У Мінску масава высечваюць лес пад выглядам «жука-караеда»
- 22.03.2026, 22:25
Эксперты і жыхары ставяць пад сумнеў афіцыйную прычыну знішчэння зялёнай зоны.
У сталічным мікрараёне Сухарава неспакойна: апошні лясапарк раёна імкліва страчвае дрэвы. Улады спісваюць маштабныя высечкі на эпідэмію жука-караеда. Але калі ўважліва вывучыць гарадбудаўнічыя планы і навуковыя даследаванні, вымалёўваецца сумная карціна бездумнасці.
Сумныя фатаграфіі пнёў там, дзе яшчэ нядаўна быў густы лес, з'явіліся ў сацсетках. Вырубка з'яўляецца працягам высечак, якія вяліся ў папярэднія гады, працягваючы і без таго вялікі прагал у бок забудовы з цотнага боку вуліцы Максіма Гарэцкага.
Мінчане пачалі выказваць самыя розныя версіі, дзеля чаго спатрэбілася знішчаць лясапарк на працягу некалькіх гадоў. Адны кажуць пра нібыта жаданне пракласці аўтамабільную дарогу праз зялёную зону, каб злучыць вуліцы, іншыя — увогуле пра расчышчэнне пляцоўкі пад камерцыйны жыллёвы комплекс.
Гэтая паніка цалкам зразумелая, улічваючы, як часта ў Мінску зялёныя (і наогул любыя ахоўныя) зоны раптам ператвараюцца ў будаўнічыя пляцоўкі, аднак у гэтым выпадку страхі пакуль не знаходзяць дакументальнага пацверджання.
У зацверджаным праекце дэталёвага планавання (ПДП) гэтай тэрыторыі не пазначана ніякіх капітальных аб’ектаў на месцы цяперашніх высечак. У базах дзяржаўных закупак таксама не значыцца ніводнага тэндэру на праектаванне або будаўніцтва ў гэтым квадраце. Больш за тое, калі паглядзець на саму геаметрыю высечаных палян, яна абсалютна не супадае з восямі суседніх вуліц, што робіць версію пра пракладку транзітнай магістралі непраўдападобнай.
Яшчэ адна версія, якая актыўна абмяркоўваецца гараджанамі, звязаная са спартыўнай інфраструктурай. Сапраўды, у сярэдзіне лютага начальнік галоўнага ўпраўлення спорту Мінгарвыканкама анансаваў стварэнне ў Мядзведзіне адразу трох лыжаролерных трас працягласцю да трох з паловай кіламетраў, а таксама пункта пракату з пакоямі для трэнераў. Пачуўшы гэта, многія вырашылі, што лес валяць менавіта пад спартыўны мега-праект.
Але лыжаролерная траса — гэта, па сутнасці, звычайная асфальтаваная дарожка, хай сабе і трохі шырэйшая за сцяжынку лясапарка. Яе праектуюць так, каб яна кружыла паміж дрэвамі, максімальна ўпісваючыся ў існы ландшафт. Каб пракласці такія маршруты, даводзіцца прыбіраць асобныя ствалы, але для гэтага зусім не трэба высекчы лес цэлымі гектарамі, утвараючы пусткі памерам з футбольнае поле. Спартыўная інфраструктура проста не здольная патлумачыць тыя маштабы расчышчэння, якія мы бачым сёння.
Што думаюць вучоныя пра сітуацыю ў лясапарку
Афіцыйная версія Мінскага лясапаркавага гаспадарства застаецца нязменнай з мінулых гадоў: ва ўсім вінаваты жук-караед, які нібыта татальна знішчае іглічныя дрэвы з-за змянен
Чыноўнікі пераконваюць, што дрэва можа стаяць зялёным, але ўжо быць мёртвым знутры, таму пад сякеру ідуць нават звонку здаровыя ствалы. Зручная пазіцыя, вельмі цяжка аспрэчваемая звычайным мінакам, але якая разыходзіцца з навуковымі дадзенымі.
У 2022 годзе вучоныя геаграфічнага факультэта БДУ правялі дэтальнае даследаванне экалагічнага стану менавіта гэтага лясапарка. Яны вывучылі больш за сотню іглічных дрэў у розных яго частках. Высновы даследчыкаў аказаліся вельмі цікавымі.
Абсалютная большасць дрэвастояў — здаровыя або проста аслабленыя, што з'яўляецца абсалютнай нормай для лесу, заціснутага ў шчыльнай гарадской забудове.
Сапраўды моцна пашкоджаныя дрэвы вучоныя знайшлі толькі на паўднёвай мяжы парку, уздоўж шумнай і загазаванай вуліцы Шаранговіча. Аднак парадокс у тым, што сённяшнія татальныя высечкі ідуць зусім не там.
Яны сканцэнтраваныя ў цэнтральнай частцы Мядзведзіна, якая, згодна з навуковымі дадзенымі, знаходзілася ў цалкам задавальняльным стане і не патрабавала ніякіх радыкальных санітарных зачышчэнняў.
Рукатворная антрапагенная нагрузка
Чыноўнікі лічаць, што прычынай праблем у лясапарку з'яўляецца змяненне клімату і агрэсіўны антрапагенны ўплыў на зялёную зону. Аднак самі яны ставіліся да гэтай тэрыторыі з пагардай да экалогіі.
У перыяд з 2017 па 2019 год жыхары раёна безвынікова скардзіліся на тое, што камунальныя службы ператварылі паўночную частку лясапарку ўздоўж вуліцы Гарэцкага ў сапраўдны палігон для будаўнічых адходаў. Падчас мадэрнізацыі цепласетак туды тысячамі тон зваліваўся мінеральны грунт.
Экскаватары разраўноўвалі горы зямлі, вышыня якіх месцамі перавышала чалавечы рост, хаваючы пад сабой каранёвыя сістэмы жывых дрэў.
Тады адміністрацыя раёна і эколагі адказвалі людзям бюракратычнымі адпіскамі, называючы гэта ўзгодненым «часовым складзіраваннем». Пры такім варварскім умяшанні ў зялёную зону ніякага караеда і не трэба.