NYT: Пуцін апынуўся ў нечаканай макраэканамічнай пастцы
- 11.03.2026, 11:31
«Моцны рубель» з'ядае даходы РФ.
Адміністрацыя прэзідэнта ЗША Дональда Трампа пачала паслабляць некаторыя абмежаванні на экспарт расійскай нафты, якія былі прызваныя аказаць ціск на Крэмль з-за вайны ва Украіне, паколькі Вашынгтон імкнецца змякчыць шок на энергетычных рынках, выкліканы амерыканска-ізраільскімі ўдарамі па Іране.
Міністр фінансаў Скот Бессент нядаўна выдаў 30-дзённы дазвол для Індыі на куплю расійскай нафты, якая ўжо знаходзіцца ў моры, без адказных крокаў з боку Вашынгтона, што, па яго словах, акажа толькі нязначны ўплыў на даходы Расіі. Пытанне ў тым, ці пойдуць Злучаныя Штаты далей, піша The New York Times.
Пазіцыя Трампа і крытыка дэмакратаў
Пазней Бессент заявіў, што Злучаныя Штаты разглядаюць магчымасць адмены дадатковых санкцый у дачыненні да расійскай нафты. А Трамп на адной з прэс-канферэнцый паведаміў, што яго адміністрацыя «адмяняе пэўныя санкцыі, звязаныя з нафтай, каб панізіць цэны».
Ён не ўдакладніў, ці ідзе гаворка пра дазвол для Індыі або пра нешта іншае. Ён таксама напрамую не назваў Расію, але даў зразумець, што Масква, якая вядзе мірныя перамовы з Украінай пры пасярэдніцтве Вашынгтона, апынецца ў выйгрышы. «У нас ёсць санкцыі ў адносінах да некаторых краін, мы збіраемся зняць гэтыя санкцыі, пакуль сітуацыя не нармалізуецца. А далей хто ведае, магчыма, нам не давядзецца іх уводзіць, бо настане ўсёабдымны мір».
Высокапастаўленыя дэмакраты ў Сенаце раскрытыкавалі адміністрацыю Трампа за паслабленне абмежаванняў у адносінах да Расіі, абвінаваціўшы амерыканскага прэзідэнта ў прадастаўленні крэмлёўскаму дыктатару Пуціну «вялізнага фінансавага стымулу». «Цяпер не час расчышчаць шлях для продажаў расійскім нафтавым гігантам, а таксама судам, якія належаць Расіі і ценявому флоту», — заявілі яны ў сваёй заяве.
Выратаўчы круг для расійскага бюджэту
Кардынальныя змены на энергетычных рынках адбыліся як нельга дарэчы для Пуціна. Энергетычныя даходы краіны імкліва падалі, і ў лютым нафтагазавыя кампаніі пералічылі ў расійскі бюджэт на 44 працэнты менш сродкаў, чым у тым жа месяцы годам раней, піша СМІ. Гэта прымусіла Расію выкарыстоўваць таючыя ліквідныя актывы, што засталіся ў Фонде нацыянальнага дабрабыту.
«Важна, каб расійскія энергетычныя кампаніі скарысталіся бягучай сітуацыяй», — заявіў Пуцін падчас нядаўняй сустрэчы з расійскімі чыноўнікамі, прысвечанай нафтагазаваму рынку, адзначыўшы, што высокія цэны, хутчэй за ўсё, будуць часовымі. Ён таксама пацвердзіў, што яго ўрад ацэньвае мэтазгоднасць спынення ўсіх паставак на еўрапейскі рынак, які імкнецца адмовіцца ад расійскіх энергарэсурсаў пасля поўнамаштабнага ўварвання Масквы ва Украіну ў 2022 годзе.
Ён дапусціў, што мае сэнс перанакіраваць пастаўкі з Еўропы «на больш прывабныя напрамкі», замест таго каб «чакаць, пакуль перад нашым носам ляснуць дзвярыма».
Што кажуць аналітыкі і рынак
Аналітыкі папярэджваюць, што ўплыў на расійскі бюджэт, абцяжараны гіганцкімі дзяржаўнымі выдаткамі на вайну ва Украіне, будзе залежаць ад таго, як доўга будуць доўжыцца збоі на Блізкім Усходзе. Яны адзначаюць, што адзін-два месяцы высокіх цэн акажуць абмежаваны ўплыў на фінансавую карціну Расіі, але больш працяглы перыяд высокіх цэн будзе мець істотнае значэнне.
Бессент жа заявіў, што паслабленыя абмежаванні на індыйскія закупы маюць вузкі ахоп і не прынясуць істотнай фінансавай выгады расійскаму ўраду.
«У моры знаходзяцца сотні мільёнаў барэляў санкцыйнай сырой нафты, і, па сутнасці, здымаючы з іх санкцыі, Міністэрства фінансаў можа стварыць прапанову», — заявіў ён.
Паведамляецца, што праблемы з энергетычнымі даходамі Расіі пачалі назапашвацца летась пасля зніжэння сусветных цэн. Вашынгтон таксама ўвёў санкцыі супраць двух буйных расійскіх нафтаздабыўных кампаній, «Лукойл» і «Раснафта», і пачаў аказваць ціск на Індыю, каб тая спыніла купляць расійскую нафту, павялічваючы дысконт, які Маскве даводзілася прапаноўваць для продажу расійскай сырой нафты.
«Гэта была даволі дрэнная і складаная сітуацыя», — заявіў Яніс Клюге, эксперт па Расіі з Германскага інстытута міжнародных адносін і бяспекі (аналітычнага цэнтра). Паводле яго слоў, гэтыя меры сталі аднымі з самых эфектыўных з тых, што Захад прадпрыняў з пачатку вайны для аказання ціску на Маскву праз даходы ад энерганосьбітаў.
Але для Пуціна карціна раптам праяснілася.
«На дадзены момант усё гэта выпарылася, і знік ціск, які сапраўды пачынаў адбівацца на расійскім бюджэце», — адзначыў Клюге, хоць і дадаў, што цяжка прадказаць, што адбудзецца ў доўгатэрміновай перспектыве.
Раскол у Еўропе і схаваныя рызыкі для Масквы
Дружалюбна настроены да Расіі лідар Венгрыі Віктар Орбан нядаўна папрасіў Еўрапейскі саюз прыпыніць санкцыі супраць расійскіх энергарэсурсаў.
Канцлер Германіі Фрыдрых Мерц, аднак, заявіў, што «няма ніякіх прычын» разглядаць пытанне аб паслабленні санкцый супраць Расіі. Выступаючы ў Берліне на прэс-канферэнцыі, Мерц сказаў, што салідарнасць з Украінай мае прыярытэт, нават калі гэта азначае неабходнасць перажыць перыяд больш высокіх цэн на энерганосьбіты.
Прэс-сакратар Крэмля Дзмітрый Пяскоў жа заявіў, што магчымы зняцце амерыканскіх абмежаванняў на расійскую нафту падрабязна не абмяркоўвалася падчас гадзіннай тэлефоннай размовы паміж Пуціным і Трампам позна вечарам 9 сакавіка.
Хоць нафта таргуецца па значна больш высокіх цэнах з-за вайны ў Іране, Масква па-ранейшаму сутыкаецца з моцным рублём, а гэта азначае, што продажы энергарэсурсаў у доларах пакрываюць меншую частку расійскага бюджэту, піша СМІ. Расія магла б прыняць меры, каб паспрабаваць аслабіць валюту, але гэта можа справакаваць рост інфляцыі, якую Цэнтральны банк Расіі спрабуе стрымаць.