The Guardian: 2026 год прынёс відавочныя прыкметы разбурэння эканомікі Расіі
- 7.02.2026, 10:19
Нафтавыя даходы больш не ратуюць бюджэт.
У 2026 годзе ў Расіі пачалі праяўляцца выразныя прыкметы сістэмнага эканамічнага крызісу: рост фактычна спыніўся, нафтавыя даходы падаюць, а бюджэт усё мацней цісне на насельніцтва.
Пра гэта піша The Guardian.
«У 2026 годзе з'явіліся відавочныя прыкметы таго, што расійская эканоміка канчаткова рушыцца», — гаворыцца ў матэрыяле.
Хаця катастрафічнага абвалу, якога чакалі на Захадзе, можа і не адбыцца, Крэмль сутыкнуўся з сукупнасцю праблем, якія робяць далейшае вядзенне вайны ўсё больш эканамічна балючым, адзначае выданне.
Нафтавыя даходы больш не ратуюць бюджэт
Даходы ад нафты і газу, якія доўгі час служылі фінансавым фундаментам расійскай ваеннай машыны, імкліва скарачаюцца. У 2022 годзе падатковыя паступленні ад выкапнёвага паліва забяспечвалі каля 40% федэральнага бюджэту, і гэтага было больш чым дастаткова для пакрыцця выдаткаў на вайну.
Аднак папярэднія даныя за першыя тры кварталы 2025 года паказваюць, што іхняя доля знізілася да 25%. Адной з прычын стала падзенне цэн: нафта маркі Urals падешавела прыкладна з 90 долараў за барэль на пачатку 2022 года да каля 50 долараў да канца 2025‑га на фоне глабальнага лішку прапановы.
Страта рынкаў і ціск на «ценявы флот»
Дадатковы ціск аказваюць заходнія санкцыі, нягледзячы на спробы Масквы пераарыентаваць экспарт. Пасля ўварвання Расія павялічыла пастаўкі нафты ў Кітай, Індыю і Турцыю, кампенсуючы страту еўрапейскага рынку. Аднак да 2026 года сукупны аб’ём гандлю з гэтымі краінамі апынуўся істотна ніжэйшы за даваенны ўзровень.
Асабліва прыкметным стала скарачэнне закупак з боку Індыі на фоне пагроз увядзення гандлёвых пошлін з боку прэзідэнта ЗША Дональда Трампа.
Даходы Расіі ад экспарту выкапнёвага паліва ў 2025 годзе былі на 13% ніжэйшыя за даваенны ўзровень. Этаму спрыялі санкцыі, удары ўкраінскіх беспілотнікаў па энергетычнай інфраструктуры, складанасці з экспартам газу і падзенне сусветных цэн на нафту.
Эксперты адзначаюць, што далейшае ўзмацненне санкцый можа яшчэ мацней ударыць па даходах Крамля. У прыватнасці, затрыманне суднаў «ценявога флоту» і барацьба з перавозкамі нафты без сцяга здольныя рэзка скараціць аб’ёмы экспарту і валютныя паступленні.
Дэмаграфічны крызіс
Адна з ключавых праблем Расіі — дэмаграфія. Насельніцтва краіны скарачаецца з 2019 года: з 145,5 млн чалавек да 143,5 млн у 2024‑м. Прычыны — падзенне нараджальнасці, страты на вайне і эміграцыя. У адрозненне ад заходніх краін, дзе зніжэнне нараджальнасці часткова кампенсуецца іміграцыяй, Расія не мае такога дэмаграфічнага рэзерву. Скарачэнне насельніцтва прывяло да вострай нястачы працоўнай сілы.
Павышэнне падаткаў і інфляцыя
Каб пакрыць бюджэтны дэфіцыт, Крэмль пайшоў на рэзкае павышэнне падаткаў. У 2025 годзе карпаратыўны падатак вырас з 20% да 25%, былі павышаны стаўкі падаходнага падатку, а на пачатку 2026 года ўступіла ў сілу павелічэнне ПДВ з 20% да 22% — вышэй, чым у ЗША і большасці краін ЕС.
Павышэнне падаткаў адбываецца на фоне інфляцыі, якая захоўваецца, і якая ўдарыла па цэнах на тавары першай неабходнасці. Спробы ўладаў стрымаць інфляцыю толькі ўзмацняюць запаволенне эканамічнага росту.