Квантавую тэлепартацыю ўпершыню правялі па звычайным інтэрнэт-кабелі
- 9.02.2026, 21:53
Эксперымент лічылі тэхнічна немагчымым.
Амерыканскія фізікі ўпершыню перадалi квантавы стан святла на адлегласць больш за 30 кіламетраў па звычайным валаконна-аптычным кабелі, па якім адначасова ішоў інтэрнэт-трафік. Эксперымент лічылі тэхнічна немагчымым і ён адкрывае шлях да стварэння квантавых сетак на базе існуючай інфраструктуры сувязі. Праца апублікаваная ў часопісе Optica.
Даследаванне правяла каманда інжынераў і фізікаў пад кіраўніцтвам прафесара Паўночна-Заходняга ўніверсітэта ЗША Прэма Кумара. Навукоўцам удалося «тэлепартыраваць» квантавы стан адзіночнага фатона праз аптычнае валакно, па якім паралельна перадаваліся даныя са хуткасцю каля 400 гігабіт у секунду.
«Гэта неверагодна захапляльна, бо раней ніхто не лічыў падобнае магчымым», — адзначыў Кумар. — «Наша праца паказвае шлях да аб’яднання квантавых і класічных сетак у адной валаконна-аптычнай сістэме».
Квантавая тэлепартацыя не азначае перамяшчэння рэчыва ў прасторы. Ідзе гаворка пра перадачу квантавага стану — набору верагоднасных характарыстык часціцы — ад аднаго аб’екта да іншага. Для гэтага зыходны стан разбураецца, а інфармацыя пра яго пераносіцца на аддаленую часціцу з дапамогай квантавай заблытанасці і класічнага сігналу.
Галоўная складанасць у тым, што квантавыя станы надзвычай нестабільныя. Любыя перашкоды — цеплавыя ваганні, рассейванне святла або ўзаемадзеянне з іншымі сігналамі — прыводзяць да дэкагерэнцыі, гэта значыць страты квантавых уласцівасцяў. Таму доўгі час лічылася, што квантавая сувязь патрабуе цалкам ізаляваных каналаў.
Каманда Кумара вырашыла гэтую праблему, дакладна падабраўшы працоўную даўжыню хвалі і рэжым перадачы, пры якім рассейванне святла мінімальнае. Гэта дазволіла адзіночнаму фатону захоўваць свой квантавы стан нават ва ўмовах інтэнсіўнага інтэрнэт-трафіку.
«Мы дэталёва вывучылі механізмы рассейвання святла і размясцілі фатоны ў дыяпазоне, дзе ўплыў перашкод мінімальны», — патлумачыў Кумар. — «У выніку квантавая і класічная сувязь змаглі працаваць адначасова, не перашкаджаючы адна адной».
Раней перадача квантавай інфармацыі паралельна са звычайным інтэрнэтам дэманстравалася толькі ў лабараторных мадэлях. Гэты эксперымент стаў першым пацвярджэннем магчымасці квантавай тэлепартацыі ў рэальнай тэлекамунікацыйнай сетцы.
На думку аўтараў, тэхналогія можа легчы ў аснову квантавага інтэрнэту, які забяспечвае звышабароненую сувязь, размеркаваныя квантавыя вылічэнні і новыя метады вымярэнняў і сэнсінгу — без неабходнасці пракладаць асобныя лініі сувязі.