СМІ: Галоўная мэта вайны з Іранам застаецца недатыкнутай
- 13.03.2026, 13:11
У чым таямніца вострава Харк?
Востраў Харк у Персідскім заліве, які з'яўляецца ключавым пунктам экспарту іранскай нафты, застаецца недатыкнутым, нягледзячы на сотні удараў па Іране.
На думку аналітыкаў энергетычнага рынку, менавіта атака на Харк магла б аказаць наймацнейшы ўплыў як на эканоміку Ірана, так і на сусветныя цэны на нафту, піша «Маарыў».
Востраў размешчаны прыкладна ў 40 кіламетрах ад іранскага ўзбярэжжа і злучаны сістэмай трубаправодаў з буйнымі нафтаноснымі радовішчамі цэнтральнай і заходняй часткі краіны. Праз гэты пункт штодзённа праходзіць ад 1,3 да 1,6 мільёна барэляў нафты. Да пачатку канфлікту, паводле даных інвестыцыйнага банка J.P. Morgan, аб’ёмы маглі дасягаць каля 3 мільёнаў барэляў у суткі. Акрамя таго, на самім востраве знаходзяцца буйныя рэзервуары, здольныя захоўваць каля 18 мільёнаў барэляў нафты.
Ваенныя аперацыі апошніх тыдняў былі засяроджаны на іншых аб’ектах. Ізраіль наносіў удары па нафтаперапрацоўчых прадпрыемствах і паліўных складах у Тэгеране. Паведамлялася, што гэта прывяло да маштабных перабояў з электрычнасцю і з’яўлення густога чорнага дыму над шэрагам раёнаў сталіцы. Аднак ключавая экспартная інфраструктура Ірана пры гэтым засталася недатыкнутай.
На гэтым фоне ўзнікае пытанне, чаму менавіта востраў Харк дагэтуль не атакаваны. Некаторыя даныя сведчаць, што Іран працягвае экспартаваць нафту амаль у тых жа аб’ёмах, што і да пачатку вайны. На думку шэрагу экспертаў, менавіта захаванасць гэтага вострава дазваляе Тэгерану падтрымліваць плынь сыравіны на знешнія рынкі.
У заходніх палітычных колах абмяркоўваюцца розныя сцэнары. Амерыканскія крыніцы паведамілі, што ў Белым доме разглядалася ідэя ўстанаўлення кантролю над востравам. Мяркавалася, што такі крок мог бы рэзка аслабіць эканамічны патэнцыял Ірана, пазбавіўшы краіну галоўнай крыніцы даходаў.
Былыя дарадцы Пентагона адзначаюць, што падобная аперацыя сапраўды магла б нанесці сур’ёзны ўдар па іранскай эканоміцы. У той жа час яны папярэджваюць, што наступствы могуць апынуцца надзвычай складанымі і для саміх Злучаных Штатаў. Захоп вострава здольны дэстабілізаваць любое будучае іранскае кіраўніцтва пасля заканчэння канфлікту і выклікаць сур’ёзныя ўзрушэнні на сусветных энергетычных рынках. Акрамя таго, самі ЗША не змогуць аператыўна выкарыстаць нафтавую інфраструктуру вострава, што толькі ўзмоцніць нестабільнасць на рынку.
Ваенныя назіральнікі падкрэсліваюць, што ўстанаўленне кантролю над Харкам запатрабавала б маштабнай наземнай аперацыі. Для гэтага спатрэбіліся б значныя сілы і працяглая ваенная прысутнасць у рэгіёне, што звязана з сур’ёзнымі палітычнымі і ваеннымі рызыкамі.
Тым часам Іран робіць стаўку на эканамічны ціск. У межах гэтай стратэгіі краіна часткова закрыла Армузскі праліў для некаторых камерцыйных судоў, спрабуючы выклікаць рост цэн на нафту і тым самым узмацніць ціск на Вашынгтон.
Прадстаўнік штаба іранскіх узброеных сіл «Хатам аль-Анбія» Ібрахім Зольфагары заявіў, што свету варта рыхтавацца да магчымага росту цэн на нафту да 200 долараў за барэль. Новы іранскі лідар Маджтаба Хаменеі таксама даў зразумець, што палітыка абмежавання суднаходства ў праліве будзе працягнута.