Эксперт: Іран губляе ключавую перавагу ў вайне
- 20.03.2026, 10:45
Атака на газавае радовішча Паўднёвы Парс стала паваротным момантам.
Ваенны эксперт, падпалкоўнік арміі Ізраіля ў адстаўцы Аміт Ягур лічыць, што цяперашні этап супрацьстаяння вакол Ірана можа стаць пераломным і разбурыць стратэгію зацяжнога знясілення, на якую рабіў стаўку Тэгеран. Паводле яго ацэнкі, часам для завяршэння канфлікту патрэбна не стрымліванне, а пашырэнне маштабу дзеянняў — менавіта такі падыход, на яго думку, прадэманстравалі Ізраіль і ЗША.
Пра гэта піша «Мааріў».
Ідзе пра ўдар па найбуйнейшым у свеце газавым радовішчы Паўднёвы Парс, размешчаным у іранскай правінцыі Бушэр. Гэты аб'ект забяспечвае каля 70% унутранага спажывання газу ў краіне, таму атака закранула не толькі энергетыку, але і агульную ўстойлівасць эканомікі. Паводле дадзеных Ягура, у выніку ўдару былі пашкоджаны перапрацоўчыя магутнасці, пачаліся пажары, а пастаўкі газу, у тым ліку ў Ірак, былі спынены.
Аналітык падкрэслівае, што гэта першы выпадак з пачатку бягучай кампаніі, калі пад прамы ўдар трапіла менавіта вытворчая інфраструктура Ірана. Ён сцвярджае, што аперацыя была праведзена ў каардынацыі з ЗША, што істотна павышае яе палітычнае значэнне. У адказ Корпус вартавых ісламскай рэвалюцыі назваў атаку «ваенным злачынствам» і акрэсліў патэнцыйныя мэты для адказных удараў у рэгіёне Пэрсідскага заліва.
На думку Ягура, атака мае шматслаёвы характар. Па-першае, яна стварае ўнутраны ціск на Іран, бо газ з'яўляецца ключавой крыніцай энергіі для электрастанцый, а збоі могуць выклікаць праблемы з электразабеспячэннем у буйных гарадах. Па-другое, удары па нафтахімічным сектары здольныя паралізаваць прамысловасць і ўзмацніць эканамічны крызіс.
Асобна ён звяртае ўвагу на геапалітычны сігнал: калі Тэгеран спрабуе абмежаваць свабоду суднаходства ў Армузскім праліве, то адказам становіцца ціск на яго ўласную энергетычную інфраструктуру. Фактычна, як вынікае з яго логікі, пасланне гучыць так: калі сусветны рынак не атрымлівае энергію праз дзеянні Ірана, то і сам Іран можа страціць доступ да ўласных рэсурсаў.
Акрамя таго, Ягур лічыць, што ўдар ставіць краіны Пэрсідскага заліва ў складанае становішча, прымушаючы іх вызначацца з бокам канфлікту. Асабліва паказальнай ён называе рэакцыю Катара, які асудзіў атаку на аб'екты ў Рас-Лафане, аднак пакуль абмежаваўся толькі заявамі. Пры гэтым падкрэсліваецца важны факт: іранскі Паўднёвы Парс і катарскія радовішчы фактычна з'яўляюцца адзіным геалагічным рэзервуарам.
У больш шырокім кантэксце, як адзначае Ягур, спроба Ірана выкарыстоўваць энергетыку як інструмент ціску можа абярнуцца супраць яго самога. Замест таго, каб прымусіць праціўнікаў адступіць, гэта вядзе да пашырэння канфлікту. Ён наўпрост указвае, што такія дзеянні сігналізуюць пра гатоўнасць Ізраіля і ЗША ісці «да канца», уключаючы ўдары па крытычнай інфраструктуры.
Такім чынам, паводле ацэнкі Ягура, тое, што адбываецца, можа азначаць пераход да новай фазы супрацьстаяння, дзе ранейшая стратэгія знясілення губляе эфектыўнасць. Удар па Паўднёвым Парсе не толькі наносіць эканамічную шкоду, але і змяняе правілы гульні, падштурхоўваючы рэгіён да больш жорсткай канфрантацыі і скарачаючы прастору для нейтралітэту.