пэўныя крокі з боку Трампа, якія сталі для іх балючымі.

Адначасова яны бачаць палітыку ЗША, калі бязвыплатная дапамога Украіне спынілася. Яны разлічваюць як мінімум захаваць Трампа ў цяперашнім падыходзе або, у аптымістычным для іх варыянце, дамагчыся таго, каб стаўленне Трампа да Украіны пагоршылася, а да Расіі палепшылася.

– Галоўнакамандуючы Узброенымі сіламі Украіны Аляксандр Сырскі паведаміў, што ў 2025 годзе страты расійскай арміі перавысілі колькасць прыцягнутых у войска. Напачатку вы казалі, што павінен адбыцца нейкі сур’ёзны скачок ва ўкраінскай арміі. А што, калі сур’ёзны «адскок» адбудзецца ў расійскай арміі? Вы таксама ведаеце, што ўкраінская армія паставіла перад сабой задачу давесці страты расійскай арміі да 50 тысяч у месяц. Як вы лічыце, ці сапраўды менавіта гэты лічбавы паказчык можа адыграць істотную пазітыўную ролю для Украіны і значна палепшыць яе пазіцыі на полі бою?

– У той момант, калі страты расійскай арміі на пастаяннай аснове перавышаюць папаўненне, прычым страты беззваротныя, то адназначна патэнцыял расійскай арміі сціскаецца, і наступальны ў тым ліку. Тут простая матэматыка. Праўда, ёсць адно «але».

Чыста тэарэтычна, і не толькі тэарэтычна, Пуцін, убачыўшы такую тэндэнцыю, можа вырашыцца на чарговы віток мабілізацыі, і тады яму ўдасца змяніць сітуацыю. Праўда, гэта вельмі праблематычны ўнутрыпалітычны, эканамічны і стратэгічны крок, таму яны яе пазбягаюць. Але нельга выключаць і гэтага.

Дык вось, сістэмная сітуацыя, калі страты перавышаюць папаўненне, – гэта тое, да чаго трэба імкнуцца.

У выпадку, калі б беззваротныя або нават вельмі сур’ёзныя страты дасягнулі 50 тысяч у месяц на працягу некалькіх месяцаў запар, сітуацыя ў расійскай арміі катэгарычна сціснулася б, але для таго, каб выйсці з умоўных 20 або 35 тысяч беззваротных у месяц да 50 тысяч, павінен адбыцца той самы якасны і колькасны скачок ва ўкраінскай арміі. Цудам гэта не адбываецца. Трэба больш людзей, трэба дзейнічаць больш эфектыўна.

І яшчэ адзін вельмі важны момант. Усё, што сказаў генерал Сырскі, вельмі важна. Але калі мы гаворым пра расійскія страты і пра тое, што яны перавышаюць папаўненне, вельмі важна глядзець, як змяняецца баланс у суаднясенні з украінскімі стратамі. Калі ў Расіі колькасць падае, а ў украінцаў хаця б застаецца на месцы, тады Украіна патроху атрымлівае перавагу, а перавага Расіі танее. Але калі ў украінцаў таксама танее колькасць з прычыны СОЧ, страт, недастатковай мабілізацыі і гэтак далей, то таксама адбываецца змяншэнне колькасці. Гэтыя два працэсы ідуць паралельна, і пытанне ў тым, у каго ён ідзе хутчэй.

Што да таго, што адбываецца ва Украіне, – я не ведаю, ці захоўваецца колькасць, падае або, можа, узрастае, але дапушчу, што не ўзрастае. У мяне такое інтуітыўнае адчуванне.

Таму, калі мы гаворым пра расійскія страты, вельмі важныя страты ўкраінцаў у гэтым плане. Не проста таму, што яны важныя для ўкраінскага народа, яны важныя ў гэтым балансе. Прычым ад любых прычын. Чалавек, які сышоў у СОЧ, сышоў з арміі, – гэта чалавек, які цяпер не ваюе. І калі колькасць украінскіх вайскоўцаў на фронце паменшылася нават выключна з-за СОЧ, але хутчэй, чым у расіян, – вы самі разумееце.