Блогер «Шэры кот»: У Лукашэнкі скончыліся грошы
- 11.03.2026, 18:39
Затрымкі заробкаў, даўгі і дэфіцыты бюджэтаў становяцца ўсё больш прыкметнымі.
Дыктатар Лукашэнка шмат гадоў паўтараў, што санкцыі нібыта не ўплываюць на беларускую эканоміку. Але пасля падаўжэння абмежаванняў ЕС прэм’ер Аляксандр Турчын нечакана запатрабаваў актыўней дамагацца іх адмены, паказаўшы, наколькі балючымі яны сталі для рэжыму.
Чаму ўлады Беларусі зноў загаварылі пра неабходнасць адмены санкцый? Што заява Турчына кажа пра рэальны стан беларускай эканомікі?
Пра гэта сайт Charter97.org пагутарыў з вядомым блогерам і былым палітвязнем Дзмітрыем Казловым («Шэрым катом»):
— Усе заявы Лукашэнкі пра тое, што санкцыі не працуюць, — гэта ўсяго толькі паказальная бравада, маўляў, глядзіце: «нам не балюча, на нас гэта не дзейнічае». Я думаю, гэта ў большай ступені накіравана на ўнутраную аўдыторыю, на беларускую прапаганду, каб паказаць народу, што санкцыі неэфектыўныя. Аднак сітуацыя зусім іншая.
Я чытаю статыстыку з сайтаў усходніх рэгіёнаў Беларусі — Віцебскай вобласці, Магілёўскай, — і там усё вельмі-вельмі плачэўна. Адбываюцца затрымкі з заробкамі, у некаторых калгасах па тры месяцы, а то і больш, заробкі не выплачваюць. Вельмі моцна знізіўся ўзровень жыцця, вялікія запазычанасці, пастаянна перапісваюць дэфіцыты бюджэтаў розных раёнаў Віцебскай вобласці. Уся гэтая інфармацыя даступная, яе заўсёды можна праверыць.
Чаму менавіта цяпер Турчын пра гэта загаварыў? Справа ў тым, што Лукашэнка даўно хацеў бы дамовіцца, але яму трэба захаваць твар. Натуральна, для сваёй прапаганды ён хоча паказаць, што гэта ён герой, а Еўропа, вядома, дрэнная. Але сітуацыя склалася так, што знешнепалітычная абстаноўка відавочна не на яго карысць. Яго «калег-дыктатараў» Трамп паступова прыбірае: Асада прыбралі, Мадура, цяпер узяўся за рэжым аятолаў у Іране. І ён баіцца, што можа стаць адной з наступных ахвяр, таму хоча падружыцца з Трампам.
Тым больш цяпер такая абстаноўка, што вакол Украіны спрабуюць неяк дамовіцца, Лукашэнка хоча быць карысным і, магчыма, думае неяк на гэтым згуляць, бо грошай няма. Мы ведаем пра ўсю тую сітуацыю з асвятленнем, калі ў гарадах адключалі ліхтары, спрабавалі эканоміць. Ёсць і іншыя розныя моманты. Санкцыі працуюць, і яны не проста працуюць — яны эфектыўныя.
— ЕС 26 лютага прадаўзіў санкцыі супраць рэжыму Лукашэнкі яшчэ на год. Якія санкцыі ЕС яшчэ трэба ўвесці, каб рэжым Лукашэнкі сапраўды адчуў моцны ўдар?
— Нават тыя санкцыі, якія ўжо ёсць, вельмі моцна б’юць. У 2022 годзе, калі ўвялі санкцыі, звязаныя з дрэваапрацоўкай, гэта вельмі моцна адчувалася. Нават знаходзячыся ў беларускіх турмах, я гэта бачыў, гэта было прыкметна, бо на многіх зонах ёсць дрэваапрацоўка, і там выраблялі паддоны, мэблю, розныя іншыя вырабы з дрэва, прадавалі ў Еўропу, бо гэта было найвыгадней.
Якімі могуць быць новыя санкцыі? У прынцыпе, ужо і металаапрацоўка, і калій — пад санкцыямі, усе значныя тавары. Эканоміка Беларусі дэградуе. Тут, думаю, можна было б проста пашырыць спіс прадпрыемстваў. І тое, што Еўропа не здымае санкцыі, а пакідае іх, прынамсі пакуль, — гэта добрая справа, бо Лукашэнка, у прынцыпе, ніякіх крокаў да паляпшэння пакуль не робіць. Тое, што ён там паказальна ў межах здзелкі з амерыканцамі выпусціў пэўную колькасць палітвязняў, — дык ён як мінімум пасадзіў не меншую колькасць. Дык што гэта ніякай ролі не адыгрывае.
— Ці могуць санкцыі прывесці да вызвалення ўсіх беларускіх палітвязняў, і што для гэтага патрэбна?
— Так, безумоўна, на маю думку, могуць. І, уласна, тыя вызваленні, якія мы ўжо назіралі, былі дасягнутыя менавіта дзякуючы санкцыям. Бо калі б не было санкцый, проста не было б чым гандлявацца. Лукашэнка проста не стаў бы нікога выпускаць — навошта яму гэта рабіць? Ён проста трымаў бы ўсіх да таго часу, пакуль або нешта канкрэтна не змянілася б у палітыцы заходніх краін, або пакуль яго рэжым не разваліўся б і не ўпаў.
Што яшчэ можна было б зрабіць? Перш за ўсё трэба гаварыць пра неабходнасць спынення рэпрэсій, пра поўнае вызваленне ўсіх палітвязняў, пра тое, каб былі знятыя розныя дыскрымінацыйныя артыкулы, тыпу розных «экстрэмісцкіх», абмежаванні на працу журналістаў і гэтак далей. Бо людзей пастаянна пераследуюць.
Зусім нядаўна я размаўляў з адным знаёмым у Беларусі, і ён кажа, што ўсё вельмі сумна: людзі баяцца, яны запалоханыя, адкрыта пра штосьці гаварыць не могуць, усіх правяраюць. Хто ўязджае, хто выязджае ў Еўропу, — кажуць, што на межах правяраюць, праглядаюць тэлефоны, іх змест. Дык што рэжым баіцца, і гэтым трэба карыстацца.