Якое пакаленне разумнейшае: міленіялы ці зумеры?

• 8.02.2026, 14:07

Амерыканскі нейрабіёлаг прааналізаваў даныя даследаванняў з больш як 80 краін.

Ці верыце вы, што чалавецтва насуперак усяму рухаецца ў бок прагрэсу? Тыя, хто адказваюць «не», хутчэй за ўсё, з недаверам ставяцца да сучаснай моладзі. Да ліку скептыкаў можна аднесці і амерыканскага нейрабіёлага Джарэда Куні Хорвата. Навуковец выказаў здагадку, што кагнітыўныя здольнасці зумераў пакідаюць жадаць лепшага.

Зразумела, розум — паняцце адноснае. Скажам, чалавек можа валодаць неверагоднай эрудыцыяй і ўяўленнем, але з цяжкасцю вырашае простыя раўнанні. Каб больш-менш аб’ектыўна ацэньваць інтэлект людзей, у XX стагоддзі вучоныя распрацавалі тэсты на праверку памяці, увагі і ўзроўню IQ.

З таго часу стандартызаваныя тэсты выкарыстоўваюць для вымярэння кагнітыўных здольнасцяў у дзяцей новых пакаленняў з розных куткоў свету. Раней нашчадкі заўсёды пераўзыходзілі сваіх бацькоў, але цяпер, калі верыць доктару Джарэду К. Хорвату, сітуацыя змянілася.

Нейрабіёлаг прааналізаваў даныя міжнародных даследаванняў (PISA, TIMSS, PIRLS) з больш як 80 краін. Ён падзяліўся сваімі разважаннямі ў дакуменце, адрасаваным Сенату ЗША.

«За апошнія два дзесяцігоддзі кагнітыўнае развіццё дзяцей у большай частцы развітага свету спынілася, а ў многіх сферах нават адкацілася назад, — сцвярджае доктар Хорват. — Граматнасць, навыкі лічэння, увага і лагічнае мысленне знізіліся, нягледзячы на павелічэнне наведвальнасці школ і пашырэнне дзяржаўных інвестыцый».

На думку нейрабіёлага, зумеры прывыклі ўдакладняць любыя даныя ў інтэрнэце, а іх мозгу становіцца ўсё цяжэй замацоўваць інфармацыю ў доўгатэрміновай памяці. Таксама навуковец выказаў здагадку, што кагнітыўныя здольнасці падлеткаў пагаршаюцца пад уплывам кароткіх відэа і з-за прывыкання да шматзадачнасці.

«Мозг чалавека не прыстасаваны да навучання на аснове кароткіх відэа, якія можна паглядзець у інтэрнэце, і да чытання кароткіх сказаў, у якіх коратка выкладзены цэлыя кнігі і складаныя ідэі», — дадае Джарэд К. Хорват.

Вядома, далёка не ўсе вучоныя згодныя з заявамі нейрабіёлага. На думку крытыкаў яго працы, мозг сучасных дзяцей не «дурнее», а прыстасоўваецца да новых рэалій. Акрамя таго, яго калегі ўпэўненыя, што стандартныя IQ-тэсты састарэлі.