Трэцюю сусветную ніхто голасам Левітана абвяшчаць не будзе

• Раман Папкоў
• 12.03.2026, 23:25

Новая эпоха ўжо з намі.

Што да прэславутай трэцяй сусветнай вайны, нядаўна прачытаў у Ігаля Левіна вельмі дакладнае заўважанне: большасць людзей адразу не зразумее, што яны жывуць у эпоху трэцяй сусветнай. Так жа, як і большасць у канцы 30-х — пачатку 40-х не разумела, што ідзе Другая сусветная вайна. Ніхто з сучаснікаў не лічыў пачаткам Другой сусветнай ні дату 1 верасня 1939 года, ні нават 3 верасня — дзень, калі Вялікабрытанія і Францыя абвясцілі вайну Германіі. І нават у ланцугу еўрапейскіх бліцкрыгаў Вермахта ў 1940–1941 гадах мала хто бачыў Другую сусветную вайну. І ўжо тым больш мала хто з еўрапейцаў думаў пра тое, што разгарнутая ў 30-я гады дзесьці ў Азіі бойня японцаў і кітайцаў — які фарміраваўся ўсходні ачаг гэтай новай сусветнай вайны.

Як слушна заўважыў у сваім допісе Ігаль, для сучаснікаў гэта была проста чарада канфліктаў, якія і блізка не стаялі па маштабе і значнасці з сусветнай вайной, вялікай вайной 1914–1918 гадоў.

Асэнсаванне таго, што свет з рэвам пагрузіўся ў Другую сусветную, прыйшло значна пазней, ужо калі зямны шар гарэў напоўніцу.

Так і цяпер, трэцюю сусветную ніхто голасам Левітана абвяшчаць не будзе. Калі яна і пачнецца, дык паступова. Ачагі будуць то разгарацца, то нават часова згасаць, то зноў разгарацца, зліваючыся адзін з адным і набываючы агульную логіку гарэння. Яны могуць не быць падобнымі адзін на аднаго. Як не былі падобныя адзін на аднаго танкавыя бітвы пад Курскам, баі ў джунглях Папуа — Новай Гвінеі і сутычкі усташаў і чэтнікаў, якія рэзалі адзін аднаго ў баснійскіх гарах.

Але ўсё гэта было і будзе падпарадкавана магістральнаму гістарычнаму працэсу.

Так ніхто на Захадзе не заўважыў і пачатку другой халоднай вайны ў 2014–2015 гадах, а былі і тыя, хто адмаўляў яе нават пасля 2022-га.

Свет войнаў ці свет вайны — як хочаце назавіце, але ён пачаўся і будзе трываць. Свет, у якім ідэі і прынцыпы нічога не вартыя без гатоўнасці ўжыць дзеля іх сілу. Свет, у якім свабоду можна будзе захаваць толькі, забіваючы яе ворагаў. Будуць новыя «эпахі свінцу» і планы «Гладыё». І сапраўдная новая шчырасць будзе ўзброеная штурмавой вінтоўкай, на яе плечы будзе накінуты мультыкам. Уся брудна-ружовая пена 2010-х ляціць у трубу. Новая эпоха ўжо з намі.

Раман Папкоў, Telegram