Генадзь Фядыніч: Белстат хлусіць як мінімум на 10%
- 18.03.2026, 18:03
Чаму МАЗ пазычае працаўнікоў у БМЗ?
Супрацоўнікаў Беларускага металургічнага завода (БМЗ) часова накіроўваюць працаваць на Мінскі аўтамабільны завод. Гэта выглядае як яшчэ адзін трывожны сігнал пра стан аднаго з буйнейшых прадпрыемстваў Беларусі.
Чаму мінскаму заводу даводзіцца літаральна «пазычаць» у іншых заводаў?
Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з былым палітвязнем і прафсаюзным лідарам Генадзем Фядынічам:
— Для МАЗа, найверагодней, планы вытворчасці не змяняліся, незалежна ад таго, у якім стане знаходзіцца завод. Скажу, што да 2020–2022 гадоў вялікая колькасць аўтобусаў, якія выпускаліся на МАЗе, ішла ва Украіну. Гэта, у прынцыпе, быў асноўны пакупнік гэтай прадукцыі.
Але калі сёння МАЗ кажа, што яму не хапае, напрыклад, электраманцёраў для рамонту абсталявання, гэта найперш паказвае, што новае абсталяванне на МАЗ не паступае. Яно, як правіла, там замежнае. Старае абсталяванне патрабуе рамонту, які павінны рабіць толькі спецыялісты, а не чалавек з вуліцы.
Што да механазборчага і ліцейнага напрамкаў, то зразумела, што план трэба выконваць, на сборцы людзей не хапае. Скажу, што навучаць на канвееры можна і трэба, але толькі на канвееры, а калі гаворка ідзе пра ліцейную вытворчасць або больш сур’ёзныя механазборкавыя працэсы, то гэта не месячнае навучанне.
Гэта чарговы раз пацвярджае, што калі МАЗ прасеў, то мы не ведаем інфармацыі пра астатнія прадпрыемствы, якія таксама займаюцца механазборчай вытворчасцю. Усё гэта сведчыць пра тое, што рынку збыту практычна няма. У Расіі ёсць КАМАЗ, МАЗы не бяруць. Куды іх дзяваць? Пытанне застаецца адкрытым. Выпускаць яшчэ можна, а вось прадаць — ужо праблема.
— Прамысловая вытворчасць у Беларусі паскорыла падзенне, пра гэта кажа нават афіцыйная статыстыка. Ці можна лічыць гісторыю з МАЗам сімптомам агульнага развалу беларускай прамысловасці?
— Калі гаварыць пра афіцыйную статыстыку, паверце, гэты паказнік трэба павялічваць яшчэ на дзесятак працэнтаў. Як бы ні казаў Лукашэнка, што трэба асвойваць «далёкую дугу», яна не асвойваецца. І праблема не ў тым, каб выпусціць прадукт, а ў тым, каму і за што яго прадаць. Рэжым цяпер гатовы прадаваць хоць за капейкі, каб вызваліць склады, але не атрымліваецца.
Гэта чарговы раз пацвярджае, што ў Беларусі неабходныя новыя тэхналогіі, новая вытворчасць, новая тэхніка. Людзі ёсць, але, як вы зразумелі, беларусы самі не хочуць і не ідуць на гэтую працу, нават калі напісана: «вялікія заробкі».
Беларусы не адчуваюць упэўненасці, што іх правы там будуць выконвацца. Яны баяцца, што імі скарыстаюцца, а потым адправяць на вольныя хлебы.
— Наколькі сур’ёзна на такія прадпрыемствы, як МАЗ, уплываюць міжнародныя санкцыі?
— Ведаеце, я не валодаю дадзенымі, але, на мой погляд, гэта можа ўплываць толькі на пастаўку металаапрацоўчага абсталявання, бо ніколі МАЗ у Еўропу свае машыны не пасылаў. Там былі і Volvo, і іншыя кампаніі, там не было кліентуры для куплі МАЗаў.
Была гандаль з былымі краінамі Савецкага Саюза, дзесьці часткова з Кітаем. Але на сёння вы, напэўна, разумееце, што гэтыя краіны ўжо валодаюць шэрагам прадпрыемстваў, якія маюць сваё абсталяванне і ў МАЗах не маюць патрэбы. Параўноўваць сёння Volvo і МАЗ — гэта толькі ідыёт можа, тут ніякага параўнання няма.
Што да пытанняў рэалізацыі прадукцыі, то, натуральна, перад тым як нешта планаваць і выпускаць, трэба ведаць, куды ты гэта зможаш прадаць. У нас, на жаль, спачатку выпускаюць, а потым думаюць. І такая сітуацыя назіраецца ва ўсіх галінах прамысловасці Беларусі. І гэта будзе праблемай, яна будзе нарастаць. Я ўпэўнены, што хутка МАЗу не спатрэбіцца такая колькасць работнікаў, бо яны проста не змогуць рэалізаваць тое, што выпусцілі, і будуць вымушаныя прасіць пра зніжэнне планаў і, натуральна, пра скарачэнне колькасці працоўных месцаў.