Адна з галоўных памылак Крамля

• Віталь Портнікаў
• 27.02.2026, 18:01

Украінцы працягнуць супраціў.

Паведамленні пра тэракты супраць украінскіх паліцэйскіх вяртаюць у Маскву пачатку нулявых — да выбухаў дамоў, метро, «Норд-Осту» і Беслана. Тады атмасфера страху дапамагла расійскай уладзе ўмацавацца і атрымаць грамадскі мандат на працяг вайны. Сёння Крэмль зноў робіць стаўку на тэрор — але ўжо ва Украіне. Аднак расійскі досвед сведчыць, што страх не заўсёды вядзе да капітуляцыі. Часам ён толькі ўмацоўвае супраціў.

Назад у мінулае

Жудасныя навіны пра тэрарыстычныя акты, накіраваныя супраць украінскіх паліцэйскіх, нечакана перанеслі мяне ў Маскву часоў другой чачэнскай вайны. Горад, ды і ўся Расія, тады жылі ў атмасферы бясконцага тэрору. Выбухі ў метрапалітэне, падрывы дамоў у спальных раёнах расійскай сталіцы, Дуброўка, а потым і Беслан…

Усё гэта падсілкоўвала ліпкае пачуццё страху, тлумачыла неабходнасць працягваць вайну на Каўказе і важнасць «цвёрдай рукі». Усё гэта дапамагло рэжыму чэкістаў выйсці з ценю ельцынскіх часоў і канчаткова замацавацца ў ролі паўнапраўных гаспадароў Расіі.

Новы тэрор таксама нясе на сабе фірмовую пячатку ФСБ, толькі ўжо з іншай мэтай — дэстабілізацыяй грамадства ў варожай краіне. Яшчэ ў 2014 годзе ў Крамлі сцвярджалі, што не імкнуцца да паўнамаштабнай вайны з Украінай, затое гатовыя «пляснуць бензінам» на ўсходзе і поўдні краіны, разлічваючы, што дэстабілізацыя і дэмаралізацыя грамадства дазволіць атрымаць кантроль над большай часткай тэрыторыі Украіны без бою.

Крэмль робіць стаўку на дэстабілізацыю

Так, люты 2022 года зрушыў прыярытэты ў бок планаў адкрытага заваявання, але цяпер, калі за чатыры гады жорсткай вайны расійскай арміі не ўдалося ўсталяваць кантроль нават над усёй тэрыторыяй Данецкай вобласці, цікавасць Крамля зноў скіроўваецца да дэстабілізацыі. І дэстабілізацыя, як гэта ўжо не раз бывала, аказваецца важнейшай за саму вайну.

Падрывы паліцэйскіх пераследуюць адразу некалькі мэтаў. Па-першае, прадэманстраваць, што Украіна як дзяржава не функцыянуе: калі ўжо нельга забяспечыць бяспеку праваахоўнікаў, то на што можа разлічваць звычайны чалавек?

Па-другое, атрымаць магчымасць арганізаваць кампанію супраць паліцыі ў сацыяльных сетках — і з дапамогай уласных ботаў, і з дапамогай «карысных ідыётаў» — яны заўсёды знойдуцца. І галоўная задача тут — расхістванне. А галоўная задача расхіствання — пераканаць украінскае грамадства ў непазбежнасці і неабходнасці капітуляцыі.

І ў стаўцы на дэстабілізацыю — адна з галоўных памылак Крамля ў гэтай вайне. Гэта, вядома, дзівосна — ваяваць з былой савецкай рэспублікай, але лічыць, што ты ваюеш з нейкім абсалютна інакш уладкаваным грамадствам!

Украінцы працягнуць супраціў

Выбухі дамоў у Маскве, здавалася б, павінны былі пераканаць Пуціна ў адваротным. Расіяне не пачалі ў сваёй большасці заклікаць да спынення вайны, якая прынесла столькі нягод і фактычна пазбавіла іх пачуцця бяспекі. Наадварот, Крэмль атрымаў ад насельніцтва мандат на працяг ваенных дзеянняў.

Так і тэрор Масквы ва Украіне пераконвае ўкраінцаў у неабходнасці далейшага супраціву, таму што наглядна паказвае, на што здольная Расія і што яна можа здзейсніць, калі выйграе вайну. Дэстабілізацыя — не ключ да дэмаралізацыі, а доказ неабходнасці працягваць супраціўляцца ворагу і не згаджацца на ўмовы, якія пазбавяць Украіну суверэнітэту.

Непаразуменне гэтага простага факта — адзін з шматлікіх парадоксаў гэтай вайны. Дакладна гэтак жа, як украінцы не гатовыя зразумець, што ніякія сацыяльныя праблемы не прымусяць шавіністычна настроеную большасць расіян адмовіцца ад падтрымкі вайны і рэжыму Пуціна, так і ў Расіі не могуць зразумець, што ніякія пазбаўленні і тэракты не прымусяць украінцаў адмовіцца ад уласнай краіны і ідэнтычнасці.

Гэтае дзіўнае непаразуменне таго, што адбываецца, у выніку становіцца формулаю вайны, якая цягнецца ўжо пяты год, і адказам на пытанне, чаму так цяжка — калі не немагчыма — дамагчыся яе заканчэння ў агляднай будучыні.

Віталь Портнікаў, vot tak.tv