Валерый Карбалевіч: У Лукашэнкі з’явілася новая праблема
- 21.03.2026, 15:27
Дыктатару давядзецца даказваць сілавікам, што амерыканцы яго не «прагнулі»
Нягледзячы на шматлікія сумневы і перашкоды, беларуска-амерыканскі перамоўны працэс працягваецца. Вынікам візыту Джона Коула у Мінск стала вызваленне рэкорднай колькасці палітвязняў. Пра гэта ў сваёй аўтарскай калонцы на сайце «Радыё Свабода» піша палітычны аглядальнік Валерый Карбалевіч.
Візіты спецыяльнага прадстаўніка прэзідэнта ЗША Джона Коула ў Беларусь становяцца часткай палітычнага цыклу. Яны ўжо адбываюцца нібыта паводле пэўнага алгарытму, графіку — раз на тры месяцы, у любы час года. І яны даволі эфектыўныя: кожны візіт суправаджаецца вызваленнем палітвязняў.
Крытычна важна, каб перамоўны працэс працягваўся, хоць і выказвалася шмат гіпотэз наконт яго спынення.
Мяркавалася, што Дональд Трамп можа быць пакрыўджаны Аляксандрам Лукашэнкам з-за ягонай адмовы ляцець у ЗША на пасяджэнне Савета міру.
Акрамя таго, усе знешнія назіральнікі звярнулі ўвагу на пратэсты Расіі наконт намеру Лукашэнкі паляцець у ЗША, што яшчэ раз падкрэсліла залежны, марыянетачны статус беларускага кіраўніка.
З іншага боку, вайна ЗША супраць Ірана стала пэўным выпрабаваннем для беларуска-амерыканскага дыялогу. Бо падчас гэтай вайны тэма вайсковага канфлікту ва Украіне страціла прыярытэт у знешняй палітыцы ЗША. А вядома, што Вашынгтон праяўляў цікавасць да Беларусі менавіта з-за яе ўдзелу ў гэтым суседнім канфлікце. У новых умовах, як многія лічылі, гэта ўвага можа зменшыцца.
Акрамя таго, пасля нападу ЗША і Ізраіля на Іран беларускія прапагандысты ў дзяржаўных СМІ заклікалі спыніць перамоўны працэс з амерыканцамі ў знак пратэсту і салідарнасці з іранскімі саюзнікамі.
Але, нягледзячы на ўсе гэтыя папярэджанні, Джон Коул прыехаў у Мінск. Урэшце, ягоныя візіты ў Беларусь прыносяць Трампу поспех. І пазітыўныя навіны для прэзідэнта ЗША цяпер надзвычай патрэбныя, з улікам росту сусветных цэнаў на нафту і газ у выніку вайны супраць Ірана.
«Прэзідэнт Трамп практычна прадаставіў мне поўную свабоду дзеянняў у гэтым пытанні. Я справаздачваюся перад ім, і пакуль ён не запярэчвае, бо гэта дапамагае свету ўбачыць, што мы не проста ваюем. Мы таксама вельмі спагадлівы народ і верым у правы чалавека і гуманітарныя праекты. Гэта дае людзям свабоду, людзям, якія не мелі яе гадамі, а цяпер маюць», — сказаў Джон Коул у інтэрв’ю Newsmax увечары 19 сакавіка.
Для працягу дыялогу неабходна зрабіць наступныя, больш рашучыя крокі, трэба актывізаваць перамоўны працэс. І гэта адбываецца. Гатуецца аднаўленне працы амбасадаў. Абмяркоўваюцца планы візыту Лукашэнкі ў ЗША. Павялічваецца колькасць вызваленых палітвязняў. На гэты раз іх 250. Гэта рэкорд.
Больш за тое, і гэта прынцыпова важны момант, з краіны дэпартавалі 15 чалавек, 235 засталіся ў Беларусі. Гэтая ўступка беларускіх уладаў вельмі важная. Бо дагэтуль Лукашэнка катэгарычна заяўляў, што ўсіх вызваленых па «здзялцы» з ЗША вывезуць за мяжу. Уступка адбылася не толькі пад моцным ціскам ЗША, але і ў сувязі з пачаткам расследавання Міжнародным крымінальным судом дзеянняў беларускіх уладаў. Слова «дэпартацыя» было вельмі ясна пазначана ў судовым дакуменце.
На мінулым тыдні, падчас паездкі ў Дрыбін, Лукашэнка закрануў гэтую тэму. Калі паспрабаваць расшыфраваць яго, як звычайна, супярэчлівыя выказванні, іх можна звести да наступнай высновы: так, мы не вывезем за мяжу ўсіх вызваленых палітвязняў, але тых, хто парушыць закон, — зноў за краты. Інакш кажучы, гэта можна трактаваць так, што для вызваленых палітвязняў будуць створаныя такія ўмовы, што яны самі з’едуць.
Пасля візіту Коула Лукашэнка сутыкнецца з праблемай тлумачэння сваім прыхільнікам, перадусім сілавікам, чаму ён пайшоў на занадта шмат уступак, і даводзіць, што амерыканцы яго не «прагнулі».