WSJ: У Іране нарастае другая хваля пратэстаў
- 6.02.2026, 20:01
Людзі перапоўненыя абурэннем.
Найжорсткае падаўленне масавых пратэстаў у Іране, падчас якога, магчыма, было забіта да 30 тысяч чалавек, і наступныя рэпрэсіі не змаглі задушыць выступленні супраць ісламскага рэжыму. Нянавісць да яго толькі ўзмацнілася, нараджаючы акцыі непадпарадкавання — часам гучныя і рызыкоўныя, часам ціхія і непублічныя, піша The Wall Street Journal.
Іранцы кідаюць выклік аятоле Алі Хаменеі і ўладам, нягледзячы на тое, што тыя праводзяць масавыя арышты з мэтай запалохаць і прымусіць замаўчаць пратэстоўцаў.
«Людзі перапоўненыя страхам, але і абурэннем, — напісала WSJ у тэкставым паведамленні жанчына з горада Керманшах. — Мы ўсе глядзім у неба, спадзеючыся, што Трамп пачне нас бамбіць, толькі б знішчыць Хаменеі і яго рэжым. Мы гатовыя паміраць адзін за адным, але не хочам, каб нашы дзеці пакутавалі, як мы, ад болю і катаванняў».
Часта месцам для выяўлення гэтага абурэння становяцца пахаванні і мемарыяльныя цырымоніі, дзе сваякі і сябры забітых выкрыкваюць антыўрадавыя лозунгі, у тым ліку «Смерць Хаменеі!», як бачна на відэароліках, што з’яўляюцца ў сацсетках. Школьнікі адмаўляюцца спяваць патрыятычныя песні. Медыцынскія работнікі публічна асуджаюць арышты сваіх калег, якія дапамагалі параненым падчас пратэстаў. А групы актывістаў адкрыта заклікаюць да звяржэння Хаменеі.
Пра гэта ж публічна заяўляюць вядомыя дысідэнты. Маштабы забойстваў сведчаць, што Ісламская Рэспубліка не падлягае рэфармаванню і павінна быць ліквідавана, заявіў былы прэм’ер-міністр Мір-Хусейн Мусаві, які ўжо шмат гадоў знаходзіцца пад хатнім арыштам у Тэгеране. Мусаві і яго прыхільнікі настойваюць на правядзенні канстытуцыйнага рэферэндуму, які забяспечыў бы «дэмакратычную і мірную» змену ўлады, піша Financial Times. У яго звароце да ўладаў Ірана гаворыцца:
«Якімі яшчэ словамі людзі павінны сказаць вам, што яны больш не хочуць вас бачыць? Складзіце зброю і пакіньце свае пасады, каб народ сам мог прывесці гэтую краіну да свабоды і росквіту. Гульня скончана.
Арганізацыі «Праваабаронцы Ірана», якая базуецца ў ЗША, удалося пацвердзіць гібель прыблізна 7 тысяч чалавек з моманту пачатку дэманстрацый у канцы снежня. За той жа перыяд было арыштавана больш за 50 тысяч».
Паводле некаторых падлікаў, колькасць ахвяр можа дасягаць 30 тысяч. Улады прызналі гібель каля 3 тысяч чалавек і арышт некалькіх соцень, якіх у дзяржаўных СМІ называюць бунтаўнікамі і тэрарыстамі.
«Забіўшы тысячы мірных грамадзянаў, Ісламская Рэспубліка цяпер ходзіць ад дома да дома, каб пакараць тых, хто адважыўся пратэставаць, і падавіць любое патэнцыйнае праяўленне далейшага супраціву», — кажа Хадзі Гаэмі, выканаўчы дырэктар нью-ёркскага Цэнтра па правах чалавека ў Іране.
Нягледзячы на пагрозы арышту, пратэстныя акцыі працягваюцца. «Студэнт, які памірае, не прыме прыніжэння», — скандуе група студэнтаў-медыкаў у Машхадзе, згодна з відэа, верыфікаваным Storyful (уваходзіць у холдынг News Corp, мацярынскую кампанію WSJ).
Улада ператварыла «мірны пратэст людзей, што выйшлі з звычайнымі патрабаваннямі, у пыл і кроў», — гаворыцца ў публічнай заяве Каардынацыйнага савета прафсаюзаў іранскіх настаўнікаў:
Гора ператварылася ў глыбокую нянавісць у нашых сэрцах.
Вядомая актрыса Эльназ Шакердуст абвясціла, што пасля такіх рэпрэсій вырашыла сысці з прафесіі. «Я больш ніколі не буду іграць ролі ў краіне, якая пахне крывёю», — напісала яна ў Instagram.
Грамадзяне плануюць працягваць выступленні супраць рэжыму. Гандляры Вялікага базара ў Тэгеране, дзе напрыканцы снежня і ўспыхнулі першыя пратэсты, заклікалі ўладальнікаў крамаў па ўсёй краіне выйсці на вуліцы 17–18 лютага, пасля заканчэння 40-дзённага трауру па забітых 8–9 студзеня, калі сілавікі ўчынілі сапраўднае пабоішча на вуліцах іранскіх гарадоў.
У тэлеграм-канале асацыяцыі работнікаў базара з’явілася паведамленне, піша WSJ:
«Мы запрашаем высакародных людзей Ірана па ўсёй краіне адначасова, у сваіх гарадах, ушанаваць памяць загінулых і працягнуць нацыянальнае паўстанне. Мэта — адпомсціць за найвялікшую вулічную разню ў найноўшай гісторыі».