Вада даражэйшая за нафту: Дубай і Эр-Рыяд могуць правесці эвакуацыю
- 10.03.2026, 11:06
З-за удараў Ірана па апрасняльных устаноўках.
Іран можа перакрыць водазабеспячэнне краін Персідскага заліва. Іранскія дроны ўжо атакавалі апрасняльную ўстаноўку ў Бахрэйне, якая мае жыццёва важнае значэнне для ачышчэння вады, — эксперты папярэджваюць, што аналагічныя атакі ў іншых месцах могуць прымусіць буйныя гарады, такія як Эр-Рыяд, эвакуіраваць жыхароў.
Па меры таго як канфлікт у Персідскім заліве ўсё больш абвастраецца, грамадзянская інфраструктура ўсё часцей становіцца мішэнню Ірана. Да яе адносяцца апрасняльныя ўстаноўкі, якія сталі жыццёва неабходнымі для жыцця чалавека ў засушлівым рэгіёне, піша Daily Mail.
Эксперты папярэджваюць, што калі апрасняльныя ўстаноўкі застануцца пад прыцэлам Ірана, то цалкам верагодна, што апусцеюць цэлыя гарады.
Бахрэйн заявіў 8 сакавіка, што іранскі беспілотнік нанёс «матэрыяльную шкоду» аднаму з яго заводаў на востраве, абвінаваціўшы рэжым аятолаў у «невыбіральных» атаках на грамадзянскія мэты.
Днём раней Іран абвінаваціў ЗША ў нападзе на апрасняльную ўстаноўку на востраве Кешм, што паўплывала на водазабеспячэнне 30 вёсак.
Міністр замежных спраў Ірана Аббас Арагчы абвінаваціў ЗША ў стварэнні «прэцэдэнту», назваўшы суботнюю атаку «небяспечным крокам з сур'ёзнымі наступствамі». ЗША адмаўляюць датычнасць сваіх сіл да гэтага інцыдэнту.
Прафесар Паўночна-Заходняга ўніверсітэта ў Катары, доктар Марк Оўэн Джонс, паведаміў, што апрасняльныя ўстаноўкі надзвычай важныя для краін Блізкага Усходу. «Адсутнасць гэтых устаноўак мела б велізарныя наступствы. У Эр-Рыядзе, калі б былі здзейсненыя напады на некаторыя апрасняльныя ўстаноўкі, гораду давялося б эвакуявацца прыкладна праз тыдзень».
Джонс таксама папярэдзіў, што важныя не толькі апрасняльнікі, але і энергетычная інфраструктура, бо яны надзвычай энергаёмістыя. Таму, калі атакаваць энергетычную інфраструктуру, то знікне не толькі святло, але і прэсная вада.
Ён абвінаваціў Іран у наўмысных нападах на грамадзянскую інфраструктуру з мэтай аказаць ціск на сваіх суседзяў па Персідскім заліве, каб тыя паспрабавалі датэрмінова завяршыць бягучую вайну.
«Іранскія атакі накіраваныя на стварэнне панікі. Рашэнне людзей застацца ці з'ехаць залежыць ад эскалацыі сітуацыі, напрыклад, ад таго, ці лічыце вы, што вада можа стаць дэфіцытам з-за гэтых атак на апрасняльнікі. Гэта можа стаць ключавым фактарам, які прымусіць вас з'ехаць, або справакаваць паніку на вуліцах… калі ўрады краін Персідскага заліва павераць, што вадная інфраструктура пад пагрозай, яны з большай верагоднасцю акажуць ціск на ЗША, каб тыя паспрабавалі пакласці канец вайне», — папярэдзіў Джонс.
Іран можа пакінуць ААЭ і Саудаўскую Аравію без прэснай вады
Вайна, якая пачалася 28 лютага з атак ЗША і Ізраіля на Іран, ужо прывяла да сутыкненняў з ключавымі аб'ектамі інфраструктуры апраснення вады.
2 сакавіка іранскія ўдары па порце Джэбель-Алі ў Дубаі прыйшліся прыблізна за 20 км ад аднаго з партоў, дзе знаходзяцца найбольш буйныя ў свеце апрасняльныя ўстаноўкі, якія забяспечваюць большую частку пітной вады горада.
Таксама паведамлялася пра пашкоджанні на энергетычным і вадаачышчальным комплексе Фуджайра F1 у Аб'яднаных Арабскіх Эміратах і на апрасняльнай устаноўцы «Доха-Уэст» у Кувейце. Відавочна, пашкоджанні на гэтых двух аб'ектах сталі вынікам атак на размешчаныя паблізу парты або абломкаў перахопленых беспілотнікаў.
Прафесар Джорджтаўнскага ўніверсітэта ў Катары, доктар Ноха Абуэльдахаб, нагадала, што Іран ужо заявіў, што мае права на самаабарону. Аднак «існуюць межы таму, як ён можа ажыццяўляць гэтую самаабарону». І напады на апрасняльнікі з'яўляюцца незаконнымі.
Эксперты нагадалі, што падчас уварвання Ірака ў Кувейт у 1990–1991 гадах і наступнай вайны ў Персідскім заліве іракскія войскі, адступаючы, сабатавалі электрастанцыі і апрасняльныя ўстаноўкі. У той жа час мільёны барэляў сырой нафты былі наўмысна скінутыя ў Персідскі заліў, што прывяло да аднаго з найбуйнейшых разліваў нафты ў гісторыі.
Маштабная нафтавая пляма пагражала забруджваннем вадазаборных труб, якія выкарыстоўваюцца апрасняльнымі ўстановакмі па ўсім рэгіёне. Работнікі кінуліся ўсталёўваць ахоўныя бонавыя загароды вакол упускных клапанаў буйных установак.
У выніку разбурэнняў Кувейт амаль цалкам застаўся без прэснай вады і апынуўся ў залежнасці ад экстраннага імпарту. Поўнае аднаўленне заняло гады.
Гэтыя інцыдэнты падкрэсліваюць больш шырокае размыванне даўніх нормаў, што забараняюць напады на грамадзянскую інфраструктуру, заяўляюць эксперты, нагадаўшы пра вайну ва Украіне.
Міжнароднае гуманітарнае права, уключаючы палажэнні Жэнеўскіх канвенцый, забараняе наносіць удары па грамадзянскай інфраструктуры, неабходнай для выжывання насельніцтва, у тым ліку па аб'ектах водазабеспячэння.
Колькі вады апрасняюць краіны Персідскага заліва
Увесь рэгіён залежыць ад гэтых прадпрыемстваў. Сотні апрасняльных установак размешчаныя ўздоўж узбярэжжа Персідскага заліва, у выніку чаго асобныя сістэмы, што забяспечваюць вадой мільёны людзей, апынаюцца ў зоне дасяжнасці іранскіх ракетных або беспілотных удараў. Без іх буйныя гарады не змаглі б падтрымліваць сваю цяперашнюю колькасць насельніцтва.
Блізкі Усход вырабляе каля 45–50% усёй апрасненай вады ў свеце. Для краін Персідскага заліва гэта адзіны спосаб забяспечыць насельніцтва пітной вадой.
Саудаўская Аравія: сусветны лідар. Апрасняе каля 7–8 млн кубаметраў у дзень. Апрасненая вада забяспечвае каля 50–70% патрэбаў краіны ў пітной вадзе і амаль 100% у буйных гарадах (Эр-Рыяд, Джыда).
ААЭ: каля 42% усіх патрэбаў у вадзе пакрываецца за кошт апраснення. У пітным сектары гэтая лічба дасягае 90%.
Кувейт і Катар: гэтыя краіны амаль на 90–95% залежаць ад апраснення ў плане бытавога водазабеспячэння.
Ізраіль: каля 35–40% усёй вады ў краіне (і каля 80% бытавой) — апрасненая.
Агульныя лічбы: краіны Савета супрацоўніцтва арабскіх дзяржаў Персідскага заліва (Бахрэйн, Катар, Кувейт, ААЭ, Аман і Саудаўская Аравія) разам апрасняюць больш за 20 млн кубаметраў вады ў суткі.
Гэтая тэхналогія выдаляе соль з марской вады — найчасцей шляхам прапускання яе праз звыштонкія мембраны ў працэсе, вядомым як адваротны осмас, — каб атрымаць прэсную ваду, неабходную для забеспячэння жыцця гарадоў, гатэляў, прамысловасці і сельскай гаспадаркі.