Трыф Трампа

• Уладзімір Пастухоў
• 17.03.2026, 13:50

Ці чакаць здрады ў Тэгеране?

Хочацца верыць, што ў Трампа ў кішэні ляжыць нейкі краплёны трыф, які ён зможа неяк перакласці ў капелюш, а потым дастане з капелюша за вушы нейкага «кроліка міру» і скажа: «Game is over!». І чым бы гэта ні скончылася, калі яно ўвогуле скончыцца, усе мы ўздыхнём з палёгкай. Але з кожным днём надзеі на тое, што гэты фокус спрацуе, становіцца ўсё менш.

Я спрабую зразумець логіку іншага боку і ўявіць, ці ёсць у іх хоць нейкія падставы пайсці насустрач Трампу і дазволіць яму выйсці з гульні. Шукаю і не знаходжу пры першым набліжэнні. Ёсць два падыходы да мадэлявання ў залежнасці ад таго, кім мы ўяўляем іранскае кіраўніцтва.

У адным выпадку мы лічым, што ў сваёй асноўнай масе яны — рэлігійныя фанатыкі, якім чужыя рацыянальныя матывы і якія кіруюцца выключна ўласнымі тэалагічнымі фантазіямі. У такім выпадку мадэляванне пазбаўлена сэнсу, бо фанатыкі ў такой сітуацыі запраграмаваныя на суіцыд, а значыць, ні на якія істотныя саступкі Трампу не пойдуць.

У другім выпадку мы дапускаем, што ў кіраўніцтве Ірана дастаткова прагматыкаў, якія не спяшаюцца на сустрэчу з Алахам і ў сваіх дзеяннях кіруюцца рацыянальнымі матывамі, сярод якіх не апошняе месца займае жаданне жыць. У такім выпадку ёсць сэнс пашукаць логіку, але не факт, што мы яе знойдзем або што яна прывядзе нас да тых высноў, якія мы хацелі б пачуць.

Дык вось, мэта кіраўніцтва Ірана — утрымаць уладу і сітуацыю пад кантролем, каб захаваць уласнае жыццё і актывы. Яны разумеюць, што, з аднаго боку, у Трампа ёсць даволі абмежаваныя ў часе магчымасці (ён мусіць хутка скончыць вайну), а з другога — ён у стане нанесці Ірану неабмежаваную шкоду, знішчыўшы яго нафтавую інфраструктуру.

Здаецца, «адзін-адзін», але пры гэтым іранцы ўлічваюць, што знішчэнне іранскай нафтавай галіны можа стаць і для самога Трампа палітычным суіцыдам, бо яны паспрабуюць у адказ знішчыць нафтавую галіну суседзяў па Заліве, што зробіць надзею на нармалізацыю цэн на нафту надзвычай прывіднай. На мой погляд, Трамп трапіў тут у сітуацыю «ўзаемна гарантаванага нафтавога знішчэння».

У такой сітуацыі ёсць сэнс трымацца зубамі і цягнуць з адказам у надзеі, што да пачатку праймарыз Трамп міргне і будзе вымушаны абвясціць пра «пярэдчасную перамогу», проста вывёўшы войскі з Блізкага Усходу без усялякай здзелкі і, напрыклад, пераключыўшы ўвагу ўнутранай аўдыторыі ЗША на іншую тэму — Кубу або (менш верагодна) зноў Украіну ці (зусім неверагодна, але хто ведае) Грэнландыю. Аб’ектыўна гэта было б велізарнай перамогай Ірана нават з улікам гіганцкай шкоды, нанесенай яго ваеннай інфраструктуры. Гэта, як кажуць, адрасце, затое памяць пра бамбардзіроўкі Дубая або Дохі застанецца.

Але дапусцім, што ў каго-небудзь з іранскага кіраўніцтва здалі нервы, і яны вырашылі пагуляць у здзелку з Трампам. Што яны атрымаюць у такім выпадку? У самым лайтавым варыянце ім давядзецца адмовіцца ад самастойнай ядзернай энергетыкі і пагадзіцца на ўвоз і вываз урану пад міжнародным кантролем (і наўрад ці гэта будзе Расія). Любая дамова такога кшталту будзе ў Іране ўспрынята як параза. З улікам крызісу ў эканоміцы і расхіствання рэлігійных падмуркаў у грамадстве, прамежак паміж гэтай паразай і падзеннем рэжыму складзе якіх-небудзь пару гадоў. Пры гэтым наступствы для большасці прадстаўнікоў кіруючай сёння эліты будуць надзвычай жорсткімі. У Тэгеране гэтага не могуць не разумець. Такім чынам, ніякай альтэрнатыўнай станоўчай матывацыі ісці на здзелку там таксама быць не можа.

З усяго напісанага вынікае, што адзіным варыянтам хоць нейкага прымальнага завяршэння вайны ў Заліве для Трампа можа быць толькі чыёсьці здрада ў Тэгеране. Шчыра кажучы, з гэтага моманту мяне больш цікавіць, што на гэтай вайне робіць ЦРУ, чым, уласна, Міністэрства вайны…

Уладзімір Пастухоў, Telegram