«А калі мы, на думку ўладаў, за нешта цалкам плацілі?»
- 21.03.2026, 13:56
Беларусаў абурылі хамскія заявы чыноўнікаў пра «сумленны кошт» за праезд.
Беларусы распавялі «Салідарнасці», ці дарагі для іх праезд у грамадскім транспарце.
Нядаўна старшыня Мінгарсавета Арцём Цуран сустрэўся з калектывам «Кераміна». Але гаворка ішла не столькі пра вытворчасць, колькі пра развіццё транспартнай інфраструктуры сталіцы. Сярод іншага чыноўнік заявіў, што мінчукі аплачваюць толькі трэць кошту праезду, астатняе кампенсуецца «за кошт гарадскога бюджэту».
Паводле падлікаў гарадскіх уладаў, калі б пасажыры плацілі поўны кошт, то квіток або жэтан на праезд каштаваў бы каля 4 рублёў. Гэта больш, чым кошт паездкі на некаторых прыватных маршрутках.
Пры гэтым, калі занепакоеныя людзі ўдакладняюць, ці варта чакаць хуткага падаражання праезду, «Мінаблаўтатранс», напрыклад, адказвае размыта: маўляў, цэны могуць і падняцца, але мы пакуль нічога не ведаем, усё залежыць ад рашэння МАРТ — а вы не падымайце паніку.
І вось стала вядома, што праезд у гарадскім грамадскім транспарце ў Мінску ўсё ж такі даражэе. Згодна з рашэннем Мінгарвыканкама, квіток на аўтобус, тралейбус, трамвай, электробус падаражэе да 1,1 рубля (цяпер — 95 капеек), а ў метро — да 1,15 рубля (цяпер — 1 рубель). Таксама вырасце кошт праязных.
Увогуле, чыноўнікі рэгулярна нагадваюць беларусам, што паездкі ў грамадскім транспарце для нас вельмі танныя (і ўсё гэта дзякуючы субсідыям ад дзяржавы).
Даведка «Салідарнасці»
У студзені 1996 года талончыкі ў Мінску падаражэлі з 750 да 1500 рублёў (у сённяшніх цэнах, з улікам дэнамінацый — 0,015 капейкі). На пачатак 2026 года праезд у гарадскім грамадскім транспарце Мінска каштаваў 95 капеек, у метро і ў вадзіцеля — 1 рубель.
Пры гэтым льготнага праезду няма, але ёсць бясплатны: для дзяцей да 7 гадоў, школьнікаў (з картай навучэнца або даведкай), студэнтаў малодшых курсаў сярэдніх спецыяльных навучальных устаноў, людзей з інваліднасцю, ваеннаслужачых тэрміновай службы і некаторых іншых катэгорый пасажыраў.
«Салідарнасць» папрасіла беларусаў падзяліцца, што яны думаюць пра кошт праезду ў гарадскім транспарце і ці сталі б аплачваць 100% яго кошту. Імёны ўсіх суразмоўцаў зменены.
«І мы «не даплачваем», і нам «не дадаюць»
— Талончык за рубель — гэта, вядома, ні пра што, — кажа мінчанка Алена. — Нават праязны на ўсе віды на месяц за 57 рублёў — гэта недарага. А вось слухаць казку пра белага бычка пра тое, што мы вечна не даплачваем, шчырае слова, крыўдна.
Хто ж тады даплачвае за кожную паездку? Нейкі «бюджэт»? Дык ці не з нашых, грамадзяне, падаткаў ён фарміруецца? А падаткі плацяць і тыя, хто наогул грамадскім транспартам не карыстаецца.
Адважцеся ўжо адзін раз і ўвядзіце стоадсоткавую аплату, — толькі заадно і тэхніку прывядзіце ў парадак, і расклад выконвайце, як належыць, а не спасылайцеся то на снег, то на дождж, то яшчэ на нейкія надворныя ўмовы. І сістэму льгот адпрацуйце для дзяцей, пенсіянераў, уразлівых груп.
Калі я правільна разумею, тут логіка такая ж, як з камунальнымі паслугамі. Калі ўвесці абгрунтаваныя тарыфы, то людзі паворчаць, але будуць аплачваць сто працэнтаў, нікуды не дзенуцца.
Але ж тады і якасць паслуг пачнуць патрабаваць! Ці абурацца будуць не толькі ў сацсетках, але і на акцыях пратэсту супраць падаражання. І не атрымаецца адгаварыцца, што ў нас значна танней, чым у Еўропе. А так нібыта і мы «не даплачваем», і нам «не дадаюць» — прыкладна тое на тое, па справядлівасці.
«Магу сабе дазволіць»
— Я згодны плаціць поўны кошт, — кажа жыхар сталіцы Канстанцін. — Няхай разавая паездка будзе 4 рублі, а праязны каля 200 рублёў у месяц — з маёй зарплатай магу сабе дазволіць.
Але вось бабуля-пенсіянерка, якой трэба праз увесь горад ездзіць, скажам, у бальніцу да мужа наведаць або на рынак, — яна не можа. І такім, як яна, трэба паездкі датоўваць. Так жа, як школьнікам, студэнтам. Не бясплатна — бясплатнае не цэніцца. А ясна прапісаць: каму і на колькі танней. Ёсць, напрыклад, «турысцкі» праязны — 5 рублёў на дзень, зрабіце «пенсіянерскі» — са зніжкай 50%.
З іншага боку, калі ўзнімуцца цэны, гарадскі транспарт таксама павінен адпавядаць. Інакш людзі дружна перасядуць за тыя ж грошы на прыватныя маршруткі, а дзяржаўныя аўтапаркі зноў будуць наракаць, што перавозкі стратныя.
«Рубель — самае тое»
— У маім горадзе праезд каштуе 90 капеек, у бацькоў у Полацку — столькі ж, — расказала «Салідарнасці» жыхарка раённага цэнтра Марына.
Па словах дзяўчыны, льготы на праезд калі і ёсць, дык «можа, толькі для ветэранаў вайны», таксама бясплатна, з даведкай са школы, ездзяць вучні.
— Але адлегласці ў нас невялікія, таму многія проста ходзяць пешшу. А калі зусім прыціскае (дрэннае надвор'е, цяжкія сумкі, спазняешся, малеча на руках), то таксі па горадзе — 5 рублёў, цалкам пад'ёмна.
Я думаю, паставіць цану на праезд менш проста нерэальна — тады нават на заробкі вадзіцелям і кандуктарам не хопіць. Але і больш за рубель — многія проста ездзіць не будуць, у нас жа далёка не сталічныя заробкі. Рубель — самае тое.
Тым больш самі аўтобусікі ў нас старыя, забітыя, расклад складзены жудасна (як вам рэйс раз на гадзіну?), а перастаюць хадзіць прыкладна ў шэсць вечара — і ўсё, далей як хочаш, твае праблемы.
«І толькі ў Беларусі — пенсіянерам льготы не прадугледжаны»
— Не даплачваем? А калі мы, на думку ўладаў, за нешта цалкам плацілі, хай гэта будуць прадукты ці медыцына? — задае рытарычнае пытанне, але зусім не дзівіцца пенсіянер Аляксей Сямёнавіч. — І ніхто не можа зразумець, як яны там лічаць і ці такія лічбы насамрэч, як нам агучваюць.
Колькі гадоў таму я яшчэ працаваў на пенсіі, тады купляў праязны на тры віды, без трамвая, і гора не ведаў. Цяпер, як гэта кажуць, на незаслужаным адпачынку, грамадскім транспартам карыстаюся рэдка, але дысцыплінавана набываю талончыкі.
Для мяне гэты рубель нібыта і недарага, думаю, і два рублі за паездку большасць мінчукоў не разарылі б. Да таго ж дрэннага тут сказаць не магу: бачна, што транспарт абнаўляецца, у нашым мікрараёне — новыя прыгожыя аўтобусы, а ў метро бачу новыя вагоны, як у Піцеры: калі дзверы адкрываюцца — зялёная вертыкальная падсветка, калі зачыняюцца — чырвоная. І экраны, каб ніхто не выпаў пад цягнік, што прыбывае, кажуць, таксама будуць ставіць.
Увогуле, пэўны клопат пра зручнасць пасажыраў ёсць. Іншая справа, дзіўна, чаму гэта падаецца кожны раз як нешта экстраардынарнае. Бо ў большасці краін свету грамадскі транспарт — стратная сфера. Гэта зона адказнасці дзяржавы, яго субсідуюць з бюджэту.
Але чамусьці ў Польшчы для людзей старэйшых за 70 гадоў праезд бясплатны, а для маладзейшых пенсіянераў — вельмі танны. А ў Люксембургу наогул для ўсіх бясплатны.
І толькі ў Беларусі — пенсіянерам льготы не прадугледжаны, танней можна толькі летам на прыгарадным, а бясплатна цябе пракатаюць хіба што на выбары.