Прэм'ер-міністрам Непала павінен стаць былы рэпер і мэр Катманду
- 10.03.2026, 13:47
Ён перамог на выбарах пасля пратэстаў пакалення Z.
Былы рэпер Балендра Шах можа стаць прэм'ер-міністрам Непала пасля пераканаўчай перамогі яго партыі на выбарах, піша Бі-бі-сі.
Нацыянальная незалежная партыя (таксама вядомая як «Растрыя Сватантра», RSP) перамагла на першых выбарах пасля пратэстаў прадстаўнікоў пакалення Z, якія прывялі да дзесяткаў ахвяр і звяржэння ўрада.
Упершыню за некалькі дзесяцігоддзяў адна партыя атрымала большасць у Непале, дзе выбарчая сістэма звычайна прыводзіць да кааліцыйных урадаў.
35-гадовы Шах перамог чатырохразовага прэм'ер-міністра, 74-гадовага Шарму Олі, у акрузе Джхапа-5 — традыцыйна надзейнай для Камуністычнай партыі Непала (UML) акрузе.
«Гэта перамога надзеі і перамен, — заявіў адзін з лідараў RSP Рамеш Паўд'ял. — Гэта найяскравейшае пацвярджэнне руху пакалення Z. Сапраўдная даніна памяці мучанікам пакалення Z будзе выяўлена ў штодзённай працы ўрада пад кіраўніцтвам Балендры Шаха».
Вынікі выбараў паказалі моцную грамадскую незадаволенасць палітычным істэблішментам: традыцыйныя партыі і іх лідары страцілі вялікую колькасць месцаў у парламенце.
Гэтыя выбары лічыліся аднымі з найбольш значных і напружаных за апошнія гады: у іх сутыкнуліся палітычныя цяжкавагавікі, якія дзесяцігоддзямі дамінавалі ў палітыцы Непала, і больш маладое пакаленне, што абяцала пакончыць з карупцыяй і адкрыць новую главу ў жыцці краіны.
Хто такі Балендра Шах?
Балендра Шах — рэпер, які стаў палітыкам і сімвалам «рэвалюцыі пакалення Z».
Нягледзячы на адносна невялікі палітычны досвед, 35-гадовы Шах лічыўся фаварытам гонкі. Ён правёў дынамічную кампанію, здолеўшы скарыстацца імкненнем да перамен — асабліва сярод маладых непальцаў.
Паводле адукацыі Шах інжынер, аднак папулярнасць ён набыў як рэпер, які ў сваіх песнях крытыкуе беднасць, беспрацоўе і карупцыю. У 2022 годзе ён вырашыў заняцца палітыкай і балатаваўся як незалежны кандыдат на пасаду мэра Катманду.
Атрымаўшы ўпэўненую большасць галасоў, ён прыступіў да маштабнай задачы па навядзенні парадку ў горадзе, уключаючы знос незаконных пабудоў і вырашэнне праблемы са смеццем.
Аднак менавіта моладзевыя пратэсты ў верасні мінулага года вывелі Шаха на агульнанацыянальны ўзровень. Пасля таго як раптоўна ўспыхнулі дэманстрацыі — першапачаткова справакаваныя забаронай сацыяльных сетак, але падмацаваныя шырэйшай незадаволенасцю карупцыяй і эканамічным становішчам, улады адказалі сілай — 21 пратэстуючы быў забіты.
Паўстанне перарасло ў больш шырокія беспарадкі і падпалы, у выніку якіх загінулі 70 чалавек. Урэшце гэта прывяло да адстаўкі ўрада на чале з чатырохразовым прэм'ер-міністрам К. П. Шармам Олі і яго ветэранскай Камуністычнай партыяй.
У непальскай палітыцы назапасілася стомленасць праз пастаянныя палітычныя манеўры трох найбуйнейшых партый, а таксама праз саму партыйную сістэму, дзе амаль не было стымулаў да рэформаў і практычна не існавала альтэрнатывы, — кажа аналітык з Катманду Аміш Радж Мулмі.
«Вынікі гэтых выбараў можна разглядаць як галасаванне супраць старых партый. Нізкая яўка і высокі вынік RSP сведчаць пра тое, што прыхільнікі традыцыйных партый проста не прыйшлі на выбарчыя ўчасткі», — дадае ён.
«Шмат непальцаў, уключаючы мяне, вельмі радыя гэтаму, — распавёў Бі-бі-сі 40-гадовы Рагхунат Неупане. — Я адчуваю вялікі аптымізм».
Па словах Рагхуната, тое, што Бален Шах і яго партыя могуць атрымаць двухтрэцявую большасць галасоў, надае яму надзею, што Непалам будзе кіраваць больш стабільны ўрад, чым крохкія кааліцыі мінулага.
«Мне падаецца, Бален здольны выкараніць карупцыю і пасунуць эканоміку наперад», — сказаў ён.
Аднак у Рагхуната ёсць і некаторыя асцярогі.
На пасадзе мэра Балена праваабарончыя арганізацыі крытыкавалі за жорсткае выкарыстанне паліцыі супраць вулічных гандляроў, калі ён спрабаваў вызваліць дарогі сталіцы і спыніць працу неліцэнзаваных гандлёвых кропак. Перадвыбарчы штаб Шаха не адказаў на запыт Бі-бі-сі аб каментары.