Іран страціў усе падводныя лодкі падчас аперацыі ЗША
- 11.03.2026, 9:49
Іранскі падводны флот складаўся з трох субмарынаў класа «Кіло».
Падводны флот Ірана, які доўгі час лічыўся важнай складовай яго ваенна-марскіх сіл, панёс сур'ёзныя страты падчас аперацыі «Эпічная ярасць». Паводле ацэнак амерыканскіх ваенных экспертаў, падводныя лодкі класа «Кіло», вядомыя пад мянушкай «Чорная дзірка» з-за сваёй нізкай прыкметнасці, фактычна страцілі баяздольнасць пасля удараў ЗША і Ізраіля, піша 19FortyFive.
Пашкоджаная падводная лодка каля Бандар-Абаса
Эксперт у пытаннях абароны доктар Брэнт М. Іствуд прааналізаваў сітуацыю з падводнымі сіламі ВМС Ісламскай Рэспублікі Іран. Паводле яго слоў, падчас другога тыдня аперацыі ЗША і Ізраіль змаглі ўсталяваць поўнае дамінаванне ў паветры, што дазволіла нанесці ўдары па іранскай ваенна-марской інфраструктуры.
Старшыня Аб'яднанага камітэта начальнікаў штабоў ЗША генерал Дэн Кейн паведаміў, што па стане на 10 сакавіка 2026 года як мінімум адна іранская падводная лодка была пашкоджаная ля прычалу ў горадзе Бандар-Абас. Верагодна, гаворка ідзе пра лодку IRIS «Тарэк», якая знаходзілася ў доку на момант пачатку аперацыі.
Лодкі «Чорная дзірка» засталі ў порце
Паводле дадзеных аналітыкаў і спадарожнікавых здымкаў, усе тры падводныя лодкі класа «Кіло», што знаходзяцца на ўзбраенні Ірана, на пачатку канфлікту праходзілі рамонт або мадэрнізацыю. У выніку амерыканскія і ізраільскія сілы фактычна засталі іх у партах.
Эксперты адзначаюць, што з-за знішчэння часткі інфраструктуры і працяглай мадэрнізацыі падводныя лодкі не змаглі ўзяць удзел у баявых дзеяннях. Найбуйнейшая падводная пагроза Ірана ператварылася фактычна ў нерухомую мішэнь.
Старыя лодкі з савецкімі каранямі
Іран набыў тры падводныя лодкі класа «Кіло» ў Расіі ў 1990-х гадах. Гэта дызель-электрычныя субмарыны, створаныя савецкім канструктарскім бюро «Рубін» яшчэ ў 1970-х гадах і ўведзеныя ў склад савецкага флоту ў пачатку 1980-х.
У іранскі флот уваходзяць:
IRIS «Тарэк» (901) – уведзены ў эксплуатацыю ў 1992 годзе;
IRIS «Нух» (902) – з 1993 года;
IRIS «Юнес» (903) – з 1996 года.
Нягледзячы на свой узрост, гэтыя падводныя лодкі атрымалі рэпутацыю ціхіх і малапрыкметных, таму іх і называюць «чорнымі дзіркамі».
Абмежаваныя магчымасці ў вайне
Падводныя лодкі класа «Кіло» маюць даўжыню каля 73 метраў і могуць несці да 18 цяжкіх тарпед або марскіх мін. Іран разлічваў выкарыстоўваць іх для кантролю Персідскага заліва і Армузскага праліва — аднаго з найважнейшых марскіх шляхоў свету.
Аднак наяўнасць толькі трох такіх субмарынаў істотна абмяжоўвае магчымасці флоту для пастаяннага патрулявання і вядзення паўнавартаснай падводнай вайны.
Санкцыі і праблемы мадэрнізацыі
Сур'ёзнай праблемай для Ірана сталі міжнародныя санкцыі, якія ўскладнілі рамонт і мадэрнізацыю лодак. З-за недахопу камплектуючых і тэхналогій іранскія інжынеры не змаглі паўнавартасна абнавіць падводны флот.
У выніку падчас вайны падводныя лодкі фактычна засталіся ў портах і не змаглі істотна паўплываць на ход баявых дзеянняў.
Аналітыкі не выключаюць новых удараў па іранскіх падводных сілах. Нават калі дзве лодкі застануцца тэхнічна спраўнымі, яны наўрад ці змогуць эфектыўна дзейнічаць ва ўмовах марскога і паветранага дамінавання ЗША.